Badania obrazowe

„Rezonans magnetyczny - zdjęcie” stanowią dużą grupę badań, do której należy między innymi tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, badania rentgenowskie czy ultrasonografia. Dzięki wykorzystaniu zjawisk fizycznych takich jak promieniowanie rentgenowskie, własności pola elektromagnetycznego czy ultradźwięków umożliwiają one uwidocznienie wnętrza naszego organizmu

spis treści

1. Rezonans magnetyczny

Badania obrazowe
Badania obrazowe

Rezonans magnetyczny obrazuje przekrój narządów wewnętrznych we wszystkich płaszczyznach.

zobacz galerię

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

Rezonans magnetyczny (ang.

magnetic resonance imaging , MRI) jest to jedno z najdokładniejszych dostępnych obecnie badań obrazowych. Jego działanie opiera się na wykorzystaniu zjawisk fizycznych związanych z właściwościami magnetycznymi atomów.

Lekarz w trakcie badania otrzymuje serię zdjęć – przekrojów ciała pacjenta. Ich analiza pozwala mu na dokładną ocenę budowy i rozmieszczenia narządów wewnętrznych, naczyń krwionośnych a także innych struktur naszego organizmu.

Istnieje wiele sytuacji, w których wynik MRI może pozwolić lekarzowi postawić trafną diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie. Pozwala ono wykryć na przykład:

  • choroby mózgu, rdzenia kręgoweg,
  • choroby naczyń krwionośnych - tzw. angio-MRI,
  • choroby serca,
  • choroby kręgosłupa, kanału kręgowego, stawów,
  • schorzenia dróg żółciowych i przewodu trzustkowego – tzw. cholangio-MRI,
  • patologie narządów jamy brzusznej (np. wątroby, trzustki, żołądka, jelit),
  • choroby nowotworowe.

W odróżnieniu od niektórych innych badań obrazowych, takich jak badania radiologiczne czy tomografia komputerowa, w trakcie MRI pacjent nie jest narażony na promieniowanie rentgenowskie. Jest to szczególnie ważne w przypadku badań wykonywanych u kobiet w ciąży i dzieci. Dotychczas nie stwierdzono, aby pole magnetyczne wykorzystywane w trakcie rezonansu miało niekorzystny wpływ na zdrowie badanych nim osób.

1.1. Przeciwwskazania do MRI

MRI jest bezwzględnie przeciwskazane u pacjentów ze stymulatorem (rozrusznikiem) serca lub neurostymulatorem (stymulatorem mózgu), ponieważ wytwarzane przez aparat rezonansu pole magnetyczne może spowodować zakłócenia w pracy urządzenia, co zagraża życiu i zdrowiu pacjenta. Pod wpływem pola elektromagnetycznego mogą także ulec przemieszczeniu metalowe elementy znajdujące się w ciele pacjenta. Z tego powodu osoby ze wszczepionymi sztucznymi zastawkami serca, protezami naczyniowymi, implantami ortopedycznymi (takimi jak stabilizatory, druty, śruby, sztuczne stawy) powinny przed wykonaniem badania rezonansem dostarczyć do pracowni wykonującej badanie dokumentację informującą o rodzaju implantu.

Na MRI nie trzeba zgłaszać na czczo, chyba że takie jest zalecenie pracowni wykonującej badanie. Nie trzeba się rozbierać na czas badania, można mieć na sobie luźne ubranie (bez metalowych elementów - suwaków, drutów w stanikach), należy zdjąć zegarek, kolczyki, pierścionki, itp. ponieważ mogą mieć one wpływ na wynik badania.

1.2. Przebieg badania MRI

Badanie, w zależności od jego rodzaju, trwa zwykle od 30 do 90 minut. W tym czasie pacjentowi nie wolno wstawać, dlatego wcześniej dobrze jest udać się do toalety. Ważne jest dokładne stosowanie się do instrukcji osób wykonujących badanie. W trakcie MRI pacjent leży nieruchomo na wysuwanym stole w swego rodzaju tunelu, w centrum aparatu. Należy ułożyć się wygodnie, gdyż każda (nawet niewielka) zmiana pozycji ciała w czasie badania może mieć wpływ na wynik. Pacjentom, którzy z jakiegoś powodu (silny lęk, choroba) nie są w stanie leżeć spokojnie lekarz może zlecić podanie leku uspokajającego, a w pewnych przypadkach (np. u małych dzieci) konieczne może być wykonanie MRI w znieczuleniu ogólnym (pacjent jest usypiany na czas jego trwania).

Tunel, w którym znajduje się pacjent jest dość ciasny, co może być nieprzyjemne dla osób źle czujących się w ciasnych pomieszczeniach.****

Czasami konieczne jest podanie w trakcie MRI dożylnie specjalnej substancji, tzw. kontrastu, dzięki któremu uzyskany obraz będzie dokładniej pokazywał badane struktury naszego organizmu. Środki kontrastowe używane do MRI są bezpieczne i dobrze tolerowane przez pacjentów.

2. Badanie RTG

Badanie, podobnie jak badanie rezonansu magnetycznego, pozwala na wykonanie zdjęć przekrojów ciała, które służą lekarzowi do oceny budowy i położenia narządów wewnętrznych. Różnica polega na tym, że w tomografii zamiast pola elektromagnetycznego wykorzystywane jest promieniowanie rentgenowskie. Najnowocześniejszą odmianą tej techniki jest tzw. spiralna tomografia komputerowa. Po trwającym bardzo krótko badaniu, komputer przetwarza informacje w taki sposób, że możliwe jest otrzymanie przestrzennej rekonstrukcja badanych narządów, naczyń krwionośnych, stawów, kości. ****

Istnieje wiele sytuacji, w których lekarz może skierować pacjenta na badanie TK. Najczęściej są to:

  • stany po wypadkach, urazach,
  • bóle głowy, zawroty,
  • przewlekłe zapalenie zatok,
  • podejrzenie występowania zmian zapalnych lub nowotworu,
  • schorzenia naczyń krwionośnych: podejrzenie tętniaków, zwężeń i niedrożności naczyń,
  • przewlekłe choroby płuc i oskrzeli.

W trakcie badania pacjent jest narażony na niekorzystny wpływ promieniowania rentgenowskiego. Mimo że nie są to duże dawki, to czasem tomografia komputerowa wykonywana jest dość niechętnie (np. u dzieci) i w miarę możliwości zastępowane innymi technikami (np. MRI), choć nie zawsze jest to możliwe.

Kolejnym problemem jest możliwość reakcji alergicznej na środek kontrastowy podawany w czasie badania. Ryzyko związane z wykonaniem badania jest jednak niewielkie, gdyż wszystkie ewentualne przeciwskazania do badania są wcześniej analizowane przez lekarza.****

Pacjent układany jest na ruchomym stole, wokół którego krąży lampa emitująca promieniowanie rentgenowskie. W czasie badania trzeba leżeć nieruchomo, aby zapobiec zniekształceniu obrazu. Pacjent na bieżąco jest instruowany o tym, jak ma się zachowywać, aby badanie przebiegło prawidłowo.

W niektórych rodzajach TK koniecznie jest podanie (dożylnie lub doustnie) środka kontrastującego. Jest to substancja, która pochłania promieniowanie rentgenowskie, umożliwiając uzyskanie dokładnego obrazu narządu, czy naczynia krwionośnego.

3. Tomografia komputerowa

Badanie TK trwa zazwyczaj od 10 do 20 minut.

Przygotowanie do badania TK zależy od tego, jaka część naszego ciała ma być zbadana. W każdym przypadku przygotowanie może być inne, a o tym jak ma ono wyglądać informuje pacjenta pracownia wykonująca badanie. Na TK należy zgłaszać się na czczo. Zasada ta nie obowiązuje oczywiście w przypadku pacjentów po urazach, gdy badanie musi być wykonane najszybciej jak to możliwe. Pod hasłem „badanie radiologiczne” kryje się znane wszystkim określenie „prześwietlenie” czy „rentgen”, przy pomocy których obrazować może praktycznie wszystkie części ciała. Najczęściej spotykamy się z badaniami radiologicznymi klatki piersiowej, brzucha i kości.

4. Rodzaje badań radiologicznych

  • badanie radiologiczne kości_ - _największe znaczenie mają w rozpoznawaniu pourazowych uszkodzeń kości, służą nie tylko diagnostyce, ale także monitorowaniu skuteczności leczenia schorzeń reumatologicznych, takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów czy reumatoidalne zapalenie stawów.
  • badanie radiologiczne klatki piersiowej - pozwala na wykrycie zmian w płucach (np. gruźlicy, zapalenia płuc czy nowotworu), ocenę stanu układu krążenia (m.in. na podstawie wielkość i sylwetki serca). Jego wykonanie jest często pierwszym etapem w diagnostyce chorób ogólnoustrojowych.

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Czasem (np. gdy lekarz chce ocenić przełyk pacjenta) przed badaniem trzeba wypić niewielką ilość środka kontrastującego, czyli substancji, która umożliwi dokładne uwidocznienie na zdjęciu badanej struktury.

  • przeglądowy rentgen jamy brzusznej – wykonywany jest najczęściej w stanach nagłych, gdy lekarz musi ustalić, czy dolegliwości takie jak ból brzuch, nudności, wymioty nie wymagają leczenia chirurgicznego. Pozwala też czasem uwidocznić kamienie nerkowe i ciała obce połknięte przez pacjenta.

Poza tymi trzema, najpopularniejszymi badaniami radiologicznymi istnieją jeszcze inne – rzadziej wykonywane, wymagające zwykle wcześniejszego przygotowania pacjenta. Jednym z takich badań jest pasaż przewodu pokarmowego, służący do oceny budowy i drożności przewodu pokarmowego na całym jego przebiegu. Prześwietlenia wykonywane są co jakiś czas, po uprzednim wypiciu przez badaną osobę środka cieniującego. Na pasaż pacjent powinien zgłosić się na czczo.

Innym badaniem jest wlew doodbytniczy wykonywany czasem w diagnostyce chorób jelita grubego. Polega ono na tym, że do odbytnicy podawany jest kontrast, po czym wykonywane jest prześwietlenie. Badanie wymaga uprzedniego stosowania odpowiedniej diety i przyjmowania środków przeczyszczających zgodnie z zaleceniami pracowni radiologicznej.

Dawki promieniowania rentgenowskiego na jakie narażony jest w czasie badania pacjent są bezpieczne dla naszego organizmu. O ile to możliwe, należy unikać ekspozycji na to promieniowanie u dzieci i młodzieży. Chronić przed nim należy przede wszystkim narządy rozrodcze (jądra u mężczyzn i jajniki u kobiet) – w tym celu stosowane są specjalne osłaniające fartuchy zakładane przez pacjenta na czas badania.

Badania w czasie których podawany jest kontrast stanowią zagrożenie pojawienia się reakcji alergicznej. Ryzyko jej wystąpienia u osoby zakwalifikowanej przez lekarza do badania jest jednak niewielkie.

Następny artykuł: USG jamy brzusznej

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy