Badanie izotopowe serca i naczyń - na czym polega to badanie, wskazania i przeciwwskazania

Głównymi izotopami wykorzystywanymi w scyntygrafii są: technet-99m, tal-201, tetrofosmina. Stosowaną dawkę izotopu ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę masę i powierzchnię ciała pacjenta. Badanie scyntygraficzne polega na zobrazowaniu za pomocą gamma kamery, emitowanego przez izotopy, mało szkodliwego promieniowania gamma. Dzięki temu uwidacznia się: gromadzenie się znacznika w mięśniu sercowym, jego przepływy przez naczynie, zitowane promieniowanie powodujeachowanie się krwi znaczonej izotopem w lewej komorze serca.

Scyntygrafia perfuzyjna serca obrazuje ukrwienie mięśnia sercowego w spoczynku i podczas wysiłku. Wykonuje się próbę wysiłkową (wysiłek fizyczny lub farmakologiczne obciążenie, np. poprzez podanie adenozyny czy dopaminy), podając dożylnie podczas największego wysiłku izotop. W trakcie badania pacjent powinien wypić 0,5 litra mleka pomiędzy podaniem radioznacznika a obrazowaniem.

Badanie izotopowe serca i naczyń wykonuje się u osób chorych na chorobę wieńcową, u osób z nietypowymi formami zawału mięśnia sercowego. Badanie izotopowe zalecane jest, gdy występują trudności w diagnostyce elektrokardiograficznej lub biochemicznej zawału. Ważne jest także przy niejednoznacznym rozpoznaniu kardiomiopatii, zatoru płuc, u pacjentów z nieprawidłowościami w spoczynkowym zapisie EKG, blokiem lewej odnogi pęczka Hisa tzw. LBBB, rytmem ze stymulatora, zespołem Wolffa-Parkinsona-White'a (WPW), utrudniającymi interpretację zmian EKG podczas wysiłku.

Badanie izotopowe serca spełnia następujące funkcje:

• pomaga ocenić ukrwienie serca w czasie aktywności i podczas odpoczynku;
• pozwala ocenić wielkość i miejsce ognisk niedokrwiennych lewej komory serca;
• ocenia ilość krwi wyrzucanej z lewej komory serca podczas jego skurczu.

Scyntygrafia ocenia jakość pracy lewej i prawej komory serca oraz wielkość przecieku krwi między nimi w przypadku ubytków przegrody międzyprzegrodowej, a także pomaga wykryć choroby serca (np. zawał). W najnowszych badaniach wykazano użyteczność scyntygrafii w śledzeniu dynamiki śmierci komórek serca po niedokrwieniu – reperfuzji.

Badanie izotopowe naczyń:

• ocenia drożność przeszczepów naczyniowych;
• ocenia drożność żył głębokich (np. przed operacją żylaków kończyn dolnych);
• pozwala zaobserwować spływ chłonki z kończyn dolnych.

Przeciwwskazania:

• II połowa cyklu miesięcznego (gdy zaistniała możliwość zapłodnienia);
• ciąża;
• okres laktacji.

Badanie izotopowe serca nie wymaga szczególnych przygotowań. Pacjent powinien być na czczo. W zależności od badania, może ono trwać od kilku minut do dwóch dni. Musi być wykonywane wielokrotnie w każdym wieku. Przed badaniem warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, ewentualnej ciąży, skłonności do krwawień, należy także ściągnąć wszystkie metalowe przedmioty. Po badaniu zaleca się wypić litr płynów, dzięki czemu izotop zostanie wypłukany.

Źródła

1. Obrazowanie serca metodą scyntygraficzną
2. Reddy G.P., Steiner R.M. Diagnostyka obrazowa - serce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-028-3
3. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
4. Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8