Badanie ma 95 proc. skuteczności Test HPV HR wykonasz na NFZ

Rak szyjki macicy jest niemal w 100 proc. związany z przewlekłym zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza jego typami wysokiego ryzyka. Test HPV HR wykrywa obecność DNA lub RNA tego wirusa w wymazie z szyjki macicy i jest prawie dwukrotnie skuteczniejszy niż klasyczna cytologia w identyfikowaniu zmian przedrakowych.

Badania międzynarodowe pokazują, że zastosowanie testu HPV jako podstawowego badania przesiewowego pozwala wykryć więcej przypadków dysplazji (CIN2+), a jednocześnie zmniejszyć liczbę fałszywych wyników ujemnych.

Dzięki wysokiej czułości testu kobiety z wynikiem ujemnym mogą czuć się bezpieczne – ryzyko rozwoju raka szyjki macicy w ciągu kolejnych pięciu lat jest wtedy bardzo niskie.

To pozwala na wydłużenie odstępu między badaniami nawet do 5 lat bez utraty skuteczności profilaktyki. Z kolei w przypadku wyniku dodatniego, z tego samego materiału wykonywana jest cytologia LBC, co umożliwia natychmiastową ocenę ewentualnych zmian komórkowych bez potrzeby ponownego pobierania próbki.

W badaniach międzynarodowych (m.in. duże analizy z "The Lancet" i rekomendacje WHO) podaje się, że:

• czułość testu HPV HR w wykrywaniu zmian CIN2+ (średnio-zaawansowanych i ciężkich dysplazji, które mogą przekształcić się w raka) wynosi około 90–95 proc.,

• dla porównania tradycyjna cytologia osiąga w podobnych badaniach około 50–60 proc. czułości.

Zmieniony program profilaktyczny przewiduje następujące kroki:

• przy ujemnym wyniku testu – kolejne badanie po 3 lub 5 latach (w indywidualnych sytuacjach po roku),

• przy dodatnim wyniku testu, ale prawidłowej cytologii – kontrola po 12 miesiącach,

• przy obecności zmian dysplastycznych – skierowanie na kolposkopię i ewentualnie pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Badanie można wykonać w każdej poradni ginekologiczno-położniczej mającej kontrakt z NFZ, a także w części przychodni POZ, gdzie materiał może pobierać położna.

W całym kraju dostępnych jest już około 2700 punktów, które realizują Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Nie jest wymagane skierowanie – wystarczy zgłosić się do placówki z listy dostępnej na stronie NFZ.

Zobacz także: Chroni przed rakiem, ale skorzystało tylko 15 proc. dzieci. "Społeczeństwo głupieje"

Eksperci podkreślają, że wdrożenie testu HPV HR to ważny element odchodzenia od medycyny naprawczej na rzecz skutecznej profilaktyki. Prof. Andrzej Nowakowski z Narodowego Instytutu Onkologii wyjaśnia, że zmiana dotyczy nie tylko metody badania, lecz także podejścia do harmonogramu wizyt profilaktycznych.

- Apelujemy do kobiet, by korzystały z tych badań profilaktycznych. Tym bardziej, że na rynku komercyjnym są one stosunkowo kosztowne, a od lipca tego roku – dzięki wprowadzonym zmianom w programie profilaktyki – będą dostępne w ramach NFZ – zaznaczył ekspert podczas konferencji prasowej MZ.

Ujemny wynik testu oznacza tak niskie ryzyko, że ponowne badanie można bezpiecznie zaplanować dopiero po kilku latach, co pozwala skupić zasoby na pacjentkach wymagających pilniejszej diagnostyki.

Cytologia na podłożu płynnym (LBC) również zwiększa skuteczność programu – dzięki lepszej jakości preparatu umożliwia dokładniejszą ocenę komórek niż klasyczna metoda rozmazowa. W połączeniu z testem HPV HR tworzy to złoty standard badań przesiewowych, stosowany w wielu krajach europejskich i rekomendowany przez WHO oraz Unię Europejską.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Ministerstwo Zdrowia
2. The Lancet
3. WHO