Białoporek brzozowy (huba brzozowa) - skład, właściwości, zastosowanie

Białoporek brzozowy (pniarek brzozowy) to grzyb z rodziny pniarkowatych określany również mianem huby brzozowej i porka brzozowego. Jest jednorocznym grzybem pasożytem, który porasta brzozy odpowiadając za zgniliznę drewna.

Wybiera miejsca ciemne i wilgotne, występuje również na martwych lub ściętych pniach drzewa. Można spotkać go na terenie Europy, Azji i Ameryki Północnej, uznawany jest za gatunek niejadalny. Białoporek brzozowy najpierw jest biały, a następnie brązowieje, choć jego brzegi pozostają jasne. Ma cierpki, gorzkawy smak i biały, zwarty miąższ.

Huba brzozowa zawiera 78% nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz 22% nasyconych, wśród nich warto wymienić kwas linolowy, oleinowy, stearynowy oraz palmitynowy.

W składzie obecne są również polisacharydy o właściwościach bakteriobójczych, immunostymulujących i przeciwnowotworowych. Redukują ryzyko przerzutów rakowych, obniżają stężenie cholesterolu i masę ciała.

Białoporek zawiera także antyoksydanty (tokoferole, kwas askorbinowy, β-karoten, likopen) oraz kwasy fenolowe, które ograniczają rozwój bakterii, wirusów i grzybów, redukują stany zapalne i wykazują aktywność przeciwutleniającą.

W składzie obecne są związki terpenowe (np. kwas poliporenowy, kwas tumulozowy, daucen i izobazzanen), alkohole alifatyczne, ketony i aldehydy.

Na zakres właściwości porka brzozowego wpływa obecność steroli, które przeciwdziałają rozwojowi nowotworu, występowaniu reakcji zapalnych oraz chorób krążenia.

Grzyb zawiera też związki indolowe wpływające korzystnie na sen, regulację cyklu dobowego i leczenie depresji. W składzie obecne są również flawonoidy, piptamina i substancje fenolowe.

Podejrzewa się, że białoporek brzozowy jest wykorzystywany w medycynie ludowej od bardzo dawna, owocniki grzyba znaleziono bowiem przy szczątkach człowieka z lodu z ok. 3300 roku p.n.e.

Huba brzozowa słynie z właściwości przeciwzapalnych, przeciwdrobnoustrojowych i przeciwnowotworowych. Świeże owocniki stosuje się zewnętrznie w celu przyspieszenia gojenia ran, natomiast te suszone i zmielone, aby zmniejszyć ból.

Napar z białoporka służy podniesieniu odporności organizmu, łagodzi problemy żołądkowo-jelitowe, wspomaga kurację przeciw włosogłówce ludzkiej i owsikom. Huba brzozowa wykazuje właściwości bakteriobójcze, przeciwpasożytnicze, immunostymulujące, ściągające oraz wzmacniające.

Grzyb obniża ciśnienie tętnicze krwi oraz stężenie glukozy, poprawia pamięć, pracę mózgu oraz zdolność zapamiętywania. Przyjmuje się również, że może korzystanie oddziaływać na sen i wspierać dobry nastrój.

Zerwaną hubę brzozową należy umyć, pociąć na drobne paseczki lub zetrzeć na tarce. Następnie produkt suszymy i zamykamy w szczelnym opakowaniu, odstawiając w zacienione miejsce.

W celu przygotowania herbaty z białoporka brzozowego zalewamy 25-30 g suszonego grzyba 500 ml wody i gotujemy ok. 50 minut pod przykryciem. Powstały napar pijemy 2-3 razy dziennie, przed posiłkami.

Świeżego grzyba można zalać również 70% alkoholem w proporcjach 1:5, nalewkę po upływie dwóch tygodni należy przefiltrować przez gazę. Gotowy napój przelewamy do butelek i pijemy w dawkach po 15 ml.