Cholesterol HDL - charakterystyka, przebieg, normy, interpretacja

Cholesterol HDL, czyli tzw. dobry cholesterol, jest alfa-lipoproteiną o dużej gęstości. W rzeczywistości cholesterol HDL nie jest rodzajem cholesterolu, a jedynie jego frakcją. Cholesterol HDL odpowiada za usuwanie cholesterolu (z tkanek obwodowych, ze ścian naczyń) oraz innych frakcji lipidowych (VLDL, chylomikrony), a tym samym wpływa na zapobieganie miażdżycy.

Po usunięciu ze ścian naczyń cholesterol transportowany jest do wątroby, gdzie jest rozkładany, a następnie usuwany z organizmu w obrębie żółci. Dla organizmu ludzkiego najkorzystniejszy jest wysoki poziom cholesterolu HDL przy jednoczesnym niskim poziomie LDL. Ryzyko miażdżycy, a także zawału i udaru, czyli jej najpoważniejszych następstw, lepiej określa stosunek cholesterolu HDL do LDL, niż wartość cholesterolu całkowitego. Inną ważną funkcją jest przechowywanie zapasu białek - apoprotein, które niezbędne są do przekazywania do tkanek cholesterolu, triglicerydów i fosfolipidów.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy zastosować suplement obniżający cholesterol? - odpowiada lek. Łukasz Wroński
• Czy HDL powinien być bardzo wysoki? - odpowiada dr n. med. Tomasz Grzelewski
• Czy karmienie piersią wpływa na poziom cholesterolu we krwi? - odpowiada lek. Łukasz Wroński

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Cholesterol HDL jest badany w próbce krwi. Aby zbadać stężenie cholesterolu HDL niezbędne jest pobranie próbki krwi poddawanej następnie analizie laboratoryjnej. Zazwyczaj krew do badania poziomu cholesterolu HDL pobierana jest z żyły łokciowej, ewentualnie z dłoni. Osoba poddająca się badaniu poziomu cholesterolu HDL proszona jest zwykle o powstrzymanie się od przyjmowania pokarmów i płynów na 9 - 12 godzin przed pobraniem krwi. Dodatkowo lekarz może zalecić odstawienie przyjmowanych leków, aby ich działanie nie przekłamało wyników badania poziomu cholesterolu HDL.

Cholesterol HDL ma różne normy dla obu płci. U mężczyzn norma cholesterolu HDL wynosi od >40 mg/dl, a u kobiet >50 mg/dl. Podwyższony cholesterol HDL jest wynikiem pozytywnym, gdyż im więcej cholesterolu HDL w organizmie, tym lepiej. Spowodowane jest to tym, że wraz ze wzrostem cholesterolu HDL, spada ryzyko chociażby choroby wieńcowej.

Cholesterol HDL powinien interpretować lekarz kierujący na badanie. Niski poziom cholesterolu HDL może wynikać z:

• hiperlipidemii rodzinnej;
• cukrzycy typu II;
• przyjmowania niektórych leków, w tym sterydów anabolicznych, beta-blokerów, kortykosteroidów i inhibitorów proteazy.

Zbyt niski poziom cholesterolu HDL może oznaczać zwiększone ryzyko miażdżycy. Stężenie cholesterolu HDL poniżej 35 mg/dl zwiększa ryzyko pojawienia się choroby wieńcowej. Pożądany jest jak najwyższy poziom cholesterolu HDL, ze względu na jego ważną funkcję ochronną na serce.

• Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol
• Jak oczyścić krew z cholesterolu?
• 10 najpowszechniejszych błędów dotyczących cholesterolu
• 6 najlepszych produktów dla twojego serca

Badanie poziomu cholesterolu HDL daje najwięcej informacji wówczas, gdy zestawimy go z wartościami cholesterolu całkowitego, LDL oraz triglicerydów. Jest to, tzw. lipidogram. Stosunek stężenia cholesterolu całkowitego do stężenia frakcji HDL cholesterolu powinien wynosić 4,5 lub mniej. Nieprawidłowe wyniki tego badania są wskazaniem do zmiany trybu życia, a przede wszystkim diety.

Niski poziom cholesterolu HDL wynikać może z nieprawidłowej diety oraz małej ilości ruchu. Optymalna jest dieta śródziemnomorska.

Źródła

1. Cholesterol HDL w protekcji śródbłonka naczyniowego
2. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
3. Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0