Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Ziarnica złośliwa, czyli choroba Hodgkina lub tak zwana limfogranulomatoza, dotyczy głównie ludzi młodych, pomiędzy 20. a 30. rokiem życia. Częściej rozwija się u mężczyzn niż u kobiet. Jest to choroba charakteryzująca się nowotworowym rozrostem komórek – na początku w węzłach chłonnych, a następnie, w miarę rozwoju, w innych narządach. Uwzględniając zaawansowanie choroby, jej przebieg można podzielić na cztery okresy, gdzie okres I oznacza wystąpienie komórek nowotworowych w węzłach chłonnych, a okres IV jest równoznaczny z przerzutami na wątrobę, śledzionę, płuca, szpik kostny oraz inne narządy.

Polecane wideo:

1. Przyczyny ziarnicy złośliwej

Pierwsze udokumentowane wzmianki o ziarnicy złośliwej pochodzą z XVII wieku, z czasów kiedy w medycznym świecie nauki rozwijała się anatomia mikroskopowa. Ziarnica złośliwa jest pierwszym odkrytym nowotworem. Dokładne opracowania naukowe pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. W 1832 roku Thomas Hodgkin wraz z dwoma innymi badaczami opublikowali swoje wyniki badań nad komórkami krwi i szpiku, skupiając się na ich nienaturalnym rozroście. Nic więc dziwnego, że jego nazwisko nierozerwalnie kojarzy się z ziarnicą.

Etiologia chłoniaków, w tym także ziarnicy złośliwej, nie jest do końca poznana. Rozpatruje się między innymi udział przenoszonego drogą kropelkową wirusa Epsteina-Barra, wywołującego mononukleozę zakaźną. Wirus, który początkowo wywołuje niegroźne objawy grypopodobne, atakuje limfocyty B, w których bytuje przez całe życie. W przypadku sprzyjających warunków może doprowadzić do ich nowotworowej przemiany, wynikiem czego jest powstanie i rozwój ziarnicy.

Zgromadzone dane donoszą, że wirus Epsteina-Barra może być odpowiedzialny za 40 proc. przypadków choroby. Pomimo że wirus przenosi się drogą kropelkową, należy zaznaczyć, że ziarnica złośliwa nie jest w żadnym stopniu chorobą zakaźną i nie wymaga izolacji chorych. Wśród wyników statystycznych uwagę zwraca fakt rodzinnego występowania choroby, co świadczyć by mogło o genetycznym jej podłożu. Rodzeństwo pacjenta chorego na ziarnicę złośliwą ma pięciokrotnie większe ryzyko zachorowania niż przeciętny człowiek. Ewentualny sposób dziedziczenia do tej pory nie został jednak poznany.

Choroba Hodgkina jest częstsza u ludzi, którzy mają obniżoną odporność, na przykład wskutek kuracji niektórymi lekami po transplantacji narządów lub pod wpływem AIDS. Także palacze są bardziej podatni na chorobę nowotworową.

Na ziarnicę złośliwą chorują zwykle ludzie bardzo młodzi. W krajach słabo rozwiniętych około 10 proc. zachorowań pojawia się u dzieci (poniżej 16. roku życia). W krajach wysoko rozwiniętych obserwuje się dwa szczyty zachorowalności. Pierwszy przypada na 25. rok życia, drugi natomiast dotyczy ludzi w średnim wieku, gdyż pojawia się po 50. roku życia. Znacznie częściej chorują mężczyźni niż kobiety (szacunkowe dane podają stosunek 3 do 2). W Polsce, która zaliczana jest do grupy krajów wysoko rozwiniętych, co roku około 3 na 100 000 osób zapada na ziarnicę złośliwą.

2. Przebieg choroby Hodgkina

Przebieg może być rozmaity, od postaci charakteryzujących się mniejszą złośliwością, do postaci bardzo złośliwych o wręcz błyskawicznym przebiegu. Zajmują przede wszystkim węzły chłonne, ale także narządy pozawęzłowe, w związku z czym chłoniaka można spotkać w śledzionie, wątrobie, grasicy, przewodzie pokarmowym, układzie oddechowym, ośrodkowym układzie nerwowym oraz skórze.


 

3. Objawy ziarnicy złośliwej

4. Rozpoznanie choroby Hodgkina

Do diagnozy konieczne jest badanie histopatologiczne. To właśnie jego wynik decyduje o ostatecznym rozpoznaniu choroby i stanowi podstawę podziału ziarnicy na kilka typów i stopni zaawansowania.

Aby ocenić stopień zaawansowania choroby Hodgkina, wykonuje się także ultrasonografię, badania radiologiczne, tomografię komputerową, scyntygrafię kośćca, a także bada się szpik kostny. Oceny stopnia zaawansowania choroby dokonuje się na podstawie kilku czynników:

  • liczby i położenia zmienionych węzłów,
  • czy zmienione chorobowo węzły leżą po obu stronach przepony,
  • czy zmiany patologiczne występują także w szpiku, śledzionie lub wątrobie.

Po otrzymaniu wyników badań określa się stopień zaawansowania choroby i podejmuje leczenie. Chłoniak Hodgkina jest uleczalny u 80 proc. chorych, u których wykryto chorobę we wczesnym stadium.

5. Leczenie ziarnicy złośliwej

Terapia ziarnicy złośliwej opiera się przede wszystkim na radioterapii, w stadium zaawansowania I i II oraz chemioterapii w stadium III i IV. W cięższych przypadkach należy zastosować skojarzone schematy leczenia. Chemioterapia, opierająca się na kombinacji wielu bardzo silnych leków, ma za zadanie zatrzymać nowotworowy rozrost komórek. Klasycznie stosuje się sześć kursów leczenia, w schemacie co cztery tygodnie. Leczenie daje dużą szansę na pełną remisję choroby.

Powrót do zdrowia obserwowany jest u 95 proc. pacjentów znajdujących się w stadium I choroby i u około 50 proc. pacjentów w stadium IV. Należy pamiętać, że zawsze istnieje jednak ryzyko nawrotu. W przypadku braku remisji albo wznowy stosuje się nowoczesne, eksperymentalne programy chemioterapii oraz megachemioterapii połączonej z autologicznym przeszczepem szpiku kostnego. Leczenie chirurgiczne ma w tym przypadku niewielkie znaczenie.

Klasyczna chemio- i radioterapia mają wiele niekorzystnych objawów, m.in. wypadanie włosów, nudności, wymioty, uszkodzenie nerek, wątroby i inne. Obecnie prowadzone są badania nad wprowadzaniem chemio- i radioterapeutyków bezpośrednio do komórek chłoniaka. Ma to na celu zmniejszenie skutków ubocznych obu terapii.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
  • Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Janicki K. Hematologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2431-5
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Białaczka

Komentarze (2)
~Dariusz
~Dariusz

Dla zabieganych i zapracowanych; chcących się zdrowo odżywiać; ceniących zdrowy tryb życia polecam koktajle z talieos. Odżywiają, odchudzają, oczyszczają, czyli dla każdego coś dobrego. Pełne witamin i wartości odżywczych przekąski typu instant. Można je zabrać ze sobą do pracy, na wycieczkę czy daleką podróż autem. Zdrowa przekąska zawsze pod ręką.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)
Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Rokowanie w ziarnicy złośliwej

Ziarnica złośliwa nazywana również chłoniakiem Hodgkina to choroba nowotworowa obejmującą układ chłonny. Charakterystyczną cechą chłoniaków (...) . Ziarnica złośliwa...

Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Ziarnica złośliwa - zdjęcia

Ziarnica złośliwa - zdjęcia

Ziarnica złośliwa, nazywana też chłoniakiem Hodgkina, zajmuje węzły chłonne i pozostałą tkankę limfatyczną. Na zdjęciu widoczny preparat histologiczny węzła zaatakowanego przez ziarnicę.

Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Rozpoznawanie ziarnicy złośliwej

Ziarnica złośliwa nazywana również chłoniakiem Hodgkina to choroba nowotworowa obejmująca układ chłonny. Przebieg może być różny od postaci (...) - pierwszy przypada na 25...

Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Ziarnica złośliwa w ciąży

to szczególnie ziarnicy złośliwej, czyli chłoniaka Hodgkina. Spis treści Diagnostyka ziarnicy złośliwej w ciąży (...) dobór najlepszej metody leczenia ziarncy złośliwej...

Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Leczenie w ziarnicy złośliwej

połączonej z autologicznym przeszczepem szpiku kostnego. Ziarnica złośliwa - klasyfikacja zaawansowania choroby stopień (...) wystąpieniu choroby. Ziarnica...

Krew i naczynia krwionośne

Układ chłonny

ropniami w węzłach chłonnych, a nawet sepsą. Ziarnica złośliwa Ziarnica złośliwa (inaczej choroba Hodgkina) to chłoniak węzłów (...)...

Normy laboratoryjne

Eozynofile

jest także współistnieniem takich chorób, jak kolagenozy, np. reumatoidalne zapalenie stawów, ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina), choroba Addisona, złuszczające (...)...

Białaczka u dzieci

Najczęstsze białaczki u dzieci

mogącą pojawiać się w wieku rozwojowym są chłoniaki nieziarnicze oraz choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa). Objawy choroby są zależne od lokalizacji (...) Białaczka...

Onkologia

Eliksir życia

Eliksir życia

, czyli ziarnica złośliwa - taka była diagnoza. Podczas wielu miesięcy pobytu w szpitalu Magda przeszła mnóstwo badań, kilkanaście podań chemioterapii (...) wielkiego kamienia, miał średnicę 16 cm. Uderzenie człowieka...