Badanie PET - inwazyjność badania, zasady działania, zastosowania, przeciwwskazania

Warto wspomnieć, że badanie PET jest badaniem mało inwazyjnym, co znacznie zmniejsza ilość powikłań i pozwala przeprowadzić badania obrazowe także u pacjentów ciężko obciążonych, tzn. cierpiących na niewydolność nerek lub wątroby, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania dożylnych środków cieniujących.

Pierwiastki promieniotwórcze (radioizotopy) stosowane w tej technice emitują pozytony. Cząsteczki te masą i właściwościami przypominają elektrony, ale mają przeciwny do nich ładunek elektryczny (czyli dodatni).

Gdy pozytony napotykają na elektrony ich ładunek neutralizuje się (ulegają anihilacji) i zostaje wydzielona porcja energii. Energia ta jest mierzona przez bardzo dokładne detektory rozmieszczone wokół badanego pacjenta.

Źródłem pozytonów które zderzają się z obecnymi w tkankach organizmu elektronami są specjalne izotopy promieniotwórcze pierwiastków. Podaje się je pacjentowi wbudowane w takie związki jak glukoza, woda czy aminokwasy - rodzaj cząsteczki zależy od celu badania.

Podany związek np. glukoza, wykorzystywany jest przede wszystkim przez tkankę, której obecność chcemy zbadać - np. nowotwór złośliwy. Klinicznie badanie PET znalazło zastosowanie głównie w onkologii, kardiologii i neurologii.

Badanie PET umożliwia wykrywanie trzech głównych procesów biochemicznych, które są szczególnie nasilone w tkankach nowotworowych, a mianowicie wzmożonego zużycia glukozy, nasilonej syntezy białek i kwasów nukleinowych (DNA).

W działaniach klinicznych najczęściej wykonywana jest ocena metabolizmu glukozy. Znacznikiem stosowanym w takich przypadkach jest 18FDG - cząsteczka glukozy z wbudowanym atomem promieniotwórczego fluoru. Dzięki swoim właściwościom znacznik ten gromadzi się w komórkach o intensywnym metabolizmie - w tym głównie w komórkach nowotworowych.

Dzięki powyższym właściwościom badanie to umożliwia:

• Ocenę czy zmiana nowotworowa ma charakter łagodny czy złośliwy;
• Ocenę rozległości zmian nowotworowych - często znacznie większa czułość od pozostałych metod diagnostycznych;
• Wykrywanie przerzutów;
• Ocenę postępów leczenia (zwłaszcza np. chemioterapii).

Badanie PET jest nowatorską i niezwykle czułą metodą oceny żywotności mięśnia sercowego i przepływu krwi. Należy podkreślić, że badanie PET ma charakter mało inwazyjny, co ma szczególne znaczenie u chorych, u których rozważne są możliwości terapii.

U takich pacjentów badanie PET pozwala na weryfikację wskazań do zabiegów inwazyjnych niosących ze sobą ryzyko. Niestety ta metoda badania nie jest jeszcze powszechnie dostępna dla pacjentów.

Badanie PET znajduje liczne zastosowania w neurologii](https://portal.abczdrowie.pl/neurologia), które obejmują diagnostykę nowotworów mózgu, ocenę zmian niedokrwiennych, poszukiwanie ognisk padaczkorodnych czy diagnostykę przy podejrzeniu np. choroby Huntingtona.

Jeżeli chodzi o choroby nowotworowe ośrodkowego układu nerwowego to bardzo ważnym zastosowaniem badania PET jest ocena stopnia złośliwości guzów mózgu.

Wynik badania może być kluczowy dla podjęcia decyzji o dalszym leczeniu. Metoda ta umożliwia także wczesne wykrycie wznowy nowotworu po operacji lub innych formach terapii.

Ostatnio zwraca się także dużą uwagę na możliwość wykorzystania badania PET w schorzeniach tzw. układu pozapiramidowgo, np. w chorobie Parkinsona lub Huntingtona.

W patologiach tych zastosowanie metody radioizotopowej pozawala na wczesne postawienie diagnozy i rozpoczęcie właściwego leczenia.

Chociaż pozytonowa tomografia emisyjna jest nieinwazyjna, istnieją 2 przeciwwskazania do jej stosowania, a mianowicie ciąża lub karmienie piersią. W takich przypadkach należy stosować inne metody diagnostyczne.

Źródła

1. Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
2. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
3. Jaroszyk M. Biofizyka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3676-3
4. Chapman S., Nakielny R. Metody obrazowania radiologicznego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006, ISBN 83-89015-89-7