Choroba wieńcowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Choroba wieńcowa (inaczej choroba niedokrwienna serca) to schorzenie znane już od zarania dziejów. Pierwsze wzmianki na ten temat można znaleźć w zapiskach sięgających czasów starożytnych. Ból towarzyszący chorobie wieńcowej jest często określany przez lekarzy jako dusznica bolesna lub angina pectoris. Termin ten został po raz pierwszy użyty w 1772 roku przez brytyjskiego lekarza Williama Heberdena i funkcjonuje do dnia dzisiejszego.

Choroba niedokrwienna serca to stan, w którym dochodzi do zaburzenia równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem serca na tlen a jego dostarczaniem. Tlen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania serca. Komórki mięśnia sercowego potrzebują energii do ciągłej pracy. Pozyskują ją w procesie utleniania kwasów tłuszczowych oraz glukozy.

Zobacz film: "Aspiryna w zapobieganiu chorobie wieńcowej"

Jak rozpoznać czy poziom cukru jest prawidłowy?

Jeśli chodzi o rozpoznanie tej choroby, to w przypadku cukrzycy typu 2 jest ona niejednokrotnie bardzo trudna do zdiagnozowania. Zazwyczaj czas działa...

Tętnice wieńcowe to naczynia, które tworzą sieć oplatającą mięsień sercowy. Krew przepływająca przez tętnice wieńcowe dostarcza tlen oraz substancje odżywcze do komórek mięśnia sercowego. Tętnice wieńcowe odchodzą od głównego naczynia wychodzącego bezpośrednio z serca, czyli aorty. Wyróżnia się prawą oraz lewą tętnicę wieńcową, które następnie dzielą się na mniejsze gałęzie. W uproszczeniu można powiedzieć, że tętnica wieńcowa prawa unaczynia tylną stronę serca, a tętnica wieńcowa lewa – przednią i boczną ścianę serca.

Choroba wieńcowa - czynniki ryzyka

5 chorób, na które może narażać cię grupa krwi

Styl życia oraz dietę można zawsze zmienić na zdrowsze. Grupy krwi natomiast nikt z nas sobie nie wybiera, a może ona determinować predyspozycje do niektórych...

  • Wiek – zwiększone ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową dotyczy mężczyzn powyżej 45 roku życia oraz kobiet powyżej 55 roku życia.
  • Płeć męska – u mężczyzn ryzyko rozwoju choroby wieńcowej jest zdecydowanie większe niż u kobiet. Wskaźnik ryzyka zachorowania wynosi około 5 razy więcej dla mężczyzny w porównaniu z kobietą w tym samym wieku. Jest to związane z ochronnym działaniem hormonów u kobiet w okresie rozrodczym. Po okresie menopauzy, u kobiet ryzyko zachorowania znacząco wzrasta
  • Zachorowania w rodzinie – jeżeli na chorobę wieńcową choruje lub chorowała osoba z najbliższej rodziny (matka, ojciec, rodzeństwo), ryzyko zachorowania jest większe. Może to wynikać zarówno z czynników genetycznych, jak i ze stylu życia i powielania nawyków dotyczących żywienia lub spędzania wolnego czasu.
  • Palenie papierosów – zarówno palenie czynne, jak i bierne (przebywanie w zadymionym pomieszczeniu) istotnie zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową. Okazuje się, że zaprzestanie palenia tytoniu powoduje redukcję ryzyka zgonu z przyczyn związanych z chorobą niedokrwienną serca aż o jedną czwartą.
  • Podwyższony poziom cholesterolu – zwiększone powyżej normę stężenie cholesterolu całkowitego lub tzw. złego cholesterolu (LDL), a zmniejszenie dobrego cholesterolu (HDL) zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową. Aktualnie zaleca się, aby poziom cholesterolu całkowitego nie przekraczał 190 mg/dl, a cholesterolu LDL – 115 mg/dl. Poziom cholesterolu HDL powinien wynosić powyżej 40 mg/dl u mężczyzn oraz 50 mg/dl u kobiet.
  • Nadciśnienie tętnicze – u osób z wysokimi wartościami ciśnienia tętniczego (powyżej 140/90 mmHg) istnieje zwiększone ryzyko zawału serca oraz innych powikłań ze strony układu krążenia (udar mózgu).
  • Cukrzyca – schorzenie to przyspiesza rozwój miażdżycy, jednej z przyczyn choroby niedokrwiennej serca. Powoduje także zaburzenia w pracy komórek mięśnia sercowego, które usposabia do zwiększonego zapotrzebowania na tlen.
  • Otyłość i niska aktywność fizyczna.
  • Stres.

Choroba wieńcowa - przyczyny

Choroba niedokrwienna serca może być spowodowana różnymi przyczynami, wśród których wyróżnia się czynniki pierwotne i wtórne. Do przyczyn pierwotnych należą zmiany w tętnicach wieńcowych, które upośledzają przepływ krwi i tym samym dostawę tlenu do komórek mięśnia sercowego. Przyczyny wtórne obejmują przypadki, w których nie stwierdza się zmian organicznych w naczyniach wieńcowych.

Choroba wieńcowa - przyczyny pierwotnej choroby niedokrwiennej serca

Krew pobrana od jednej osoby może pomóc kilku innym

Lek. med. Joanna Wojewoda z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie mówi, w jaki sposób są kwalifikowane osoby oddające krew. Zobacz,...

  • Miażdżyca tętnic wieńcowych – odpowiada za niemal 98% wszystkich przypadków zachorowania na chorobę niedokrwienną serca. Miażdżyca to proces tworzenia się w naczyniach krwionośnych blaszek zbudowanych z lipidów (cholesterol) oraz komórek stanu zapalnego. Narastanie blaszek powoduje stopniowe zawężanie światła naczynia, co może ostatecznie prowadzić nawet do jego zamknięcia. Często powodem nagłego zamknięcia naczynia jest pęknięcie blaszki miażdżycowej.
  • Zwężenie tętnic wieńcowych − może być spowodowane szeregiem schorzeń, czasami obejmujących cały organizm, jak kiła, choroba Takayasu, Kawasaki, układowy toczeń rumieniowaty, guzkowe zapalenie tętnic, choroby zakaźne, twardzina układowa.
  • Odkładanie się w ścianach tętnic wieńcowych produktów nieprawidłowych przemian metabolicznych w przebiegu skrobiawicy, mukopolisacharydoz, homocystynurii, choroby Fabry’ego, idiopatycznego wapnienia tętnic noworodków.
  • Zatory tętnic wieńcowych − zamknięcie naczynia wieńcowego materiałem innym niż ten pochodzący z blaszki miażdżycowej. Jest to spowodowane najczęściej uogólnionym zakażeniem bakteryjnym z obecnością bakterii we krwi, infekcyjnym zapaleniem wsierdzia, obecnością skrzepliny w lewym przedsionku lub lewej komorze serca, a także na powierzchni cewników wprowadzanych do serca (jako powikłanie w trakcie leczenia i zabiegów diagnostycznych), sztucznych zastawek serca.
  • Wrodzone anomalie tętnic wieńcowych (niedorozwój niektórych naczyń wieńcowych lub odejście tętnic od tętnicy płucnej, a nie od aorty).
  • Urazy, które powodują zwężenie tętnic wieńcowych od zewnętrz (np. ucisk z wyniku krwiaka po urazie).

Choroba wieńcowa - przyczyny wtórnej choroby wieńcowej

13 produktów, które mają dobroczynny wpływ na serce

W codziennej diecie powinniśmy unikać dużej ilości soli, cukru i tłuszczy trans. Smak potrawy poprawią świeże zioła. To one sprawią, że nasze danie stanie...

  • skurcz tętnicy wieńcowej w tzw. dławicy Prinzmetala, która polega na nieprawidłowym skurczu ściany niezmienionej przez proces chorobowy tętnicy,
  • skurcz tętnicy wywołany lekami,
  • zwężanie światła tętnicy przez nieprawidłowo przebiegające nadtętniczo mostki mięśniowe,
  • zaburzenia dotyczące krwi (anemia, czerwienica),
  • zatrucie tlenkiem węgla,
  • niedociśnienie.

Najczęstszą przyczyną choroby wieńcowej jest odkładanie się blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych. Cholesterol spożywany w nadmiarze z pokarmem osiada w ścianach tętnic wieńcowych. Dochodzi do szeregu procesów, które powodują uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych. Reakcją organizmu jest wydzielanie substancji, które powodują gojenie się uszkodzeń, ale jednocześnie są lepkie i powodują przyklejanie się do nich innych substancji, np. wapnia czy cząsteczek białka. Tłuszcz i różne substancje, a wśród nich przede wszystkim cholesterol LDL, zaczynają tworzyć blaszkę miażdżycową, która zwęża drogę dopływu krwi do serca. Niektóre blaszki są bardziej twarde z zewnątrz i miękkie w środku. Inne są kruche i rozpadają się. Miażdżyca sprzyja także wzrostowi krzepliwości krwi, przyczyniając się do zwiększonego powstawania skrzepów. Powstający w zwężonym przez blaszkę miażdżycową naczyniu skrzep, zwęża je jeszcze bardziej. Czasami skrzep taki może ulec oderwaniu i spowodować zamknięcie światła zwężonego naczynia, powodując zator i tym samym nagłe przerwanie zaopatrzenia komórek w tlen i substancje odżywcze. Aktualnie miażdżycę traktuje się jako przewlekłą chorobę zapalną dużych i średnich naczyń tętniczych.

Choroba wieńcowa - podział

3 najgorsze rodzaje produktów dla serca

Jeżeli te rodzaje produktów często pojawiają się w twoim menu, narażasz swoje serce na poważne konsekwencje. Aby uniknąć chorób układu krążenia, które...

Chorobę wieńcową dzieli się na przewlekłą (stabilną) i na tzw. „ostre zespoły wieńcowe”. Do pierwszej grupy zaliczono dławicę piersiową stabilną (inaczej dusznica bolesna, angina pectoris), dławicę odmienną (wspomnianą wyżej dławicę naczynioskurczową, Prinzmetala), zespół sercowy X (choroba dotykająca głównie kobiet w okresie pomenopauzalnym, często o podłożu psychosomatycznym) oraz dławicę związaną z mostkami mięśniowymi nad tętnicami wieńcowymi. Ostre zespoły wieńcowe to głównie zawały serca (gdy dochodzi do całkowitego zamknięcia światła wieńcowego naczynia tętniczego lub jego odgałęzienia), niestabilna dławica piersiowa (światło naczynia zwęża się w różnym stopniu, ale nie zamyka się całkowicie) oraz nagły zgon sercowy.

Choroba wieńcowa - objawy

Objawy choroby wieńcowej pojawiają się najczęściej w trakcie lub po zwiększonym wysiłku fizycznym, w stresie, także przy ekspozycji na zimno i po obfitym posiłku. Możemy do nich zaliczyć m.in.:

U wielu osób nie ujawniają się żadne zwiastuny choroby wieńcowej. Zazwyczaj u tych chorych naczynia wieńcowe i mięsień sercowy uległy adaptacji. Niekiedy pierwszym objawem trwającej choroby jest pełnościenny zawał serca.

Choroba wieńcowa - diagnostyka

Co powinieneś wiedzieć o zawale serca, zanim cię spotka?

Jeżeli odczuwasz niepokojące objawy związane z sercem, nigdy się nie zastanawiaj, czy to zawał, tylko dzwoń na pogotowie bądź udaj się do najbliższej placówki...

Bardzo istotnym dla rozpoznania choroby wieńcowej jest dokładnie zebrany przez lekarza wywiad od chorego oraz badania dodatkowe, w tym EKG i badania tzw. enzymów sercowych (CK-MB oraz troponina), echokardiografia (UKG). Dodatkowo występujące czynniki ryzyka mogą pomóc w postawieniu prawidłowego rozpoznania. Niekiedy koniecznym jest wykonanie koronarografii, czyli uwidocznienia tętnic wieńcowych na ekranie monitora z użyciem promieni rentgenowskich. Uzyskanie obrazu staje się możliwe po wprowadzeniu przez tętnicę udową do naczyń wieńcowych specjalnego cewnika i podaniu przez ów cewnik środka kontrastowego.

Choroba wieńcowa - leczenie

Leczenie choroby wieńcowej polega na zmniejszeniu modyfikowalnych czynników ryzyka oraz regularnym przyjmowaniu leków. Najważniejsza jest zmiana stylu życia w postaci stosowania zdrowej diety, wysiłku fizycznego, zaprzestania palenia tytoniu, ograniczenia spożycia alkoholu, zachowania niskiego poziomu cholesterolu frakcji LDL, a także regularnej kontroli ciśnienia krwi i poziomu cukru we krwi. Niekiedy konieczne staje się leczenie inwazyjne (koronarografia) w postaci wprowadzenia specjalnego balonika poszerzającego światło tętnicy wieńcowej (angioplastyka) z wszczepieniem stentu, czyli metalowej sprężynki utrzymującej drożność tętnicy, lub wszczepienie tzw. pomostu aortalno-wieńcowego (tzw. by-passy), czyli naczynia pobieranego najczęściej z kończyny dolnej, którego zadaniem jest przejęcie funkcji zamkniętej tętnicy.

Choroba wieńcowa - leczenie farmakologiczne

Badania krwi - cholesterol

Cholesterol jest steroidowym alkoholem syntetyzowanym w tkankach. Prawie 2/3 cholesterolu powstaje w wątrobie, pozostały cholesterol jest dostarczany z...

W leczeniu choroby niedokrwiennej serca, ogromne znaczenie ma regularne przyjmowanie leków. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie leków z grupy:

  • beta-blokerów (np. bisoprolol, metoprolol, karwedilol),
  • kwasu acetylosalicylowego,
  • leków obniżających stężenie lipidów we krwi (np. atorwastatyna),
  • inhibitorów konwertazy angiotensyny II (peridopyl, ramipryl),
  • leków metabolicznych (trimetazydyna),
  • klopidogrelu (po zawale serca lub wszczepieniu stentu).

Doraźnie w razie napadów bólu stosuje się nitroglicerynę w formie tabletki lub aerozolu stosowanych podjęzykowo. Należy pamiętać, że w razie przedłużającego się bólu w klatce piersiowej zawsze należy zasięgnąć pomocy lekarskiej.

Choroba wieńcowa - dieta

Produkty zbożowe powinny być głównym źródłem pożywienia, dziennie powinno spożywać się 5 lub więcej ich porcji (jedna porcja to 50 g pieczywa lub 30 g kaszy, płatków lub makaronów). Produkty wyprodukowane z białej, pszennej mąki zastąpić należy produktami pełnoziarnistymi. Jeśli chodzi o nabiał, to dzienne spożycie mleka i produktów mlecznych powinno ograniczyć się do 2 szklanek odtłuszczonego mleka wymiennie z chudymi serami. Maksymalnie ograniczyć należy spożycie tłustych mięs (m.in. wieprzowiny), a mięsa chude (w tym drób) i rośliny strączkowe należy spożywać umiarkowanie w ilości do 1 porcji dziennie. 2-3 razy w tygodniu mięso najlepiej zastąpić tłustymi rybami morskimi. W diecie należy ograniczyć spożycie soli (szczególnie u osób predysponowanych do rozwoju lub chorujących na nadciśnienie tętnicze), pamiętając, iż spora ilość tej przyprawy znajduje się już w półproduktach, które kupujemy w sklepach, oraz tłuszczów (tłuszcze zwierzęce zamienić na tłuszcze roślinne). Konieczne jest także zachowanie umiaru w spożyciu łatwo przyswajalnych cukrów i słodyczy. Zwiększyć spożycie warzyw (do ponad 5 porcji dziennie) i urozmaicić menu według zasady „smacznie, zdrowo, kolorowo”.

Choroba wieńcowa - wysiłek fizyczny

Co zrobić, aby sport rzeczywiście wyszedł nam na zdrowie?

W zdrowym ciele zdrowy duch. Czy rzeczywiście? Osoby aktywne fizycznie do lekarza zgłaszają się często dopiero po tym, jak ich kondycja i samopoczucie...

Konieczne jest także wprowadzenie regularnego, umiarkowanego i indywidualnie dopasowanego wysiłku fizycznego (minimum trzykrotnie w ciągu tygodnia, trwającego nie mniej niż 30 minut z tętnem nieprzekraczającym 130/min), tak aby się zmęczyć, ale nie przeforsować. Zaleca się natomiast ograniczenie wysiłku po posiłkach i w niskich temperaturach, gdy komórki mięśniowe tętnic wieńcowych są bardziej narażone na skurcz i dolegliwości bólowe w klatce piersiowej mogą pojawić się już przy łagodniejszych ćwiczeniach. Szybkie spacery, jazda na rowerze, pływanie, jeśli tylko nie są przeciwwskazane ze względu na inne dolegliwości chorego, mogą być świetnym rozwiązaniem.

Choroba wieńcowa - rokowanie

Rokowanie w chorobie wieńcowej uzależnione jest w dużej mierze od stadium, w którym została rozpoznana, intensywności leczenia oraz przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjenta. Szacunkowe dane wskazują na to, że około 1% chorych ze stabilną chorobą wieńcową umiera w ciągu roku trwania choroby, a u około 2% dochodzi do zawału mięśnia sercowego. Rokowanie zależy także od chorób współistniejących u pacjenta oraz jego wieku. Choroby takie jak cukrzyca, niewydolność nerek, choroby krwi, endokrynologiczne oraz choroby układu oddechowego, a także podeszły wiek pogarszają rokowanie. Istotny jest stopień zaawansowania zmian w tętnicach wieńcowych oraz ewentualny stopień uszkodzenia mięśnia sercowego.

Choroba wieńcowa - profilaktyka

8 sposobów na poprawę pracy swojego serca

Badania dowodzą, że kobiety, które jedzą trzy lub więcej porcji truskawek i jagód tygodniowo mogą zapobiec wystąpieniu ataku serca.

Choroba wieńcowa to poważna choroba, która zagraża życiu chorego, dlatego warto zadbać o zdrowie wtedy, gdy czujemy się świetnie i nic nam nie dolega. Profilaktyka w tej grupie chorych jest o tyle istotna, że choroby serca i naczyń są w Polsce jedną z głównych przyczyn zgonów, a także istotnym czynnikiem inwalidztwa. Miażdżyca, będąca podstawowym procesem patologicznym leżącym u podłoża rozwoju choroby wieńcowej, rozwija się przez wiele lat, nie dając często najmniejszych nawet objawów, a jej powikłania w postaci zawału serca czy udaru mózgu często występują nagle bez wcześniejszego ostrzeżenia i gdy brakuje natychmiastowej pomocy specjalistycznej, doprowadzić mogą w krótkim czasie do śmierci. Pociechą w tych niesprzyjających statystykach jest fakt, że główne czynniki ryzyka rozwoju choroby wieńcowej można zwalczać (np. palenie tytoniu, mała aktywność fizyczna, nieprawidłowa dieta, nadwaga i otyłość, podwyższone ciśnienie tętnicze, podwyższony cholesterol LDL, obniżony cholesterol HDL – tzw. dobry cholesterol, zwiększone stężenie trójglicerydów oraz cukrzyca), co przy odrobinie dobrej woli i systematyczności wpływa na zmniejszenie zachorowań i umieralności na to schorzenie.

Należy w tym miejscu także wspomnieć o czynnikach, na które z pozoru nie mamy żadnego wpływu, a które również wpływają na wzrost ryzyka choroby wieńcowej. Są to m.in. wiek (dla mężczyzn powyżej 45 lat, dla kobiet powyżej 55) czy występowanie chorób serca w rodzinie. Choć nie możemy wpłynąć na nasz wiek ani na to, jakie choroby występują/występowały u naszych krewnych, to z pewnością jednak świadomość tych zagrożeń może nam pozwolić na zwiększenie naszej czujności, poinformowanie o tych faktach lekarza i wcześniejsze zadbanie o własne zdrowie przez podjęcie koniecznych kroków. W grupie osób zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego w ramach działań prewencyjnych zaleca się także stałe przyjmowanie niewielkich dawek (75-150 mg/dobę) kwasu acetylosalicylowego, tiklopidyny lub klopidogrelu w celu poprawy przepływu krwi przez naczynia, zmniejszenia jej krzepliwości i spowolnienia odkładania się cholesterolu w ścianie naczyń.

Redakcja abcZdrowie.pl, 5 miesięcy temu

Bibliografia

  • Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5
  • Nowak Z. Badania czynnościowe w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, AWF Katowice, Katowice 2002, ISBN 83-87478-45-8
  • Giec L. Leczenie choroby niedokrwiennej serca, Via Medica, Gdańsk 2000, ISBN 83-7258-029-4

Źródła zewnętrzne

Kardiologia

Komentarze (3)
~Michal
~Michal 3 miesiące temu

Skonczylem po przeczytaniu wierutnej bzdury: "cholesterol zpozywany w jedzeniu odkladz sie na sicianach tetnicy..." Kto pisze takie idiotyzmy? Czy wy w ogole macie pojecie o biohcemii I procesach trawiennych. Radze poszukac najnowszych informacji na temat tego iz zpozywanie potraw bogatych w cholesterol nie wplywa w zadnym stopniu na jego poziom w organizmie. Czlowiek ktory de facto nie je tluszczu moze miec wyzszy poziom cholesterol niz taki ktory je 10 jaj dziennie.

Odpowiedz
~Marcyś
~Marcyś 8 miesięcy temu

Moim skromnym zdaniem głównym winowajcą chorób serca jest sam delikwent, który doprowadził swoje serce do takiego stanu! Stała aktywność fizyczna jest nieodzowna dla zdrowego serca. Bezwzględnie należy rzucić palenie. Aby nie być gołosłownym przytoczę tu swój przypadek, który o mało nie doprowadził mnie do kalectwa. W wieku 62 lat pracodawca zafundował nam (dozorowi) badania wysiłkowe EKG. Badanie u mnie wykryło chorobę wieńcową i z tej przyczyny miałem do końca swoich dni zażywać pigułki. Zamiast pigułek wyciągnąłem z piwnicy rower po dziecku. Na początek zaaplikowałem sobie krótką wycieczkę 30 km z dwoma górkami. Po tej wycieczce miałem wrażenie, że się rozpadam. Stopniowo wydłużałem wycieczki i dzisiaj, gdy mam 74 lat nie straszne są przejazdy w górzystym terenie na odległość do 100 km (np. z Sosnowca przez Olkusz – Pieskową Skałę, Ojców Dolinę Kobylanki do Zabierzowa – na pociąg i do domu, znam 99% szlaków rowerowych w Jurze Wieluńskiej, zresztą wiele wycieczek rowerowych robię w Beskidach i na Orawie). Aktywność fizyczna pozwala mi na nie stosowaniu jakiekolwiek diety, ciśnienie mam jak noworodek, nie mam nadwagi – raczej parę kilo niedowagi, nie tracę pieniędzy na jakiekolwiek leki ( przy grypie i infekcjach, które się zdarzają jedynie się wypocę – od lat nie zażywałem jakichkolwiek antybiotyków).

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Choroba wieńcowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Choroba wieńcowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka
Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Choroba wieńcowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Jak dbać o serce? (WIDEO)

ryzyko zwału? Jakie są pierwsze objawy choroby wieńcowej? Czy uprawianie sportu pomoże zachować zdrowie i kiedy najlepiej wykonać badania oceniające (...) Każdy z nas marzy o tym, aby cieszyć się dobrym...

Choroba Peyroniego - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Peyroniego - zdjęcia

Choroba Peyroniego - zdjęcia

Włókna w ciałach jamistych członka powodują w czasie choroby wykrzywienie członka.

Choroba niedokrwienna serca - przyczyny, objawy, profilaktyka, leczenie

Ultrasonografia wewnątrzwieńcowa

Ultrasonografia wewnątrzwieńcowa

Na zielono zaznaczono blaszkę miażdżycową zwężającą światło naczynia.

Leczenie astmy

Odczulanie w astmie (WIDEO)

Odczulanie w astmie (WIDEO) Odtwórz wideo

także zapotrzebowanie na leki przeciwastmatyczne. Czy odczulanie można nazwać formą profilaktyki astmy? Czy może ono w pełni wyleczyć objawy tej choroby? Na to pytanie odpowie dr hab. Joanna Domagała-Kulawik, pulmonolog. ...

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak jest nieco częściej diagnozowany u panów, za to aż dwukrotnie częściej pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej niż u białej.

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Udar mózgu - zdjęcia

Udar mózgu - zdjęcia

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Choroba wieńcowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Choroba wieńcowa - co o niej wiemy?

występujące razem z bólem, nikła pomoc nitrogliceryny mogą oznaczać zawał. Diagnostyka i leczenie choroby wieńcowej Badanie Ekg wykonane w czasie (...) wieńcowej Znana...

Czerniak złośliwy - przyczyny i objawy, diagnostyka, czerniak gałki ocznej, leczenie, profilaktyka

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.