choroby przewlekłe

Fala upałów, która przetacza się przez Europę, staje się coraz większym zagrożeniem. Ekstremalne temperatury nie tylko utrudniają codzienne funkcjonowanie, ale także prowadzą do wzrostu liczby hospitalizacji i przedwczesnych zgonów. Ostatnie dni przyniosły tragiczne wydarzenia, które pokazują, jak niebezpieczne mogą być długotrwałe upały.

Coraz więcej badań sugeruje, że w przypadku alkoholu nie istnieje bezpieczny poziom spożycia. Do takich wniosków doszli również autorzy przeglądu naukowego opublikowanego w czasopiśmie "Nature Health". Analiza objęła wyniki 843 badań prowadzonych przez sześć dekad i wskazuje, że nawet niewielkie ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.

Nowe badanie australijskich naukowców pokazuje, że 20 proc. podatek na szeroko rozumianą niezdrową żywność mógłby przynieść znacznie większe korzyści niż samo opodatkowanie słodzonych napojów. Według autorów przełożyłoby się to nie tylko na mniej przypadków cukrzycy i chorób serca, ale też na miliardowe oszczędności dla systemu ochrony zdrowia.

Od lat słyszymy, że dla zdrowia trzeba się ruszać. Nowe badania pokazują jednak, że liczy się nie tylko ilość ruchu, ale też jego intensywność. Nawet krótki, bardziej wymagający wysiłek może znacząco obniżyć ryzyko wielu chorób.

Żywność ultraprzetworzona od lat jest stałym elementem diety wielu osób, jednak eksperci coraz częściej alarmują, że jej regularne spożywanie może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Dr Chris van Tulleken zwrócił uwagę, że problem dotyczy nie tylko otyłości, ale także szeregu innych chorób przewlekłych i ryzyka przedwczesnej śmierci.

Ministerstwo Zdrowia chce uruchomić Domową Opiekę Medyczną – państwowy system, który pozwoli zbierać wyniki domowych pomiarów (np. glikemii czy ciśnienia) i udostępniać je lekarzom bez konieczności wizyt w przychodni. Zdalny monitoring ma pomóc przede wszystkim pacjentom przewlekle chorym, osobom z niepełnosprawnościami i tym, którzy mają utrudniony dostęp do leczenia stacjonarnego.

Dla wielu osób z chorobami przewlekłymi świadczenie wspierające bywa warunkiem utrzymania samodzielności. W 2026 r. w praktyce coraz wyraźniej widać, że o przyznaniu pieniędzy nie przesądza już sama diagnoza, nawet jeśli choroba trwa latami i wymaga leczenia. Co jest brane pod uwagę?

Profilaktyka zdrowotna po 60. roku życia ma wpływ na długość i jakość życia. Regularne badania pozwalają wykryć choroby na wczesnym etapie i znacząco zwiększają skuteczność leczenia. Przypomnienie babciom i dziadkom o badaniach, a czasem także pomoc w ich umówieniu, bywa jednym z najbardziej praktycznych i przydatnych prezentów. Warto o tym pamiętać w dniu ich święta.

Urodzeni w grudniu mają większe szanse na długowieczność. Naukowcy odkryli, że znacznie rzadziej zapadają oni na choroby, które w Polsce są główną przyczyną zgonów.

Może zacząć się bardzo niewinnie: od "zarwanych" nocy po imprezie. Łatwo przegapić moment, kiedy problem staje się poważny i uderza w cały organizm. Próbując się ratować na własną rękę, wielu chorych sięga po leki albo środki psychoaktywne i szybko się uzależnia. - Ta choroba jest jak kula śnieżna - opowiada Radosław, który z bezsennością zmaga się już ponad 20 lat.

Niszczy płuca i serce, skazując chorych na pomoc innych. Może zaatakować nagle, nawet młodych i aktywnych ludzi, dla których wzięcie prysznica czy zwykły spacer stają się ekstremalnym wysiłkiem. Chorzy apelują o refundację leku, który może im realnie pomóc, ale resort zdrowia milczy. - Choroba już odebrała mi samodzielność, boję się, co będzie dalej - przyznaje 35-letnia Marta Kardahs.

Z raportu przygotowanego przez trzy organizacje pacjenckie – Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Stowarzyszenie EcoSerce i Stowarzyszenie Moje Nerki – wynika, że ponad połowa osób przewlekle chorych nie wie, czym jest opieka koordynowana, a aż 70 proc. przyznaje, że koszty terapii wpływają na ich leczenie. Wyniki badania, przeprowadzonego latem 2025 roku wśród 310 pacjentów, pokazują, jak poważnym wyzwaniem wciąż pozostaje systemowe wsparcie osób cierpiących na wiele chorób jednocześnie.

Nadciśnienie może rozwijać się wiele lat niezauważone, bo nie daje wyraźnych symptomów. Nie wszystkie objawy chory jest w stanie właściwie zinterpretować, zwłaszcza jeśli kojarzą się z innymi niegroźnymi dolegliwościami.

Od 1 października opieka koordynowana ma być finansowana na nowych zasadach. Lekarze mają obawy, że chorzy mogą nawet stracić dostęp do kluczowego wsparcia w leczeniu chorób przewlekłych. - Osłabiamy podstawę, zamiast w nią inwestować - ocenia dr Andrzej Zapaśnik. NFZ uspokaja. To jednak lekarzy nie przekonuje.

Zawał, udar, zaostrzenie chorób płuc. To tylko część przyczyn przedwczesnej śmierci nawet u 40 tys. Polaków rocznie. Stoi za tym smog, ale jedynie 40 proc. Polaków zdaje sobie z tego sprawę. Niewiele więcej stosuje profilaktykę. - Mam 40-letnich pacjentów, którzy biologicznie mają 60 lat, więc ich ryzyko jest na równi z ryzykiem seniora - przyznaje dr hab. n. med. Tadeusz Zielonka, pulmonolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Odpowiednia dieta może spowolnić rozwój chorób przewlekłych i wspierać długowieczność, co potwierdzają najnowsze badania naukowców ze Szwecji. Naukowcy udowodnili także jak silnie powiązany z rozwojem chorób i stanem zapalnym jest model żywienia oparty na tłustym mięsie i żywności przetworzonej.

Brak kompleksowej opieki, wsparcia i zrozumienia dla przewlekle chorych Polaków może skutkować pogłębieniem kryzysu zdrowotnego i społecznego. Zgodnie z najnowszym raportem niemalże wszyscy chorzy deklarują, że nie korzystają z żadnej pomocy ze strony państwa.

Społeczeństwo starzeje się w szybkim tempie, a wraz z wiekiem rośnie ryzyko występowania wielu schorzeń jednocześnie. Choć problem miała częściowo rozwiązać opieka koordynowana w POZ, to wprowadzone zmiany mogą okazać się niewystarczające. - Jestem zwolennikiem pomysłu, aby pacjent, który dba o prawidłową masę ciała, stosuje się do zaleceń lekarza, sumiennie bierze leki i rezygnuje z używek, płacił znacznie niższą składkę zdrowotną - mówi dr Michał Domaszewski.

Edukacja zdrowotna, która miała wejść do szkół jako przedmiot obowiązkowy, mogła uchronić kolejne pokolenia przed zdrowotną katastrofą. Może się jednak skończyć na zajęciach dla chętnych. - Świadomość Polaków dotycząca chorób cywilizacyjnych, czy zakaźnych, w tym wenerycznych jest często zerowa. Jako lekarze widzimy to na co dzień - krytykuje ten pomysł Leszek Buk, prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Lublinie.

Mijają 23 lata od momentu, kiedy hollywoodzka gwiazda usłyszała, że cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu C. To wyniszczająca choroba, która dotyka od 130 do 150 mln osób na całym świecie. Nieleczona prowadzi do marskości i raka wątroby.

Po 47-letniej Beacie Klimek ślad zaginął 7 października. Kobieta odprowadziła dzieci na przystanek, ale do pracy już nie dotarła. Rodzina wskazuje, że zmagała się z poważną chorobą.

"42-letni mężczyzna, zgłosił się na rutynowe badania do lekarza rodzinnego, nie spodziewając się, że wyniki ujawnią coś poważnego" - tak zaczyna się historia pacjenta, którą dzieli się w sieci znana hepatolog. Niesie ona za sobą ważną naukę: dla wątroby zabójczy jest nie tylko alkohol.

Dokładnie trzy lata temu amerykańska gimnastyczka opublikowała w mediach społecznościowych zdjęcie ze złotym medalem. Dwa lata później zdiagnozowano u niej poważną chorobę nerek. Mimo to dziś wiadomo, że wystąpi w Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu.

IMGW nieustannie przypomina, że przez Polskę wciąż przetaczają się fale upałów. Są na tyle uciążliwe, że samo trzymanie się z dala od słońca może nie wystarczyć. W wielu polskich domach i mieszkaniach temperatura jest nieznośna.

Upały mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Szczególnie powinny jednak uważać osoby, które przyjmują pewne leki. O jakich środkach mowa i jak zabezpieczać się przed zagrożeniem?