Co powstrzymuje nas przed piciem? Naukowcy mówią o "hamulcu w mózgu"

Zespół naukowców z UMass Chan Medical School pod kierunkiem prof. Gilles’a Martina odkrył, że przyśrodkowa kora oczodołowo-czołowa, odpowiadająca za ocenę skutków naszych działań, odgrywa kluczową rolę w kontrolowaniu spożycia alkoholu. Badania, opublikowane 10 czerwca w prestiżowym czasopiśmie "Nature Neuroscience", przeprowadzono z wykorzystaniem nowoczesnej techniki optogenetyki. Pozwala ona sterować aktywnością neuronów za pomocą światła, co umożliwiło precyzyjne obserwowanie ich reakcji.

Eksperymenty na myszach pokazały, że aktywacja określonego klastra neuronów w tym obszarze mózgu ograniczała spożycie alkoholu, natomiast ich wyłączenie prowadziło do zwiększonego picia. Jak podkreśla prof. Martin, ta niewielka grupa komórek, stanowiąca zaledwie około 4 proc. neuronów w badanym regionie, może pełnić rolę "wbudowanego hamulca", wcześniej nieznanego w kontekście zachowań związanych z alkoholem.

Zobacz też: Polacy przodują w piciu. "Najwięcej przedwczesnych zgonów"

Jednym z najbardziej intrygujących odkryć badania było ustalenie, że wspomniane neurony reagują wyłącznie na alkohol. Ich aktywacja nie wpływała na inne zachowania myszy - nie zmieniała poziomu aktywności ani chęci picia wody czy słodzonych roztworów. To dowodzi, że mózg dysponuje specyficznym mechanizmem reagującym właśnie na alkohol, a nie na inne substancje stymulujące układ nagrody.

Prof. Martin zwrócił uwagę, że to prawdopodobnie pierwszy przypadek, gdy substancja psychoaktywna aktywuje niewielką grupę neuronów, które działają przeciwko jej własnym efektom. Oznacza to, że mózg może mieć wbudowany system obronny zapobiegający nadmiernemu spożyciu alkoholu - mechanizm, który u niektórych osób może działać słabiej lub być zaburzony.

Eksperci uważają, że odkrycie ma ogromny potencjał terapeutyczny. Prof. David Werner z Uniwersytetu Binghamton podkreślił, że zrozumienie działania tego "hamulca w mózgu" może pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia zaburzeń związanych z nadużywaniem alkoholu. Zdaniem badacza, jeśli uda się pobudzić lub wzmocnić aktywność tych neuronów u ludzi, możliwe stanie się ograniczenie kompulsywnego picia bez konieczności całkowitej abstynencji.

Badanie otwiera więc drzwi do zupełnie nowego sposobu postrzegania uzależnień - nie tylko jako efektu psychicznego uzależnienia, lecz także zaburzenia w działaniu biologicznych mechanizmów kontroli w mózgu.

oprac. Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Live Science
2. Nature Neuroscience