Często używany suplement. Nie każdy powinien stosować
Enzymy trawienne umożliwiają rozkład pokarmu na składniki, które organizm może wchłonąć. Nic dziwnego, że preparaty enzymatyczne zyskały popularność – eksperci podkreślają jednak, że ich stosowanie ma sens głównie przy konkretnych wskazaniach medycznych, a nadużywanie może przynieść skutki uboczne.
Jak informuje Serwis Zdrowie PAP, enzymy trawienne pomagają rozkładać jedzenie na składniki, które mogą zostać wchłonięte. Amylazy pomagają trawić węglowodany, lipazy uczestniczą w rozkładzie tłuszczów, a proteazy – m.in. pepsyna, trypsyna i chymotrypsyna – tną białka na mniejsze fragmenty. Wytwarzają je głównie trzustka, żołądek i jelita, dlatego u osób z zaburzeniami pracy tych narządów (np. w niewydolności trzustki) sięga się czasem po preparaty enzymatyczne jako element leczenia.
Preparaty enzymatyczne nie dla każdego
Eksperci podkreślają jednak, że nie należy stosować ich na własną rękę. Prof. Markus Büchler z Uniwersytetu w Heidelbergu na łamach "Gut" zwraca uwagę, że enzymy jako aktywne białka mogą wchodzić w interakcje z lekami i wywoływać działania niepożądane, dlatego ich stosowanie powinno wynikać ze wskazań medycznych. W literaturze opisywano też ciężkie powikłania po wysokich dawkach enzymów trzustkowych (pankreatyna/pankrelipaza), m.in. włóknienie okrężnicy i niedrożność jelit.
Enzymy roślinne – na co pomagają?
Najwięcej uwagi w badaniach poświęca się enzymom roślinnym: m.in. papainie z papai czy bromelainie z ananasa. Prof. Rajesh Gupta w "Journal of Clinical Gastroenterology" wskazał: "papaina i bromelaina wykazują aktywność podobną do proteaz wydzielanych w przewodzie pokarmowym człowieka, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z upośledzonym trawieniem białek". Z kolei autorzy prac omawianych w "Phytotherapy Research" sugerują, że bromelaina może łagodzić objawy dyspepsji czynnościowej i zachowywać aktywność w kwaśnym środowisku żołądka.
Jednocześnie trzeba pamiętać o ryzyku: bromelaina bywa łączona z większą skłonnością do krwawień i nasileniem działania leków przeciwzakrzepowych, a papaina może wywoływać reakcje alergiczne. Najczęstsze działania uboczne po takich preparatach to bóle brzucha, biegunka i wzdęcia – dodatkowo efekt bywa zmienny, bo suplementy OTC nie zawsze są jednakowo standaryzowane.
Enzymy mikrobiologiczne i preparaty zwierzęce w medycynie
Drugą grupą są enzymy mikrobiologiczne wytwarzane przez bakterie i grzyby. Dr Jan Vandamme z Ghent University pisał w "Trends in Biotechnology": "enzymy mikrobiologiczne oferują przewagę w postaci powtarzalności procesu produkcyjnego i możliwości inżynierii ich właściwości tak, aby odpowiadały konkretnym potrzebom klinicznym". W praktyce medycznej nadal ważne pozostają też preparaty zwierzęce stosowane w niewydolności trzustki.
Przeglądy w "World Journal of Gastroenterology" wskazują na korzyści ze standaryzowanych produktów u chorych m.in. na przewlekłe zapalenie trzustki czy mukowiscydozę. Problemem pozostaje potrzeba rygorystycznej kontroli jakości, tak aby ograniczyć wahania aktywności enzymów i zmniejszyć ryzyko reakcji ze strony układu odpornościowego. Dlatego coraz częściej wykorzystuje się techniki inżynierii genetycznej – umożliwiają one wytwarzanie w warunkach laboratoryjnych dobrze scharakteryzowanych, jednolitych enzymów o powtarzalnych właściwościach.
Źródło: Serwis Zdrowie PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
