Często używany suplement. Nie każdy powinien stosować
Enzymy trawienne umożliwiają rozkład pokarmu na składniki, które organizm może wchłonąć. Nic dziwnego, że preparaty enzymatyczne zyskały popularność – eksperci podkreślają jednak, że ich stosowanie ma sens głównie przy konkretnych wskazaniach medycznych, a nadużywanie może przynieść skutki uboczne.
Na ten suplement powinno się uważać
Jak informuje Serwis Zdrowie PAP, enzymy trawienne pomagają rozkładać jedzenie na składniki, które mogą zostać wchłonięte. Amylazy pomagają trawić węglowodany, lipazy uczestniczą w rozkładzie tłuszczów, a proteazy – m.in. pepsyna, trypsyna i chymotrypsyna – tną białka na mniejsze fragmenty. Wytwarzają je głównie trzustka, żołądek i jelita, dlatego u osób z zaburzeniami pracy tych narządów (np. w niewydolności trzustki) sięga się czasem po preparaty enzymatyczne jako element leczenia.
Preparaty enzymatyczne nie dla każdego
Eksperci podkreślają jednak, że nie należy stosować ich na własną rękę. Prof. Markus Büchler z Uniwersytetu w Heidelbergu na łamach "Gut" zwraca uwagę, że enzymy jako aktywne białka mogą wchodzić w interakcje z lekami i wywoływać działania niepożądane, dlatego ich stosowanie powinno wynikać ze wskazań medycznych. W literaturze opisywano też ciężkie powikłania po wysokich dawkach enzymów trzustkowych (pankreatyna/pankrelipaza), m.in. włóknienie okrężnicy i niedrożność jelit.
Enzymy roślinne – na co pomagają?
Najwięcej uwagi w badaniach poświęca się enzymom roślinnym: m.in. papainie z papai czy bromelainie z ananasa. Prof. Rajesh Gupta w "Journal of Clinical Gastroenterology" wskazał: "papaina i bromelaina wykazują aktywność podobną do proteaz wydzielanych w przewodzie pokarmowym człowieka, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z upośledzonym trawieniem białek". Z kolei autorzy prac omawianych w "Phytotherapy Research" sugerują, że bromelaina może łagodzić objawy dyspepsji czynnościowej i zachowywać aktywność w kwaśnym środowisku żołądka.
Jednocześnie trzeba pamiętać o ryzyku: bromelaina bywa łączona z większą skłonnością do krwawień i nasileniem działania leków przeciwzakrzepowych, a papaina może wywoływać reakcje alergiczne. Najczęstsze działania uboczne po takich preparatach to bóle brzucha, biegunka i wzdęcia – dodatkowo efekt bywa zmienny, bo suplementy OTC nie zawsze są jednakowo standaryzowane.
Enzymy mikrobiologiczne i preparaty zwierzęce w medycynie
Drugą grupą są enzymy mikrobiologiczne wytwarzane przez bakterie i grzyby. Dr Jan Vandamme z Ghent University pisał w "Trends in Biotechnology": "enzymy mikrobiologiczne oferują przewagę w postaci powtarzalności procesu produkcyjnego i możliwości inżynierii ich właściwości tak, aby odpowiadały konkretnym potrzebom klinicznym". W praktyce medycznej nadal ważne pozostają też preparaty zwierzęce stosowane w niewydolności trzustki.
Przeglądy w "World Journal of Gastroenterology" wskazują na korzyści ze standaryzowanych produktów u chorych m.in. na przewlekłe zapalenie trzustki czy mukowiscydozę. Problemem pozostaje potrzeba rygorystycznej kontroli jakości, tak aby ograniczyć wahania aktywności enzymów i zmniejszyć ryzyko reakcji ze strony układu odpornościowego. Dlatego coraz częściej wykorzystuje się techniki inżynierii genetycznej – umożliwiają one wytwarzanie w warunkach laboratoryjnych dobrze scharakteryzowanych, jednolitych enzymów o powtarzalnych właściwościach.
Źródło: Serwis Zdrowie PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
