Czujesz? Zapach może być objawem cukrzycy, wrzodów, a nawet raka

Z cukrzycą związanych jest więcej sygnałów zapachowych – np. słodki, owocowy posmak w ustach może wskazywać na groźne powikłanie wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli kwasicę ketonową.

To ostry zespół zaburzeń przemiany węglowodanowej, tłuszczowej, białkowej oraz gospodarki wodno-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej pojawiający się wskutek niedoboru insuliny w organizmie. W takim wypadku konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna, bo objawy kwasicy mogą narastać gwałtownie, prowadząc ostatecznie nawet do śpiączki cukrzycowej. Innym objawem kwasicy jest również owocowy lub przywodzący na myśl aceton zapach moczu oraz potu.

Nieprzyjemny zapach z ust, zwłaszcza gdy towarzyszą mu nawracające czkawki i palenie w przełyku po każdym posiłku, może wskazywać na wrzody żołądka lub dwunastnicy czy refluks żołądkowo-przełykowy.

Ten charakterystyczny zapach towarzyszy chorym na fenyloketonurię. To wrodzona choroba metaboliczna, w przebiegu której w narządach gromadzi się nadmiar fenyloalaniny. Aminokwas ten ma toksyczny wpływ na narządy oraz układ nerwowy.

Inne nietypowe zapachy potu to m.in. benzyna wyczuwalna w pocie chorego z zaawansowana postacią czerniaka, czy octu u chorych na schizofrenię.

Trimetyloaminuria (TMAU) to kolejne zaburzenie metaboliczne. Nosi angielską nazwę "fish odour syndrome" (zespół odoru rybiego), ponieważ oddech, pot, mocz i inne płyny fizjologiczne chorego mogą wydzielać charakterystyczny, bardzo silny zapach gnijącej ryby.

To skutek niedoboru enzymu FMO3 odpowiedzialnego za przekształcanie w organizmie trimetyloaminy (TMA) obecnej m.in. w rybach.

Gdy niedomaga wątroba, chory może czuć w ustach wyjątkowo nieprzyjemny posmak, przywodzący na myśl zapach wątróbki. Najczęściej pojawia się wówczas również dyskomfort po posiłkach np. pod postacią niestrawności czy bólu brzucha, ale również żółtaczka.

W przypadku niewydolności nerek występuje tzw. zapach mocznicowy, kiedy w pocie wyczuwalna jest woń amoniaku lub odór gnijących ryb. Zapach moczu może pojawić się również w oddechu chorego.

Również to, co pijemy i spożywamy, ma wpływ na zapach ciała. Do najczęstszych winowajców dietetycznych należą:

• szparagi – intensywny zapach moczu (tzw. asparagus pee) lub skóry ma związek z zawartością siarki w tych wiosennych warzywach,
• alkohol – metabolit etanolu, czyli aldehyd octowy przekształca się do octanu, który może intensyfikować zapach potu,
• czerwone mięso i warzywa krzyżowe – są źródłem m.in. siarki, dodatkowo w mięsie obecne są aminokwasy, które nie ulegają całkowitemu strawieniu, ale wchodzą w reakcje z bakteriami; wydalane są przez gruczoły potowe niekiedy w postaci intensywnego zapachu przywodzącego na myśl zgniłe jaja.