Dieta ajurwedyjska

Jako że według ajurwedy składamy się z trzech pierwiastków energetycznych, powinniśmy starać się je dopełniać za pomocą odpowiedniego pokarmu. Aby tego dokonać, konieczne jest poznanie swojej dosha, czyli typu energetycznego. Pierwszym z nich jest vata. Dosha ta utożsamiana jest z substancją gazową, energią i powietrzem, a w sferze emocjonalnej ze stanem uczuć serca i tęsknotą. Osoby reprezentujące typ energetyczny vata charakteryzują się zwiewnością, lekkością, subtelnością, sentymentalizmem, idealizmem, szczupłą i kruchą budową ciała, a także jasną, suchą cerą.

Osoby należące do typu vata powinny spożywać:

• owoce: morele, awokado, banany, jagody, świeże figi, grejpfruty, winogrona, kiwi, cytryny, mango, melony, pomarańcze, papaje, brzoskwinie, ananasy, śliwki, truskawki;
• warzywa: karczochy, szparagi, buraki, marchew, ogórki, fasolkę szparagową, pory, gorczycę, okrę, oliwki, cebulę, pietruszkę, ziemniaki, rukiew wodną, cukinię. Najlepsze dla tego typu są gotowane warzywa, a surowych lepiej unikać;
• ziarna: amarantus, owies, ryż, pszenicę, dziki ryż;
• rośliny strączkowe i orzechy: fasolę azuki, migdały, soczewicę, orzechy brazylijskie, orzechy nerkowca, orzechy laskowe, fasolę mung, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, pistacje, dynię, soczewicę czerwoną, sezam, ser sojowy, mleko sojowe, słonecznik, tofu, orzechy włoskie;
• mięso: wołowinę (sporadycznie), kurczaka lub indyka (białe mięso), jaja, ryby słodkowodne, owoce morza, krewetki;
• zioła i przyprawy: miód, syrop klonowy, melasę, substancje słodzące inne niż biały cukier, ziele angielskie (inaczej korzennik lekarski), anyż, bazylię, liść laurowy, pieprz, kardamon, pieprz cayenne, rumianek, cynamon, goździki, kolendrę, kokos, kminek, koper, czosnek, imbir, musztardę, gałkę muszkatołową, cebulę, oregano, pietruszkę, miętę pieprzową, mak, rozmaryn, szałwię, estragon, tymianek, sól, wodorosty, sos sojowy, kurkumę, wanilię;
• nabiał: maślankę, mleko krowie, sery, mleko kozie, ser kozi, jogurt.

Bioenergia pitta to ogień, temperatura i gorąco. W organizmie odpowiada za żółć i przemianę materii. Osoba należąca do typu pitta jest dynamiczna, zmysłowa, ekspresyjna, gwałtowna, bystra, ciepła, praktyczna, racjonalna, rozwojowa i intelektualna. Jej cechy fizyczne to sprawność, zwinność i oleista cera.

Dieta dla osoby reprezentujące typ energii pitta powinna zawierać:

• owoce: jabłka, awokado, jagody, daktyle, figi, winogrona, mango, melony, gruszki, ananasy, śliwki, granaty, suszone śliwki, rodzynki, arbuzy. Ludzie należący do tego typu nie powinni spożywać surowych owoców;
• warzywa: karczochy, szparagi, paprykę, brokuły, brukselkę, kalafior, ogórki, seler naciowy, fasolkę szparagową, warzywa liściaste, grzyby, okrę, pietruszkę, pasternak, groch, ziemniaki, dynię, kapustę, cukinię. Słodkie i gorzkie warzywa są najlepsze na tego typu bioenergii;
• zboża: jęczmień, gotowany owies, ryż basmati, biały ryż, pszenicę, otręby pszenne, amarantus, grykę, proso, muesli owsiane;
• rośliny strączkowe i orzechy – wszystkie z wyjątkiem czarnej i czerwonej fasoli oraz soczewicy są równoważące: fasola azuki, ciecierzyca, soja, groch i tofu, kokos, dynia i słonecznik. Migdały, orzechy brazylijskie, orzechy nerkowca, laskowe, orzechy makadamia, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, pistacje i sezam są obciążające;
• mięso: wołowina, żółtka jaj, drób, jagnięcina, wieprzowinęa, dziczyzna i owoce morza inne niż krewetki to pokarmy nieodpowiednie dla tego typu;
• zioła i przyprawy: syrop klonowy, syrop i inne substancje słodzące, z wyjątkiem miodu i melasy, kokos, kolendrę, kminek, koper, skórkę pomarańczową, szafran, wodorosty, miętę, kiełki, kurkumę;
• nabiał: masło (niesolone), łagodne sery miękkie, mleko krowie i kozie.

Pokarmy obciążające to: papryczki chili, czosnek, imbir, chrzan, ketchup, musztarda, cytryna, majonez, cebula, ogórki, sól, sezam, sos sojowy i tamari, masło solone, maślanka, ser żółty, ser feta, śmietana i jogurt.

W ludzkim ciele bioenergię kapha reprezentuje śluz, maź stawowa i płyn mózgowo-rdzeniowy. Kapha odpowiada za oleistość. Osoby należące do tego typu energetycznego są powolne i chłodne. Charakteryzują się ciężką, krępą i przysadzistą budową ciała oraz tłustą cerą.

Produkty, które powinny spożywać osoby należące do typu kapha to:

• owoce: jabłka, morele, jagody, wiśnie, suszone figi, mango, brzoskwinie, gruszki, granaty, śliwki, rodzynki, banany. Obciążające są kwaśne owoce, takie jak cytryny i pomarańcze;
• warzywa: szparagi, buraki, papryka, brokuły, brukselka, kapusta, marchew, kalafior, seler, bakłażan, czosnek, zielona fasola, chrzan, zielone warzywa, por, sałata, grzyby, okra, cebula, pietruszka, zielony groszek, ziemniaki, szpinak, rzepa, rukiew wodna. Najodpowiedniejsze dla tego typu są surowe, ostre i gorzkie warzywa. Słodkie, soczyste warzywa są obciążające;
• zboża: amarantus, jęczmień, gryka, kukurydza, muesli, proso, owies, otręby owsiane, ryż basmati. Obciążający jest gotowany owies brązowy, biały ryż i pszenica;
• rośliny strączkowe i orzechy: fasola azuki, ciecierzyca, siemię lniane, dynia, słonecznik, czerwona soczewica, biała fasola są odpowiednie dla tego typu. Obciążające są migdały, orzechy brazylijskie, orzechy nerkowca, orzechy kokosowe, orzechy makadamia, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, pistacje, sezam, soczewica, tofu;
• mięso: dla tego typu bioenergetycznego najlepszy jest drób. Obciążająca jest wołowina, kaczka, ryby słodkowodne, jagnięcina, wieprzowina, owoce morza, krewetki;
• produkty mleczne: kozie mleko. Obciążające jest masło, sery, maślanka, mleko krowie, lody, śmietana.