Olejki eteryczne - zastosowanie, właściwości

Olejki eteryczne są ciekłymi, lotnymi substancjami wonnymi, które uzyskuje się najczęściej poprzez destylację z parą wodną z odpowiedniego surowca roślinnego. Pod względem składu chemicznego jest to mieszanina rozmaitych związków, takich jak: ketony, aldehydy, alkohole, estry, laktony, terpeny i związki organiczne. Obecnie olejki eteryczne pozyskuje się na skalę przemysłową ze świeżych bądź suszonych roślin.

W roślinach lotne olejki znajdują się najczęściej w specjalnych komórkach wydzielniczych, gdzie gromadzą się jako produkt odpadowy przemiany materii. Takie komórki są charakterystyczne dla roślin wysoce aromatycznych, np. dla gatunków z rodziny sosnowatych, mirtowatych, rutowatych czy baldaszkowatych. Olejek eteryczny stanowi koncentrat cieczy zawierającej lotne substancje zapachowe i ma właściwości lecznicze. Dlatego esencje eteryczne chętnie wykorzystuje kosmetologia, medycyna naturalna i aromaterapia.

Olejki eteryczne są niezwykle skomplikowanymi mieszaninami, zawierającymi do kilkuset różnorodnych związków chemicznych. Skład olejków eterycznych nie zawsze jest do końca znany, dlatego często nie można ich odtworzyć w warunkach laboratoryjnych. Wciąż jednak trwają badania nad związkami aromatycznymi – są one bowiem skutecznie działającymi specyfikami medycyny naturalnej, kosmetyki i dermatologii. Olejki eteryczne w kosmetyce są stosowane do produkcji perfum, choć tu coraz częściej zastępowane są przez syntetyczne substancje zapachowe.

Olejki eteryczne są niestabilne, to znaczy, że można je odparować. Czynnikiem, który uwalnia zapach jest ciepło. Nie sa one jednak jak sugeruje nazwa tłuste. Skład chemiczny poszczególnych olejków jest złożony, ale prawie wszystkie składają się z kombinacji alkoholi, fenoli, aldehydów, ketonów, kwasów, estrów, tlenków, laktonów i kumaryny.

Olejki eteryczne można wykorzystywać niemal w każdej dziedzinie życia. Większość z nich posiada właściwości przeciwzapalne, antywirusowe, antygrzybicze, detoksykujące, antyspazmatyczne, przeciwbólowe i zmniejszające przekrwienie. Naturalne olejki eteryczne są wykorzystywane w celach leczniczych: odkażają, działają kojąco, poprawiają krążenie krwi, wywołują na skórze wrażenie ciepła lub chłodu.

Przykładowo olejek z drzewa herbacianego świetnie sprawdza się w leczeniu trądziku i zmian grzybiczych. Udowodniono także wpływ olejku z bergamotki na łagodzenie migreny.

Olejki eteryczne mają również właściwości regeneracyjne. Stymulują skórę do odbudowy struktur ceramidowych i przyspieszają proces odnowy komórek. Ich zastosowanie pozwala odzyskać młody wygląd i poprawić kondycję skóry. Olejki eteryczne na cellulit stosowane są w balsamach i kremach ujędrniających. Niektóre składniki lotnych olejków, takie jak eugenol, kamfora czy mentol, uśmierzają lokalnie ból. Inne natomiast, jak np. borneol, wzmacniają mięsień sercowy i regulują krążenie krwi.

Olejki eteryczne w aromaterapii

Naukowo dowiedziono skuteczność aromaterapii stosowanej w przypadku stanów lękowych, depresyjnych, a także kobiecych dolegliwości, jak na przykład zespół napięcia przedmiesiączkowego

Aromaterapia jest również skuteczną metodą relaksacyjną. Olejki eteryczne są stosowane do masażu, w łagodzeniu napięcia bólu i mięśni. Dostępne są w niektórych drogeriach, można je także nabyć przez Internet. Stosując aromaterapię należy jednak pamiętać, aby olejek eteryczny odpowiednio rozcieńczyć - wodą lub, w przypadku masażu, innym olejkiem. Stosowany w dużym stężeniu może wywołać podrażnienia skóry. U niektórych osób ze szczególnie wrażliwą skórą, olejki mogą wywoływać reakcję uczuleniową. Nie powinny ich stosować osoby cierpiące na astmę, alergie, epilepsję i inne poważne choroby, a także kobiety w ciąży.

Czy olejki eteryczne to przyprawy?

Olejki eteryczne stanowią również ważny składnik wielu roślin używanych jako przyprawy w gospodarstwie domowym. Poprawiają one smak potraw i pobudzają trawienie. Olejki eteryczne są wykorzystywane w produkcji napojów alkoholowych i bezalkoholowych jako składniki smakowe i zapachowe. Są wreszcie używane do aromatyzowania słodyczy, wyrobów tytoniowych i odświeżających powietrze. Olejki eteryczne działają odstraszająco na niektóre owady, np. komary, pchły czy wszy.

Olejki pozyskiwane są z roślin, w tym z kwiatów, owoców i drzew. Różne olejki stosowane są przy różnych problemach, zarówno o podłożu fizycznym, jak i psychicznym, a każdy z nich ma inne właściwości i działanie.

• Olejek lawendowy poprawia krążenie krwi, pomaga w stanach napięć mięśni i lęku, zapewnia zdrowy sen, a także łagodzi ból i swędzenie po ukąszeniach owadów.
• Olejek sandałowy sprawdza się w leczeniu chorób błon śluzowych i w terapiach relaksacyjnych.
• Olejek sosnowy stosowany jest do rozgrzewania organizmu, w leczeniu przeziębień, kaszlu i grypy. Ponadto poprawia krążenie krwi, zwiększa odporność i zapobiega zakażeniom.
• Olejek cedrowy ma właściwości antyseptyczne, stosowany jest w szamponach przeciwłupieżowych, a także sprawdza się w leczeniu trądziku.
• Olejek grejpfrutowy jest składnikiem kosmetyków antycellulitowych. Wykorzystuje się go także w masażu, łagodzeniu bólów głowy i migren. Jest to również składnik zdrowej diety.