Famotydyna – działanie, preparaty, wskazania i przeciwwskazania

Famotydyna (łac. Famotidinum) to organiczny związek chemiczny i substancja czynna preparatów na zgagę. Ten lek z grupy blokerów H2 hamujący wydzielanie kwasu solnego w żołądku jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Famotydynę opatentowano w 1979 roku, a na rynek medyczny wprowadzono ją w 1986 roku. Wzór sumaryczny famotydyny to C8H15N7O2S3.

Wskazaniem do zażywania famotydyny jest:

• nadmierne wydzielanie soku żołądkowego,
• czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapobieganie nawrotom,
• choroba refluksowa przełyku,
• przepuklina rozworu przełykowego,
• zespół Zollingera-Ellisona.

Famotydyna najczęściej jest składnikiem produktów leczniczych przyjmowanych doustnie. W warunkach szpitalnych może być podawana dożylnie. Preparaty z famotydyną są dostępne w formie iniekcji i tabletek na receptę oraz w dawce 10 mg jako tabletki doustne bez recepty:

• Apo-Famo 20, tabletki powlekane, produkt na receptę,
• Apo-Famo 40, tabletki powlekane, lek na receptę,
• Fagastin 20, tabletki powlekane, produkt na receptę,
• Fagastin 40, tabletki powlekane, produkt na receptę,
• Famotidine, tabletki powlekane, lek na receptę,
• Famidyna, tabletki powlekane, lek bez recepty,
• Famogast, tabletki powlekane, produkt na receptę,
• Famotydyna Ranigast (Famogast), tabletki powlekane, lek bez recepty,
• Novo-Famotidine, tabletki powlekane, produkt na receptę,
• Quamatel, iniekcja, produkt na receptę,
• Quamatel, tabletki powlekane, produkt na receptę
• Ulfamid, tabletki, lek wydawany na receptę,
• Ulfamid, tabletki powlekane, produkt na receptę.

Famotydyna jest inhibitorem receptorów histaminergicznych (H2) zlokalizowanych w komórkach okładzinowych żołądka.

Mechanizm jej działania polega na blokowaniu receptorów H2 (antagoniści receptora H2) zlokalizowanych w komórkach okładzinowych żołądka. Uniemożliwia wiązanie i aktywację histaminy, co zapobiega uruchomieniu pomp protonowych odpowiadających za przepływ jonów wodorowych. W rezultacie hamuje wydzielanie kwasu solnego, zmniejsza objętość soku żołądkowego i zawartości pepsyny. W ten sposób zmniejsza się kwasowość soku żołądkowego(zwiększa się pH).

Działanie famotydyny utrzymuje się do 12 godzin, a jej wchłanianie z przewodu pokarmowego zależy od przyjętej dawki. Maksymalne stężenie substancja osiąga po 1-4 godzinach od momentu przyjęcia. Famotydyna w około 70% eliminowana jest przez nerki w postaci niezmetabolizowanej (niezmienionej). Reszta ulega metabolizmowi.

Przeciwwskazaniem do stosowania famotydyny jest nadwrażliwość na famotydynę lub inne leki z grupy antagonistów receptora H2. Stosowanie u dzieci poniżej 16. roku życia jest niewskazane z uwagi na brak badań klinicznych.

Leczenie famotydyną podczas ciąży nie jest zalecane, ponieważ substancja przenika barierę łożyskową. Jest możliwe jedynie w przypadkach niezbędnej konieczności, po konsultacji z lekarzem. Z uwagi na to, że famotydyna przenika do mleka kobiecego, w przypadku kobiet karmiących piersią należy przerwać laktację lub zaniechać przyjmowania leku.

Ostrożność podczas jej stosowania zachować muszą osoby w podeszłym wieku oraz zmagające się z niewydolnością nerek.

Z leczeniem preparatami zawierającymi famotydynę wiąże się ryzyko pojawienia się skutków ubocznych.

Najczęstsze działania niepożądane to:

• bóle i zawroty głowy,
• zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia, zmniejszone łaknienie,
• suchość w jamie ustnej,
• męczliwość,
• bóle stawów,
• zmiany skórne, świąd,
• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka,
• anafilaksja, czyli najszybsza i najbardziej groźna reakcja alergiczna, która może prowadzić do śmierci,
• leukopenia, to jest zbyt mała liczba leukocytów, czyli białych krwinek. Ich liczbę oznacza się w morfologii krwi,
• pancytopenia, czyli zaburzenie morfologii krwi związane z obniżona ilością erytrocytów, leukocytów oraz trombocytów.

Z uwagi na ryzyko pojawienia się działań niepożądanych, które mogą upośledzać sprawność psychofizyczną, szczególną ostrożność powinny zachować osoby prowadzące pojazdy mechaniczne i obsługujące maszyny oraz urządzenia.