Uczulenie na słońce (fotoalergia)

Grupa schorzeń, które charakteryzują się występowaniem nadwrażliwości na promieniowanie słoneczne, nazywana jest fotodermatozami. Obecność melaniny determinuje podział skóry na fenotypy, w zależności od reakcji na promieniowanie słoneczne.

Fototyp skóry

Dla mieszkańców Europy środkowej wyróżnia się 4 typy skóry:

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

  • I – która nigdy się nie opala, zawsze ulega oparzeniom,
  • II – czasami się opala, często ulega oparzeniom,
  • III – często się opala, czasami ulega oparzeniom,
  • IV – zawsze się opala, rzadko ulega oparzeniom.

Rasy z ciemniejszą skórą są sklasyfikowane jako typ świetlny V, a rasa czarna jako typ świetlny VI.

Przyczyny fotoalergii

Nadwrażliwość na światło może być wynikiem dodatkowego działania substancji światłouczulających pochodzenia endogennego (porfirie). Niektóre choroby skóry zaostrzają się pod wpływem światła (toczeń rumieniowaty). Pozostałe postacie nadwrażliwości na światło są wynikiem skojarzonego działania światła i zewnątrzpochodnych substancji światłouczulających. Prowadzą do powstawania odczynów fototoksycznych i fotoalergicznych, przy czym w patogenezie tych reakcji aktywne jest przede wszystkim widmo UVA.

Objawy fotoalergii

Reakcja fototoksyczna przejawia się w wystąpieniu zmian skórnych ( pokrzywka, wysypka, pęcherze) i uczucia pieczenia (ostre oparzenie słoneczne). Występuje niedługo po opalaniu i jest ograniczona do miejsc eksponowanych na światło i substancję fototoksyczną (nie obejmuje całego ciała). Odczyny fototoksyczne przypominają oparzenia chemiczne. Teoretycznie mogą wystąpić u wszystkich ludzi, pod warunkiem zadziałania substancji fototoksycznej i promieniowania UV w odpowiednio dużej dawce.

Do reakcji fotoalergiczne**j** dochodzi tylko u niektórych osób stosujących leki czy kosmetyki fotouczulające. Zmiany skórne pojawiają się po blisko 24 godzinach od kąpieli słonecznej. Po jakimś czasie mogą przybrać postać bardzo trudnych do usunięcia przebarwień.

Zmodyfikowane pod wpływem słońca cząsteczki leków łączą się z białkami skóry, tworząc alergeny, które są zapamiętywane przez układ odpornościowy. W rezultacie tego po każdym zażyciu leku i nawet bardzo krótkiej ekspozycji na słońce pojawia się ostry stan zapalny skóry z obrzękiem i pokrzywką. W wyniku zainicjowania procesu immunologicznego, pomimo zaprzestania kontaktu z substancją uczulającą, wytwarza się czasami oporna na leczenie, tzw. przetrwała nadwrażliwość na światło, obejmująca szeroki zakres promieniowania – UVA, UVB, a nawet światło widzialne. U pacjentów dotkniętych tą chorobą niekiedy dochodzi do uogólnionego zapalenia skóry (erytrodermia). 


Na wystąpienie fotoalergii najbardziej narażone są osoby o fenotypie I, II i III, czyli osoby z tzw. jasną karnacją. Na ciele, szczególnie w miejscach, gdzie skóra jest delikatniejsza i rzadziej wystawiana na słońce, pojawiają się plamki i wysypka. Skóra w tych miejscach jest zaczerwieniona. Dotykając zmienionych chorobowo miejsc, pod palcami wyczuwamy grudki i krostki. Towarzyszy temu nieprzyjemne swędzenie lub pieczenie. Mogą pojawić się pęcherzyki. Jednym z objawów występujących przy uczuleniu fotoalergicznym może być gorączka dochodząca nawet do 39 stopni.

Leczenie fotoalergii

Fotoalergia może być także szkodliwa dla oczu, szczególnie dla osób o niebieskich oczach (I, II lub III fenotyp). Kiedy szczypią i łzawią oczy, to znak, że coś się dzieje. Doraźnie można zastosować sól fizjologiczną do przemywania oka, lecz najbardziej wskazana wydaje się wizyta u okulisty. Doradzi on, jak latem dbać o oczy, i pomoże wybrać okulary przeciwsłoneczne z filtrem. Jeśli do tej pory nie pojawiły się symptomy wskazujące na fotoalergię, niestety nie oznacza to, iż już nie jesteśmy narażeni na alergię. Fotouczulenie może się pojawić w każdym wieku.

Przed oddaniem się wielogodzinnym kąpielom słonecznym warto sprawdzić, czy leki, które przyjmujemy, a nawet popijane herbatki, nie wchodzą w reakcję ze światłem słonecznym, stanowiąc zagrożenie dla skóry. Wiele leków zażywanych doustnie uwrażliwia skórę na światło słoneczne (m.in. tetracykliny, sulfonamidy, niesterydowe leki przeciwzapalne, niektóre leki przeciwtrądzikowe, środki hormonalne), co w konsekwencji może prowadzić do jej poparzeń. Podobne działanie mogą powodować również niektóre napary z ziół, np. dziurawca, czy też sok z selera. Do układów fotouczulających zaliczyć można również substancje zapachowe oraz barwniki stosowane w preparatach kosmetycznych. Substancje te w połączeniu z ekspozycją słoneczną mogą być przyczyną wielu alergii i przebarwień pojawiających się na skórze.

Lekarz Aleksandra Katarzyńska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Mędrala W., Podstawy alergologii, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-53-6
  • Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
  • Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
  • Kieć-Świerczyńska M., Pałczyński C., Walusiak J. Alergologia zawodowa, Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2008, ISBN 978-83-60818-29-9

Alergie skórne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Alergie skórne
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Alergie skórne
Alergie skórne

Pielęgnacja atopowej skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to choroba, której towarzyszy nasilony i uporczywy świąd, a zmiany skórne mają typowy obraz i lokalizację. Choroba (...) . W rezultacie organizm dziecka traktuje niegroźne substancje jako źródło zagrożenia. Zmiany...

Alergie skórne

Atopowe zapalenie skóry u dorosłych

i bakteryjnego. Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem: Czy powinnam obawiać się AZS lub jakiejś alergii skórnej (...) zapalenia skóry u osób dorosłych mogą różnić się od objawów tej choroby...

Alergie skórne

Przyczyny alergii skórnej

Alergia to nadmierna reakcja organizmu na niektóre substancje. Objawy alergii skórnej pojawiają się, gdy skóra ma kontakt z alergenem - niegroźną (...) - stąd biorą się objawy alergii. Symptomy alergii skórnej to: zaczerwienienie,...

Alergie skórne

Marsz alergiczny

lub samoistnie ustępować miejsca następnym uczuleniom. W wielu przypadkach alergie i ich objawy występują u dzieci w konkretnej kolejności w danym

Alergie skórne

Uczulenie na złoto

Uczulenie na złoto

Uczulenie na złoto najczęściej wywołuje wyprysk kontaktowy, czyli zmiany skórne, powstające w miejscu przylegania do skóry złotego przedmiotu

Alergie skórne

Alergia na wodę

Uczulenie na wodę może wydawać się mało prawdopodobne, ale jednak tego typu zaburzenie istnieje. Jest to alergia skórna wywołana kontaktem z wodą (...) się reakcja skórna, oznacza to, że mamy do czynienia z pokrzywką...

Alergie skórne

Atopowe zapalenie skóry niemowląt

. Objawy atopowego zapalenia skóry niemowląt Typowe symptomy AZS to wypryskowe zmiany skórne oraz świąd skóry. Lokalizacja zmian chorobowych (...) . Wypryskowe zmiany skórne u niemowląt są zazwyczaj zlokalizowane...

Alergie skórne

Czy świąd da się zredukować? (WIDEO)

Czy świąd da się zredukować? (WIDEO) Odtwórz wideo

Świąd bardzo często pojawia się wraz z atopowym zapaleniem skóry. Niewiele osób wie jednak, jak postępować w takim przypadku oraz jak właściwie rozpoznać czynniki drażniące. Z tego powodu edukacja ludzi na temat tej choroby jest bardzo ważna. Co robić,...

Alergie skórne

Co to jest świąd? (WIDEO)

Co to jest świąd? (WIDEO) Odtwórz wideo

Dolegliwość, jaką jest świąd może mieć różne przyczyny i najczęściej zależy od umiejscowienia na ciele. Jeśli pojawi się w okolicy stóp czy dłoni, może być oznaką rozwijającej się grzybicy, zaś zlokalizowany w obrębie głowy może świadczyć o wysuszeniu...