GIS ostrzega. Taki pieprz na liście zakazanych składników

Pieprz metystynowy (Piper methysticum), czyli kava kava, to tropikalny krzew z wysp Pacyfiku. Od tysięcy lat używany jest w tamtejszych społecznościach do przygotowywania napoju o działaniu uspokajającym i relaksującym.

Zawarte w nim związki czynne, tzw. kawalaktony, wpływają na ośrodkowy układ nerwowy, powodując rozluźnienie mięśni i łagodzenie lęku. Z tego powodu kava przez pewien czas była popularnym składnikiem suplementów diety na stres i bezsenność.

Na początku 2024 roku w życie weszło rozporządzenie Ministra Zdrowia, które określa listę substancji innych niż witaminy i minerały zakazanych w produkcji żywności i suplementów diety. Wśród nich znalazł się właśnie pieprz metystynowy. Jak podkreśla Główny Inspektorat Sanitarny (GIS), decyzja ta była podyktowana bezpieczeństwem konsumentów.

"Kawalaktony zawarte w pieprzu metystynowym wykazują działanie hepatotoksyczne (uszkadzają wątrobę). Preparat ziołowy powodował przypadki niewydolności wątroby kwalifikujące do jej przeszczepu, a także zgony" – poinformowała Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie.

To właśnie toksyczny wpływ na wątrobę doprowadził do zakazu stosowania kava kava nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach europejskich – m.in. w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii.

Związek między spożyciem kava kava a uszkodzeniem wątroby został potwierdzony w kilku analizach naukowych. Jedno z ważnych badań, opublikowane w "Clinical Toxicology", wskazało, że przypadki ostrej niewydolności wątroby po spożyciu preparatów z kava były związane z długotrwałym stosowaniem dużych dawek ekstraktów alkoholowych tej rośliny. Badacze zauważyli, że "u części pacjentów konieczny był przeszczep wątroby, a objawy ustępowały dopiero po całkowitym odstawieniu preparatu".

Inne prace sugerują, że ryzyko hepatotoksyczności może zależeć od sposobu ekstrakcji i użytej części rośliny — największe zagrożenie stwarzają preparaty wytwarzane z liści i łodyg, a nie z tradycyjnie stosowanego korzenia.

Choć roślina ta w kulturach Oceanii jest symbolem relaksu i wspólnoty, a w medycynie naturalnej przypisuje się jej właściwości uspokajające i przeciwlękowe, to współczesna nauka podchodzi do niej z dużą ostrożnością. Potencjalne korzyści nie równoważą ryzyka poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza przy samodzielnym lub długotrwałym stosowaniu.

Obecnie kava kava znajduje się na oficjalnej liście substancji zakazanych w suplementach diety w Polsce, a jej obrót i dodawanie do żywności są niedozwolone. Jeśli rozważasz stosowanie jakichkolwiek preparatów ziołowych, zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, by uniknąć niebezpiecznych interakcji i skutków ubocznych.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie, Główny Inspektorat Sanitarny, Teschke R. et al., Kava hepatotoxicity: A clinical survey and critical analysis of 26 cases, Clinical Toxicology, 2011