Jak rozpoznać reumatyzm?

spis treści
rozwiń

Reumatyzm przywodzi na myśl bóle stawów i kości, jednak choroba o takiej nazwie nie istnieje. W obrębie reumatologii znajdują się bowiem choroby reumatyczne o bardziej złożonej definicji niż sam reumatyzm. Bóle reumatyczne, wbrew pozorom, nie są wyłącznie dolegliwością ludzi w podeszłym wieku. Reumatyzm może dotknąć także młode osoby i znacznie utrudnić normalne funkcjonowanie. Jak go rozpoznać?

1. Co to jest reumatyzm?

Mianem reumatyzmu w języku potocznym określa się bóle mięśni i bóle stawów wraz z obrzękami, zaczerwienieniem i zaburzeniami czynnościowymi narządu ruchu. Wszystkim chorobom i dolegliwościom reumatycznym wspólne są procesy patologiczne, które zachodzą w tkance łącznej. Ich symptomy są widoczne we wszystkich narządach i tkankach - procesy to objawiają się chronicznymi stanami zapalnymi. Są to oznaki zaburzeń w funkcjonowaniu układu immunologicznego w tkance łącznej.

Do najczęstszych chorób reumatycznych zalicza się:

Zobacz film: "Co oznacza ból stawów? [Specjalista radzi]"

Typowe zapalenia stawów, które potocznie nazywamy „reumatyzmem”, w odróżnieniu od powyższych chorób mają stosunkowo łagodny przebieg. Na ogół toczą się latami i mogą być przyczyną inwalidztwa w zakresie narządów ruchu.

Kostno-stawowe bóle reumatyczne stanowią najczęstszą przyczynę zgłaszania się chorych do lekarzy. Dotyczą około 30% osób. Na reumatyzm chorują zarówno ludzie starzy, jak i młodzi. Choroby reumatoidalne oraz kolagenozy (chroniczne zapalenia tkanki łącznej) to z kolei problem przede wszystkim osób stosunkowo młodych, ewentualnie osób w średnim wieku. Wyjątek stanowi młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów, czyli choroba Stilla.

2. Przyczyny i objawy reumatyzmu

Przyczyny reumatyzmu nie zostały dotąd poznane. Wśród prawdopodobnych przyczyn chorób reumatycznych wymienia się wirusy stymulujące układ odpornościowy, który zaczyna atakować własne tkanki. Jednak do końca nie wiadomo, czy mają one decydujący wpływ na powstawanie chorób reumatycznych. W rozwoju schorzeń tego typu duże znaczenie zdają się mieć predyspozycje genetyczne i rodzinne.

W bólach reumatycznych kluczową rolę pełni układ odpornościowy, który na skutek aktywizacji działa destrukcyjnie na tkankę łączną. Procesy zapalne są obecne w różnych układach i narządach - jest to uzależnione od typu schorzenia. W reumatyzmie stawów zmiany tego typu znajdują się głównie w stawach oraz tkankach okołostawowych. W zapaleniu wielomięśniowym zmiany dotyczą naczyń krwionośnych mięśni szkieletowych.

Reumatyzm objawia się charakterystycznymi bólami stawów, utrudnieniem w wykonywaniu ruchów, sztywnością stawów, obrzękami kończyn i ich zaczerwienieniem. Lokalizacja bólów reumatycznych i obrzęków pomaga w prawidłowym rozpoznaniu choroby. Jeżeli symptomy mają związek z drobnymi stawami, wiele wskazuje na reumatoidalne zapalenie stawów.

Bóle stawów kręgosłupa i obręczy biodrowej są typowe dla zesztywniającego zapalenia kręgosłupa. Zespół Reitera można podejrzewać u pacjentów z zapaleniem skóry, u których obecne są również zapalne zmiany w tęczówce i rogówce oka, oraz ropne zapalenie cewki moczowej.

Reumatoidalne zapalenie stawów i zesztywniające zapalenie kręgosłupa mogą powodować duże zniekształcenia stawów. Wówczas istnieje ryzyko wystąpienia znacznej niepełnosprawności. Możliwe są przykurcze palców z zanikami drobnych mięśni, odpowiadających za precyzję ruchów. Charakterystycznym objawem tej choroby reumatycznej są guzki zlokalizowane w ścięgnach i pod skórą nad powierzchniami stawów. Zesztywniające zapalenie kręgosłupa może skutkować przygięciem grzbietu. Towarzyszące mu obrzęki i ból kręgosłupasą zwykle przemijające, ale chorym szczególnie dokuczają dolegliwości ze strony układu kostno-stawowego.

3. Diagnostyka i leczenie reumatyzmu

Reumatyzm w potocznym znaczeniu jest łatwo rozpoznawalny, ale fachowa diagnoza nie zawsze bywa tak prosta. Dopiero badania laboratoryjne i obrazowe pozwalają na ostateczne rozpoznanie schorzenia. Dla chorób reumatycznych charakterystyczne jest podwyższone OB krwi, podwyższone stężenie tzw. białka ostrej fazy, niedokrwistość i obniżona liczba białych krwinek.

Duże znaczenie w rozpoznawaniu reumatyzmu mają badania immunologiczne i badanie radiologiczne. Zdjęcia RTG umożliwiają dostrzeżenie zmian w stawach i tkankach okołostawowych. Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny pozwalają dostrzec wczesne zmiany w chorych tkankach. Bardzo duże znaczenie mają też badania histopatologiczne, np. biopsje skóry, mięśni czy narządów zajętych chorobą.

Metody leczenia reumatyzmu polegają na fizykoterapii i rehabilitacji ruchowej, odtwórczych zabiegach chirurgicznych – przy nieodwracalnych zmianach w stawach. Stosowane jest także leczenie farmakologiczne, przy której stosuje się leki przeciwbólowe, oraz plazmafereza, czyli zabieg polegający na wymianie osocza.

Artykuł sponsorowany przez GlaxoSmithKline

Następny artykuł: Pierwsze objawy reumatoidalnego zapalenia stawów

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!