Jeden z najstarszych leków na nadciśnienie. Sprawdzono jego wpływ na guzy mózgu
Lek stosowany od ponad 70 lat w leczeniu nadciśnienia i stanu przedrzucawkowego może mieć zupełnie nowe, nieoczekiwane zastosowanie. Zespół badaczy z University of Pennsylvania ujawnił mechanizm działania hydralazyny na poziomie molekularnym i wykazał, że związek ten może także zatrzymywać rozwój jednego z najagresywniejszych nowotworów mózgu – glejaka wielopostaciowego.
Lek stosowany od dekad
Hydralazyna należy do najstarszych dostępnych leków hipotensyjnych, a mimo to jej dokładny mechanizm działania pozostawał zagadką. Od lat stosowana jest m.in. u kobiet w ciąży z nadciśnieniem i stanem przedrzucawkowym, gdzie bywa terapią ratującą życie.
Dopiero badania kierowane przez Kyosuke Shishikurę i Megan Matthews pozwoliły ustalić, że hydralazyna blokuje enzym odpowiedzialny za wykrywanie spadku tlenu – 2-aminoetanotiolową dioksygenazę (ADO). To molekularny "wyłącznik alarmowy", który w ciągu sekund uruchamia skurcz naczyń krwionośnych, gdy poziom tlenu maleje.
Zahamowanie działania ADO sprawia, że sygnał prowadzący do kurczenia się naczyń zostaje wyciszony. W efekcie wzrasta stabilność białek RGS regulujących napięcie naczyń, spada stężenie wapnia w komórkach mięśni gładkich i dochodzi do rozszerzenia naczyń, co tłumaczy efekt hipotensyjny hydralazyny.
W jej głowie rozwijał się guz mózgu
To samo działanie może uderzać w guzy mózgu
Glejak wielopostaciowy to nowotwór wyjątkowo złośliwy i trudny w leczeniu, zdolny do przetrwania w strefach bardzo niskiego stężenia tlenu. W ostatnich latach sugerowano, że ADO może współuczestniczyć w adaptacji komórek guza do tych warunków.
Naukowcy postanowili sprawdzić, czy blokowanie ADO przez hydralazynę może zahamować wzrost guzów. Badania prowadzone wspólnie z zespołami z University of Texas i University of Florida pokazały, że:
hydralazyna wiąże się z centrum metalicznym enzymu ADO (co potwierdziła krystalografia rentgenowska),
zablokowanie enzymu zaburza pętlę sygnalizacyjną pozwalającą komórkom nowotworowym przetrwać w niedotlenieniu,
komórki glejaka przechodzą w stan senescencji – metabolicznej "uśpienia", w której przestają się dzielić.
To ważna różnica w porównaniu z klasyczną chemioterapią. Zamiast niszczyć komórki i wywoływać stan zapalny, hydralazyna hamuje ich aktywność i wzrost, co może potencjalnie zmniejszyć tempo progresji choroby.
Nowy kierunek badań
Odkrycie, że hydralazyna trafia w wspólny cel molekularny istotny zarówno dla nadciśnienia ciążowego, jak i agresywnych nowotworów mózgu, otwiera drogę do opracowania nowych terapii.
Kolejnym krokiem ma być projektowanie:
bardziej selektywnych inhibitorów ADO,
leków skuteczniej przenikających barierę krew–mózg,
związków o mniejszym ryzyku działań niepożądanych u ciężarnych.
Autorzy podkreślają, że to rzadki przykład, gdy stary lek kardiologiczny dostarcza nowej wiedzy o biologii glejaka i jednocześnie wskazuje kierunek rozwoju nowych terapii.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Science Advances
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
