Jeden z najstarszych leków na nadciśnienie. Sprawdzono jego wpływ na guzy mózgu

Hydralazyna należy do najstarszych dostępnych leków hipotensyjnych, a mimo to jej dokładny mechanizm działania pozostawał zagadką. Od lat stosowana jest m.in. u kobiet w ciąży z nadciśnieniem i stanem przedrzucawkowym, gdzie bywa terapią ratującą życie.

Dopiero badania kierowane przez Kyosuke Shishikurę i Megan Matthews pozwoliły ustalić, że hydralazyna blokuje enzym odpowiedzialny za wykrywanie spadku tlenu – 2-aminoetanotiolową dioksygenazę (ADO). To molekularny "wyłącznik alarmowy", który w ciągu sekund uruchamia skurcz naczyń krwionośnych, gdy poziom tlenu maleje.

Zahamowanie działania ADO sprawia, że sygnał prowadzący do kurczenia się naczyń zostaje wyciszony. W efekcie wzrasta stabilność białek RGS regulujących napięcie naczyń, spada stężenie wapnia w komórkach mięśni gładkich i dochodzi do rozszerzenia naczyń, co tłumaczy efekt hipotensyjny hydralazyny.

Zobacz także: Filip zmaga się z glejakiem. Jedyny objaw wystąpił chwilę przed atakiem

Glejak wielopostaciowy to nowotwór wyjątkowo złośliwy i trudny w leczeniu, zdolny do przetrwania w strefach bardzo niskiego stężenia tlenu. W ostatnich latach sugerowano, że ADO może współuczestniczyć w adaptacji komórek guza do tych warunków.

Naukowcy postanowili sprawdzić, czy blokowanie ADO przez hydralazynę może zahamować wzrost guzów. Badania prowadzone wspólnie z zespołami z University of Texas i University of Florida pokazały, że:

• hydralazyna wiąże się z centrum metalicznym enzymu ADO (co potwierdziła krystalografia rentgenowska),

• zablokowanie enzymu zaburza pętlę sygnalizacyjną pozwalającą komórkom nowotworowym przetrwać w niedotlenieniu,

• komórki glejaka przechodzą w stan senescencji – metabolicznej "uśpienia", w której przestają się dzielić.

To ważna różnica w porównaniu z klasyczną chemioterapią. Zamiast niszczyć komórki i wywoływać stan zapalny, hydralazyna hamuje ich aktywność i wzrost, co może potencjalnie zmniejszyć tempo progresji choroby.

Odkrycie, że hydralazyna trafia w wspólny cel molekularny istotny zarówno dla nadciśnienia ciążowego, jak i agresywnych nowotworów mózgu, otwiera drogę do opracowania nowych terapii.

Kolejnym krokiem ma być projektowanie:

• bardziej selektywnych inhibitorów ADO,

• leków skuteczniej przenikających barierę krew–mózg,

• związków o mniejszym ryzyku działań niepożądanych u ciężarnych.

Autorzy podkreślają, że to rzadki przykład, gdy stary lek kardiologiczny dostarcza nowej wiedzy o biologii glejaka i jednocześnie wskazuje kierunek rozwoju nowych terapii.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Science Advances