Koitalny ból głowy – przyczyny, objawy i leczenie

Koitalny ból głowy to dolegliwość związana z aktywnością seksualną - zarówno stosunkiem seksualnym, jak i masturbacją czy polucją nocną. Zgodnie z ICD-10 ból tego rodzaju koduje się jako G44.805 (inne określone zespoły bólu głowy).

Choć dolegliwość może pojawić się w każdym momencie życia, dla koitalnego bólu głowy typowe jest to, że po raz pierwszy pojawia się najczęściej po 40. roku życia, częściej u mężczyzn niż u kobiet (4 razy częściej). Przypadłość dotyka od 0,2 do 1,3% populacji.

Ból związany z aktywnością seksualną może występować rzutami lub być przewlekły. Jaki ma charakter? Jak i gdzie jest odczuwany? To zależy od jego rodzaju. Koitalny ból preorgazmiczny jest opisywany jako tępy i obustronny, zlokalizowany głównie w potylicy i szyi. Towarzyszy mu odczucie napięcia mięśni szyi lub żuchwy.

Z kolei koitalny ból orgazmiczny ma charakter eksplodujący. Jest pulsujący i bardzo silny, opisywany jako nie do zniesienie. Może obejmować okolice czoła lub całą głowę. Mogą mu towarzyszyć inne objawy, takie jak nadwrażliwość na światło lub dźwięk, nudności i wymioty.

Bóle głowy związane z aktywnością seksualną nie mają podłoża organicznego. Nie są związane z wadami anatomicznymi i nowotworami mózgu. Są związane z aktywnością seksualną.

Wśród bólów głowy tego typu wyróżnia się:

• ból preorgazmiczny, najpewniej związany ze wzrostem napięcia mięśniowego. Rozpoznaje się go, gdy ból głowy pojawia się w fazie narastania napięcia seksualnego, tuż przed orgazmem. Wyliczono, że manifestuje się średnio około 1,5 minuty przed orgazmem. Może trwać od kilku godzin do kilku dni,
• ból orgazmiczny, wynikający z przyczyn hemodynamicznych (wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, nieprawidłowa autoregulacja naczyń krwionośnych). Mówi się o nim, gdy ból głowy pojawia się w fazie orgazmu. Trwa kilka minut lub godzin do dwóch dni.Specjaliści wskazują na jeszcze inne przyczyny bólu koitalnego. To czynniki metaboliczne i hormonalne, uwolnienie neurokinin, serotoniny i katecholamin w okolicy naczyń krwionośnych.

Do czynników ryzyka wystąpienia koitalnych bólów głowy zalicza się:

• słaba kondycja fizyczna,
• stres psychospołeczny, stres przewlekły,
• nadciśnienie tętnicze,
• otyłość,
• choroba tętnic obwodowych,
• zmęczenie,
• częste stosunki seksualne następujące,
• pozycje klęczące podczas stosunku,
• rodzinna historia bólów głowy. Wiadomo także, ze połowa osób z tego rodzaju bólem głowy cierpi także na migrenę. Ból związany z aktywnością seksualną często współwystępuje z wysiłkowym bólem głowy.

W diagnostyce bólu głowy najważniejsze jest różnicowanie koitalnego bólu głowy pojawiającego się podczas aktywności seksualnej od krwotoku podpajęczynówkowego, udaru niedokrwiennego, udaru żylnego, malformacjach naczyniowych i rozwarstwieniu tętniaka mózgu, co wymaga wnikliwej diagnostyki neuroobrazowej.

Jeśli chodzi o leczenie, w przypadku zdiagnozowania koitalnych bólów głowy, podstawową rolę pełni psychoedukacja, edukacja seksualna, a także zmiana trybu życia i nawyków seksualnych.

Farmakoterpia ma mniejsze znaczenie, choć przez kilka miesięcy podaje się indometacynę, tryptany lub propranolol:

• indometacynę lub naratryptan podaje się przed planowaną aktywnością seksualną,
• propranolol, bisoprolol, metoprolol, diltiazem, indometacynę stosuje się, gdy pomimo leczenia dolegliwości się utrzymują.

Poprawę może także przynieść ostrzykiwanie nerwu potylicznego większego środkami znieczulającymi i sterydem. Co robić, gdy dokuczają bóle głowy związane z aktywnością seksualną?

Zmienić tryb życia na bardziej higieniczny: zadbać o zdrową dietę, optymalną aktywność fizyczną, regenerujący sen, odpoczynek i brak stresu. Nie mniej ważna jest redukacja wagi ciała przy nadwadze oraz otyłości, jak i kontrolowanie stanu zdrowia i leczenie chorób przewlekłych.

Jeśli chodzi o nawyki związane z aktywnością seksualną, specjaliści zalecają zmniejszenie liczby stosunków seksualnych oraz utrzymywanie głowy podczas stosunku niżej niż tułowia oraz ograniczenie ruchów kończyn dolnych. Dobra wiadomość jest taka, że koitalne bóle głowy często ustępują samoistnie.