Kryza nadciśnieniowa - przyczyny, objawy, leczenie

Do najczęstszych przyczyn kryzy nadciśnieniowej zaliczamy: napad w guzie chromochłonnym, rzucawkę, wpływ leków i ostre kłębuszkowe zapalenie nerek.

Obecnie za przełom nadciśnieniowy uznaje się stany, które dzielimy na dwie grupy:

Stany naglące - są to sytuacje, w których konieczna jest hospitalizacja. Niewdrożenie leczenia kończy się uszkodzeniem narządów wewnętrznych lub zgonem w ciągu kilku dni. Do stanów naglących zaliczamy znaczący wzrost ciśnienia tętniczego w następujących przypadkach:

• tętniak rozwarstwiający,
• ostra niewydolność lewokomorowa,
• incydent naczyniowo-mózgowy,
• encefelopatia nadciśnieniowa,
• ostra niewydolność wieńcowa,
• rzucawka,
• ciąża,
• niestabilna choroba wieńcowa,
• zawał,
• okres okołooperacyjny,
• guz chromochłonny,
• nagłe odstawienie klonidyny,
• przyjmowanie środków powodujących zwiększenie ciśnienia tętniczego.

Stany pilne - są to sytuacje, w których dochodzi do wzrostu ciśnienia bez towarzyszących powikłań narządowych. Leczenie nie wymaga hospitalizacji, ale konieczna jest kilkugodzinna obserwacja na izbie przyjęć.

Przełomowi zwykle towarzyszą ból głowy o znacznym nasileniu, zawroty głowy i zaburzenia równowagi. Mogą pojawić się wymioty i zaburzenia przytomności. Tak wysokie ciśnienie tętnicze stwarza realne zagrożenie rozerwania naczyń mózgowych i wystąpienia udaru krwotocznego. Mogą także pojawić się typowe bóle wieńcowe oraz istnieje ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego.

W leczeniu przełomu nadciśnieniowego należy kierować się zasadą kompromisu między zagrożeniami związanymi ze zbyt wysokim ciśnieniem oraz zagrożeniami związanymi z gwałtownym obniżeniem ciśnienia. Ciśnienie należy obniżać w sposób zdecydowany, ale jednocześnie kontrolowany.

Zbyt gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego u osoby przyzwyczajonej do jego wysokich wartości może doprowadzić do obniżenia przepływu mózgowego, co może skutkować wystąpieniem udaru niedokrwiennego mózgu.

W zależności od sytuacji, do obniżania ciśnienia stosuje się dożylny wlew z nitrogliceryny, nitroprusydek sodu, labetalol i inne. W leczeniu stanów pilnych stosuje się krótko działające leki hipotensyjne podawane doustnie.

Są to np.: kaptopryl, labetalol i klonidyna. W przypadku stanów naglących stosuje się leki hipotensyjne we wlewie dożylnym. Celem jest obniżenie ciśnienia o 25% w ciągu pierwszej godziny. W ciągu dalszych 6 godzin należy obniżyć ciśnienie do 160/100 mmHg. Wartość prawidłową uzyskuje się w ciągu 24 do 48 godzin.

Wyjątkową sytuacją, wymagającą specjalnych leków i umiejętności personelu medycznego, jest kryza nadciśnieniowa u kobiet ciężarnych (dawniej zwana gestozą, czyli zatruciem ciążowym).