Łagodzi ból brzucha, redukuje wzdęcia i wspiera trawienie. Poznaj właściwości jałowca

Jałowiec to jeden z najpopularniejszych krzewów iglastych, należący do rodziny cyprysowatych. Rośnie w Europie, Azji, Ameryce, a nawet na dziko na półkuli północnej (włącznie z Grenlandią). Można go również spotkać w Polsce - szczególnie na górskich zboczach, torfowiskach, wrzosowiskach, skałach, lasach iglastych, a czasami nawet w przydomowych ogródkach. Do rozwoju nie wymaga rygorystycznych warunków – rośnie na glebach piaszczystych i jałowych, co nawiązuje do nazwy tej rośliny.

Ten popularny krzew iglasty liczy sobie około 60 gatunków, pojawia się w takich odmianach, jak m.in. jałowiec pospolity, płożący, chiński, skalny, sabiński, łuskowaty, kolumnowy i wirgijski. Szeroko uprawiany i rosnący dziko jest pierwszy rodzaj, czyli jałowiec pospolity.

Jałowiec może być wykorzystywany jako przyprawa albo jako roślina ozdobna. Warto jednak zaznaczyć, że produkty z jałowca bazują na owocach, tzw. szyszkojagodach. Szyszkojagody w dojrzałej postaci są czarne lub ciemnogranatowe, zaś w niedojrzałej są zielone.

Sam jałowiec najczęściej przyjmuje formę wysokiego krzewu lub małego drzewa. Osiąga maksymalnie 15 m wysokości, ale większość nie przekracza 3 m wysokości. Wyróżnia się ciemnozielonymi, ostrymi i sztywnymi igłami. Kwiatostany przyjmują inne kolory w zależności od płci - żeńskie mają żółto -zieloną barwę, zaś męskie są żółte.

Jałowiec rośnie w wolnym tempie, jest długowieczny i odporny na zmienne warunki.

Wśród najważniejszych właściwości jałowca wymienia się silne działanie bakteriobójcze, antywirusowe oraz antyseptyczne, dzięki czemu zwalcza bakterie, grzyby i inne drobnoustroje. Pomaga w walce z infekcjami i wzmacnia odporność. Roślina łagodzi dolegliwości bólowe i działa przeciwreumatycznie.

Jałowiec jest bardzo polecany dla poprawy procesu trawienia. Przyspiesza przemianę materii i reguluje trawienie. Dodatkowo zmniejsza ryzyko wystąpienia uczucia przejedzenia, ciężkości po spożytym posiłku. Zapobiega również nieprzyjemnym dolegliwościom, jak wzdęcia, gazy, czy ból żołądka.

Poprawia ukrwienie nerek, dlatego stosuje się go przy kamieniach nerkowych. Ma również silne działanie moczopędne, dlatego pomocniczo zalecany jest przy chorobach pęcherza moczowego. Pozytywnie wpływa na problemy z wątrobą - w przypadku niewydolności wątroby i przy nieprawidłowym przepływie żółci.

Korzyści płynące ze stosowania jałowca nie ograniczają się jednak do dolegliwości bólowych i antybakteryjnego działania. Jałowiec polecany jest dla poprawy funkcjonowania układu nerwowego. Odpręża, relaksuje, wycisza i delikatnie uspokaja, łagodzi silny stres, redukuje napięcia, huśtawki nastroju oraz kłopoty z zasypianiem.

Napary z jałowca są polecane w celu redukcji cellulitu wodnego. Jest to szczególny rodzaj cellulitu, tworzącego się w wyniku nagromadzenia toksyn oraz wody w podskórnych tkankach.

Olejek sporządzony na bazie jałowca rozgrzewa, dlatego często jest składnikiem preparatów rozgrzewających, które stosuje się przy takich chorobach, jak czyraki czy zmiany łuszczycowe lub inne stany zapalne na skórze. Wykonywanie masaży z olejkiem uelastycznia skórę, nadając jej gładkości i jędrności.

W czasach naszych babć i prababć przyprawa cieszyła się ogromną popularnością, ale dziś niewiele osób stosuje ją w kuchni. Patrząc jednak na listę jej leczniczych właściwości, warto jak najszybciej wprowadzić jałowiec do swojej kuchni.

Jałowiec ma specyficzny, bardzo aromatyczny zapach, który potrafi wypełnić kuchnię magicznym aromatem lasu. W smaku nadaje lekko pikantnego smaku. Idealnie komponuje się z mięsem - szczególnie z pieczoną gęsią czy pieczoną wieprzowiną, a także z innymi wysokotłuszczowymi potrawami mięsnymi.

Polecany jest jako dodatek do kapusty (również do kwaszenia kapusty, ogórków i buraków ćwikłowych). Pasuje do dań z fasoli i różnych nasion strączkowych. Jałowiec stanowi także aromatyczny składnik dżinu. Skandynawowie zaś wykorzystują jałowiec do konserwowania i aromatyzowania piwa.

Jałowiec pospolity, czyli najbardziej popularna odmiana jałowca jest jak zupełnie bezpieczna do spożywania. Zalecana dawka owoców jałowca wynosi od 2 g do 10 g, zaś w przypadku olejku z jałowca to 20-100 mg. Warto przestrzegać tych dawek, ponieważ nadmierne ilości mogą powodować podrażnienie błony śluzowej w przewodzie pokarmowym, czy przyczynić się do powstawania uszkodzeń w nerkach.

Do spożywania jałowca ostrożnie powinny podejść kobiety w ciąży, karmiące piersią, dzieci oraz osoby chorujące na poważne schorzenia nerek, mające zdiagnozowane problemy z wątrobą i osoby z chorobą wrzodową żołądka czy dwunastnicy.

Źródła

1. Dagmara Dąbek