Mechanizm błędnego koła

Mechanizm błędnego koła jest znany prawie wszystkim osobom cierpiącym na zaburzenia nerwicowe, chociaż zapewne nie wszyscy zdają sobie sprawę z jego istnienia. Wiąże się on z objawami somatycznymi zaburzeń nerwicowych oraz odczuwanym lękiem. Warto poznać ten mechanizm, gdyż zrozumienie jest pierwszym krokiem do przerwania błędnego koła napędzających się objawów nerwicy oraz negatywnych emocji.

Objawy nerwicy

Objawy nerwicy możemy podzielić na trzy główne grupy: emocjonalne, somatyczne oraz poznawcze. Do pierwszej grupy możemy zaliczyć lęk napadowy, lęk wolnopłynący, fobie, drażliwość, napięcie, chwiejność emocjonalną i temu podobne. Do zaburzeń poznawczych z kolei możemy przyporządkować takie objawy jak: derealizacja, depersonalizacja, trudności z koncentracją czy zapamiętywaniem.

Polecane wideo:

Objawy somatyczne nerwicy obejmują bardzo szeroką grupę zaburzeń i mogą się w niej znaleźć w zasadzie dolegliwości bólowe i napięciowe z różnych części ciała – od bólu głowy do bólu brzucha, z brakiem czucia w pewnych częściach ciała czy obszarach skóry włącznie. Ponadto w somatycznych objawach nerwicy mieszczą się również zaburzenia równowagi czy chociażby zawroty głowy. Lista objawów somatycznych jest naprawdę długa, gdyby zechcieć wymieniać wszystko.

Czym jest mechanizm błędnego koła?

Cechą charakterystyczną nerwicy jest sprzężenie zwrotne zachodzące między różnymi grupami objawów. Najczęściej dotyczy emocji i objawów somatycznych nerwicy. Lęk jest tak silny, że wpływa na pojawienie się objawów w różnych częściach ciała. Na przykład osoba, która znajduje się w stanie paniki odczuwa przyspieszone bicie serca, pocenie się dłoni, duszność. Te objawy generują myśl: dzieje się ze mną coś niedobrego; umieram; zaraz się uduszę. Myśli te napędzają z kolei uczucie jakim jest… lęk. W ten sposób dochodzi do nasilenia się lęku, a ten z kolei nasila objawy somatyczne. Nakręcający się mechanizm błędnego koła nie ma więc końca. Lęk jest wciąż wzmacniany, aż do osiągnięcia punktu kulminacyjnego lęku, kiedy to stopniowo zaczyna opadać. Panika mija. Średnio jest to po kilku-kilkunastu minutach trwania napadu. Mechanizm ten jest obecny również w innych postaciach zaburzeń nerwicowych. Zawsze prowadzi do tego samego rezultatu, a mianowicie do wystąpienia lub nasilenia się lęku. Podobnym mechanizmem błędnego koła jest lęk przed lękiem. Dotyczy głównie pacjentów z lękiem napadowym. Doświadczenie ataku paniki jest tak silne, że pacjent boi się jego kolejnego wystąpienia. Lęk ten generuje jednak kolejny napad.

Często też lęk przed lękiem doprowadza do agorafobii. Po tym jak atak paniki pojawia się w konkretnym miejscu, pacjent zaczyna tego miejsca unikać. Po pewnym czasie doznaje jednak kolejnego ataku i obszar, w którym czuje się swobodnie zaczyna się zawężać. Po jakimś czasie pacjent zaczyna czuć się bezpiecznie jedynie w swoim własnym mieszkaniu, którego stara się nie opuszczać.

Jak zapobiec mechanizmowi błędnego koła?

Przede wszystkim mechanizm ten należy przerwać. Najłatwiej jest to zrobić za pomocą poznawczego przepracowania myśli, które pojawiają się w momencie zaobserwowania objawów somatycznych. Na przykład pacjenci z lękiem napadowym bardzo często w trakcie ataku doznają uczucia, jakby zaraz mieli umrzeć. W takiej chwili warto wypracować sposób reagowania na pewne bodźce. W sytuacji napadu lęku pacjent powinien zatrzymać nakręcający się mechanizm lęku poprzez powiedzenie swoim myślom: stop! To tylko jeden z objawów lęku, który minie.

Lęk napadowy

Istotne jest to, że lęk nie może trwać w nieskończoność. Jego maksymalne nasilenie w pewnym momencie mija. Stan paniki trwać może maksymalnie do 20 minut, choć jest to sprawą indywidualną. Uczucie to jest tak wyczerpujące, że lęk po osiągnięciu punktu kulminacyjnego stopniowo opada, a pacjent uspokaja się i staje się senny. Świadomość, że mechanizm powstawania lęku napadowego jest zawsze taki sam może pomóc pacjentowi zignorować objawy i wyhamować mechanizm błędnego koła.

Bardzo dobre rezultaty w terapii lęku i opanowywaniu mechanizmu błędnego koła przynoszą techniki poznawczo-behawioralne.

Psycholog Paulina Stolorz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK: geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Kokoszka A., Zaburzenia nerwicowe. Postępowanie w praktyce ogólnolekarskiej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2004, ISBN 83-7430-004-3.
  • Rachman S., Zaburzenia lękowe – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005, ISBN 83-89574-54-3.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.

Przyczyny nerwicy

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Przyczyny nerwicy
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Przyczyny nerwicy
Przyczyny nerwicy

Nerwice związane ze stresem

Nerwice związane ze stresem obejmują szerokie spektrum chorobowe. Na zaburzenia nerwicowe składają się m.in. takie jednostki, jak fobie, natręctwa (...) , traumatyczne wydarzenia życiowe czy codzienny stres mogą wywoływać u niektórych...

Przyczyny nerwicy

Uwarunkowania charakterologiczne

człowieka a rozwój nerwicy Nerwica jest chorobą, która związana jest z psychicznym życiem człowieka. Jej przyczyną stają się wewnętrzne konflikty (...) . To osobowość człowieka w dużej mierze decyduje...

Przyczyny nerwicy

Czy nerwica jest dziedziczna?

Czy nerwica jest dziedziczna?

Rozwój nerwicy to zjawisko złożone, mające wiele przyczyn. Psychika człowieka kształtowana jest przez szereg czynników zewnętrznych i wewnętrznych (...) . Te cechy odgrywają również rolę w powstawaniu nerwic....

Przyczyny nerwicy

Nerwica lękowa a papierosy

i napięciem. Reakcja po odstawieniu jakiejkolwiek substancji uzależniającej może obejmować objawy czysto fizyczne, nerwicę lękową, czy nawet depresję (...) . Zgodnie z amerykańskimi badaniami z 2004 roku niemal połowa palaczy miała...

Przyczyny nerwicy

Osobowość a nerwica

przyczyną powstawania nerwic. Oprócz biologii muszą zadziałać także zewnętrzne środowiskowe i kulturowe czynniki, by u danej osoby pojawiły się zaburzenia (...) . W połączeniu z niesprzyjającym oddziaływaniem środowiska...

Przyczyny nerwicy

Wpływ wydarzeń z dzieciństwa na rozwój nerwicy

mogą być przyczyną rozwoju nerwicy. Podobna sytuacja może występować w rodzinach patologicznych, gdzie dzieci są świadkami lub ofiarami przemocy (...) oraz reakcje lękowe. Może to wywoływać w dorosłości poważne problemy,...

Nerwica

Nerwica a impotencja

ten mechanizm zanim rozkręci się na dobre… W przypadku obu zaburzeń należy szukać odpowiedniej pomocy i podjąć stosowną formę terapii. Mechanizm błędnego koła Zaburzenia (...) się...

Nerwica a życie codzienne

Związek a nerwica

na relację i uaktywnić mechanizm błędnego koła: wywołać lęk przed niepowodzeniem podczas następnego zbliżenia, co faktycznie do niego doprowadzi

Fitness i sport

Jennifer Nicole Lee - kult ciała, dieta i ruch

. Związane jest to między innymi z błędami w pojmowaniu własnej osoby. Kompleksy mogą prowadzić do tak zwanego błędnego koła. Jaki jest mechanizm (...) tego koła? Rozpoczynamy dietę....

Niskie ciśnienie tętnicze - objawy, przyczyny, leczenie

Pozasercowe powikłania nadciśnienia

Pozasercowe powikłania nadciśnienia Odtwórz wideo

Pierwotne nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się najczęściej bez jednoznacznej przyczyny, a mechanizm jego powstawania zależy zarówno od czynników