Metoda Butejki – czym jest i na czym polega?

Metoda Butejki to specjalne ćwiczenia oddechowe opracowane przez lekarza ukraińskiego pochodzenia Konstantyna Pawłowicza Butejko (Buteyko) w latach 50. XX wieku. Jest ona oparta na ćwiczeniach oddechowych, które uczą kontroli oddechu oraz oddychania zmniejszoną objętością oddechową w celu redukcji skutków hiperwentylacji. Dlaczego to tak ważne?

Butejko zauważył związek między zbyt głębokim i szybkim oddychaniem, czyli tzw. hiperwentylacją a zwiększeniem się objawów różnych dolegliwości. Na podstawie doświadczenia i obserwacji opisał nową jednostkę chorobową. Nazwał ją chorobą głębokiego oddychania.

Profesor Butejko twierdził, że większość ludzi oddycha większą objętością oddechową niż nakazują parametry fizjologiczne (czyli ponad 3-5 litrów na minutę). Ma to swoje konsekwencje, choć nie u wszystkim zjawisko hiperwentylacji jest widoczne.

Ciężki, nieprawidłowy oddech odbywa się przez usta i jest:

• szybki,
• nieregularny,
• głośny,
• obserwuje się ruchy klatki piersiowej i ruchy oddechowe, duże oddechy podczas rozmowy oraz nocne bezdechy.

W wyniku zbyt głębokiego oddychania pogarsza się stan zdrowia. Pojawiają się szumy uszne, zawroty głowy, skurcze mięśni, zaburzenia snu, drażliwość, bóle w klatce piersiowej, nadciśnienie tętnicze czy zakrzepica.

Ciężki, nieprawidłowy oddech oraz hiperwentylacja mają różne przyczyny. Najczęściej odpowiada za nie:

• spożywanie nienaturalnej, przetworzonej żywności, przejadanie się,
• szybkie tempo życia, stres, przepracowanie,
• siedzący tryb życia,
• przekonanie, że głębokie oddychanie jest zdrowe,
• nadmiar snu,
• przebywanie w przegrzanych pomieszczeniach,
• skażenie środowiska.

Metoda Butejki polega na zmniejszeniu głębokości oddechu, dzięki czemu możliwe jest podniesienie poziomu dwutlenku węgla w organizmie. Składa się na nią seria ćwiczeń oddechowych i zmiana nawyków oddechowych.

Celem metody Butejki jest zdrowy oddech, który jest:

• niesłyszalny,
• niewidoczny,
• przeponowy,
• spokojny,
• powolny,
• regularny,
• przez nos (wdech i wydech).
• spokojny podczas rozmowy,
• łagodny w nocy.

Według Butejki główną przyczyną wielu schorzeń jest nadmierne oddychanie, czyli hiperwentylacja. Uważał on, że prowadzi ona do zbyt dużego wydalania dwutlenku węgla, wskutek czego dochodzi do obniżenia jego poziomu w płucach, następnie we krwi. To sprawia, że zwiększa się połączenie tlenu z hemoglobiną, przez co trudniej przenika ona do tkanek ciała. Ma to swoje konsekwencje.

Niedotlenione tkanki wpływają na naczynia mięśni gładkich, a te reagują skurczem. Organizm słabnie, z czasem jest coraz bardziej podatny na infekcje. Obserwuje się zaostrzenia objawów różnych zaburzeń i schorzeń.

To dlatego Butejko swoją metodę zalecał wielu osobom. Wskazaniem jest: astma, alergia, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe zmęczenie, dusznica bolesna, bezsenność, migrena i stres.

Metoda Buteyko opierają się na prostych ćwiczeniach oddechowych i wprowadzeniu zmian w stylu życia. Celem treningu jest zmniejszenie głębokości oddechu tak, by ograniczyć ilość wdychanego powietrza. Dzięki temu podnosi się poziom stężenia dwutlenku węgla w organizmie, a zmiany chorobowe, które wynikają z głodu tlenowego w komórkach znikną. Wystarczy, że organizm wróci do równowagi fizjologicznej.

Trening polega na stopniowym zmniejszeniu głębokości oddychania poprzez rozluźnienie mięśni oddechowych, aż do pojawienia się odczucia braku powietrza i stałego zachowywania tego wrażenia podczas treningu. Bardzo ważne jest, by nauka oddychania metodą Butejki odbywała się pod okiem wykwalifikowanego specjalisty.

Podstawowym terminem w metodzie Butejki jest minutowa objętość oddechowa, czyli ilości powietrza, która przepływa przez płuca na minutę. To dlatego każdy powinien wykonać test oddechowy. Testem pomiarowym prawidłowego oddychania jest długość pauzy kontrolnej.

Owocem ćwiczeń jest oddychanie tylko i wyłącznie przez nos, wdychanie maksymalnie 3-4 litrów powietrza na minutę oraz osiągnięcie pauzy kontrolnej na poziomie 30-40 sekund.