Miała być witaminą "na wszystko". Nowe ustalenia badaczy

Naukowcy z amerykańskiego National Cancer Institute przeanalizowali dane pochodzące z trzech dużych projektów badawczych rozpoczętych w latach 90. XX wieku. Objęto nimi łącznie 390 124 dorosłych Amerykanów, którzy na początku nie mieli rozpoznanych nowotworów ani poważnych chorób przewlekłych. Uczestników obserwowano przez ponad 20 lat, a informacje o stosowaniu multiwitamin były regularnie aktualizowane.

Tak duża próba oraz długi okres obserwacji pozwoliły badaczom sprawdzić, czy codzienne przyjmowanie suplementów wiąże się z mniejszym ryzykiem przedwczesnej śmierci.

Zobacz także: Zbijają cholesterol, chronią serce. Skarby natury zawierają silny antyoksydant

Analiza wykazała, że codzienne stosowanie preparatów multiwitaminowych nie obniża ryzyka zgonu z żadnej przyczyny. Nie zauważono również różnic w śmiertelności spowodowanej chorobami serca, nowotworami czy udarami. W pierwszych latach obserwacji osoby sięgające po multiwitaminy miały wręcz nieco wyższe ryzyko zgonu, choć różnica ta nie była duża.

Badacze podkreślają, że wcześniejsze prace na ten temat dawały sprzeczne wyniki, część sugerowała możliwe korzyści, inne wręcz przeciwnie. Najnowsza analiza, dzięki ogromnej liczbie uczestników i długoletniej obserwacji, wnosi jednak szczególnie mocne argumenty.

Zobacz także: Próchnica to zagrożenie dla całego organizmu. Zwiększa ryzyko poważnych chorób

Eksperci zwracają uwagę, że suplement nie zastąpi zbilansowanej diety. Naturalne źródła składników odżywczych dostarczają nie tylko witamin i minerałów, ale także błonnika i wielu związków bioaktywnych, które razem tworzą ochronny efekt. Przykładem może być beta-karoten, obecny w warzywach zmniejsza ryzyko nowotworów, ale w formie suplementu może zwiększać ryzyko raka płuca i chorób serca.

Podobne wątpliwości dotyczą żelaza, które bywa dodawane do multiwitamin. Nadmiar tego pierwiastka może prowadzić do przeciążenia organizmu i zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy czy demencji.

Specjaliści podkreślają, że suplementy mogą się okazać niezbędne w niektórych sytuacjach, np. witamina D zimą, witamina B12 u osób na diecie wegańskiej czy preparaty stosowane przy potwierdzonych niedoborach.

Jednak dla zdrowych dorosłych najlepszym sposobem na profilaktykę chorób i długie życie pozostaje zdrowa dieta oparta na produktach naturalnych: warzywach, owocach, pełnych ziarnach, roślinach strączkowych czy orzechach.

- Multiwitaminy obiecują zbyt wiele i nie spełniają oczekiwań. Nauka nie potwierdza ich skuteczności w wydłużaniu życia - podsumował dr Neal Barnard z George Washington University, współautor badania, komentując wyniki.

Autorzy badania podkreślają, że ich obserwacje dotyczą ogólnie zdrowych osób. Niewykluczone, że suplementacja może mieć inne znaczenie w populacjach szczególnie narażonych na niedobory składników odżywczych lub w starszym wieku. Dlatego wskazują na potrzebę dalszych, ukierunkowanych badań.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Jama Network
2. The Guardian
3. Termedia