Mikroplastik sprzyja rozprzestrzenianiu bakterii odpornych na antybiotyki. Naukowcy alarmują

Według szacunków w oceanach znajduje się już ponad 100 bln cząstek mikroplastiku – od powierzchni po dno. Znaleziono go również w rzekach, jeziorach, glebie, rybach, ptakach, a nawet w ciele człowieka. Te drobne fragmenty tworzyw sztucznych stały się idealnym "domem" dla mikroorganizmów, które tworzą na ich powierzchni złożone warstwy biologiczne zwane plastisferą.

To właśnie w tej plastisferze rozwijają się bakterie chorobotwórcze, nierzadko odporne na antybiotyki. Według naukowców biofilmy powstające na mikroplastiku mogą sprzyjać selekcji i dalszemu rozprzestrzenianiu tak niebezpiecznych mikrobów.

Zespół z Exeter umieścił pięć różnych materiałów – plastikowe granule, biokoraliki wykorzystywane w oczyszczalniach ścieków, polistyren, drewno i szkło – w biegu wodnym o zróżnicowanym poziomie zanieczyszczeń.

Po dwóch miesiącach zbadano, jakie bakterie oraz jakie geny znajdują się w powstałych biofilmach. Wyniki były niepokojące:

• wszystkie materiały – naturalne i syntetyczne – były zasiedlone przez patogeny,

• polistyren i plastikowe granulki sprzyjały kolonizacji najbardziej,

• mikroplastik wiązał i zatrzymywał antybiotyki, tworząc środowisko sprzyjające rozwojowi oporności,

• na cząstkach plastiku zidentyfikowano ponad 100 unikalnych genów oporności na antybiotyki,

• biokoraliki sprzyjały bakteriom odpornym na aminoglikozydy, tetracykliny i makrolidy.

Co więcej – badacze zauważyli, że w miarę spływu w dół cieku wodnego część patogenów zwiększała swoją liczebność, ale tylko wtedy, gdy była związana z biofilmem na mikroplastiku.

Zobacz także: Mikroplastik przyspiesza miażdżycę. Ta grupa jest najbardziej narażona

Zdaniem ekspertów mikroplastik może działać jak "taksówka" dla niebezpiecznych mikrobów. Szczególnie niepokoi obecność takich cząstek w pobliżu hodowli akwakultury – organizmy filtrujące, jak małże czy ryby, mogą je połknąć razem z zasiedlającymi je bakteriami.

- Nasze badania pokazują, że mikroplastiki mogą działać jako nośniki szkodliwych patogenów i bakterii opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe, zwiększając ich przeżywalność i zdolność rozprzestrzeniania się. Ta interakcja stanowi rosnące zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia publicznego i wymaga pilnej uwagi – ostrzega współautorka badania, prof. Pennie Lindeque.

Naukowcy podkreślają, że walka z mikroplastikiem nie jest już tylko kwestią ochrony środowiska – to także element ochrony zdrowia publicznego. Kluczowe znaczenie mają:

• lepsza gospodarka odpadami,

• redukcja plastiku jednorazowego użytku,

• modernizacja oczyszczalni ścieków,

• badania nad sposobami usuwania mikroplastiku z ekosystemów.

Odkrycia naukowców pokazują jasno: mikroplastik nie tylko zanieczyszcza środowisko – tworzy warunki sprzyjające powstawaniu i przenoszeniu najbardziej niebezpiecznych bakterii naszych czasów.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP