Nagły zgon sercowy - przyczyny i profilaktyka nagłego zgonu sercowego

W wyniku nagłego zgonu sercowego co tydzień umiera około 1200 osób. Z tego aż 80 proc. to osoby w średnim lub starszym wieku, u których zdiagnozowano chorobę wieńcową. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy ze swojej kondycji, a zatrzymanie krążenia i nagła śmierć jest pierwszym i ostatnim objawem choroby.

Na czym polega nagła śmierć sercowa? Powstaje w wyniku naturalnych procesów biologicznych. Najczęstszą przyczyną nagłego zgonu sercowego u osób powyżej 30. roku życia jest zwężenie naczyń wieńcowych. Często doprowadza do tego skrzep w głównych naczyniach krwionośnych, który blokuje przepływ krwi. To wywołuje arytmię serca.

Śmierć w wyniku nagłego zgonu sercowego nie jest więc spowodowana czynnikami zewnętrznymi ani urazowymi. Jest to proces niemal natychmiastowy. Od wystąpienia pierwszych objawów do śmierci mija około 60 minut. Oprócz choroby wieńcowej do nagłego zgonu sercowego przyczyniają się także inne choroby, na przykład:

• nieprawidłowości w obrębie głównych naczyń krwionośnych, np. miażdżyca,
• choroby mięśnia sercowego,
• stany zapalne naczyń lub serca,
• choroby zastawek serca,
• wrodzone wady serca,
• niedobór magnezu,
• nieprawidłowości elektrofizjologiczne,
• rozwarstwienie aorty,
• zakłócenia rytmu serca,
• zaburzenia metaboliczne,
• mechaniczne utrudnienia w przepływie krwi do serca,
• zakłócenia rytmu serca związane z wpływem centralnego układu nerwowego.

Za nagłą śmierć sercową odpowiedzialne jest bezpośrednio zatrzymanie krążenia. Dochodzi do niego na skutek częstoskurczu komorowego i migotania komór. Takie zaburzenia rytmu serca to arytmia.

O tym, jak duże jest prawdopodobieństwo wystąpienia nagłej śmierci, zawsze decyduje pierwotna choroba. Osoby, u których wystąpiło już migotanie komór czy zatrzymanie krążenia, znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Żeby zapobiec powtórnemu wystąpieniu powyższych objawów, wszczepia się kardiowerter-defibrylator serca.

Osoby, u których arytmia serca jeszcze nie wystąpiła, a które znajdują się w grupie ryzyka, należy uchronić przed chorobą niedokrwienną serca. Osoby te powinny brać odpowiednie leki, które zapobiegną nagłej śmierci. Najpopularniejsze to:

• antagoniści aldosteronu,
• statyny (leki obniżające poziom lipidów),
• beta-blokery,
• inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę,
• diuretyki.

Źródła

1. Nagły zgon sercowy - nowe wytyczne ESC
2. Janion M. Kardiologia, Wydawnictwo Stachurski, Kielce 2005, ISBN 83-88592-35-1
3. Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9
4. Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3