Nerwica

Zaburzenia lękowe, czyli nerwice, to najczęściej występujące zaburzenia psychiczne, które dotykają wiele osób w wieku od 25 do 45 lat. Nerwica powoduje, że konkretne sytuacje wywołują u osoby chorej irracjonalny lęk, ale nie zaburzają odbioru rzeczywistości (tzn. nie powodują omamów i urojeń). Rozpoznanie nerwicy polega na obserwowaniu zarówno fizycznych, jak i psychicznych objawów. Jeżeli nie można odnaleźć przyczyn fizycznych dolegliwości, istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń nerwicowych. Zaburzenia nerwicowe to poważny problem, który wymaga odpowiedniego leczenia, najczęściej przybierającego formę psychoterapii.

Jak powstają zaburzenia nerwicowe?

Tak, jak w przypadku innych zaburzeń psychicznych, nie ma pewności co do przyczyn nerwic. Uznaje się, że nerwica pojawia się, kiedy osoba z predyspozycjami genetycznymi ma nieuświadomione konflikty wewnętrzne. Objawiają się one właśnie nerwicą. Osoby, które mają za sobą traumatyczne przeżycia lub urazy psychiczne, są bardziej podatne na nerwicę.

Nerwica jest reakcją obronną organizmu na sytuacje stresowe prowadzące do urazu psychicznego, ale warto podkreślić, że nie każda sytuacja stresowa doprowadza do urazu psychicznego i nie każdy uraz psychiczny prowadzi do nerwicy. Wpływ mają na to zarówno siła i rodzaj urazu, jak i cechy osobowości danej osoby oraz odporność jej układu nerwowego. Stresujący tryb życia i ogólne przemęczenie mogą oddziaływać na tworzenie się zaburzeń nerwicowych.

Warto także wyjaśnić nazewnictwo tych zaburzeń. Popularnie przyjęte określenie „nerwica”, kiedyś także pojęcie medyczne, obecnie już jako takie nie funkcjonuje. Sam termin „nerwica” jest przez wszystkich zdecydowanie nadużywany. Może wydawać się, że duża część społeczeństwa jest znerwicowana, ale to nie oznacza, że choruje na nerwicę.

W najnowszych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych pojęcie „nerwica” zostało zastąpione innymi terminami diagnostycznymi. W ostatniej międzynarodowej klasyfikacji chorób (ICD-10) to, co wcześniej nazywano „nerwicą”, dziś kategoryzuje się jako:

Dla ułatwienia ogólnie mówić będziemy o zaburzeniach nerwicowych. Innym określeniem są także zaburzenia lękowe, ponieważ podstawą nerwicy jest lęk. Szacuje się, że nawet 15% chorych, a aż 40% osób leczących się w poradniach zdrowia psychicznego, zgłaszających się do lekarza ogólnego, ma zaburzenia nerwicowe.

Rodzaje nerwic

Występuje bardzo wiele rodzajów nerwic, które utrudniają ludziom życie. Nerwica objawia się, kiedy:

  • za każdym razem określona sytuacja lub rzecz wywołują nieuzasadniony lęk (fobie),
  • określona sytuacja lub przedmiot wywołuje przymus wykonania czynności (zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne),
  • osoba chora przesadnie obawia się o własne zdrowie (hipochondria).

Wszystkie te zaburzenia łączy fakt, że osoba dotknięta chorobą stara się unikać czynników wywołujących napad choroby. Nerwica nie wiąże się z urojeniami, osoba chora na nerwicę zazwyczaj zdaje sobie sprawę z tego, że jej lęk jest nieuzasadniony, np. osoba z arachnofobią (lękiem przed pająkami) doskonale wie, że zwyczajny mały pająk nie stanowi dla niej żadnego zagrożenia, a mimo to nie potrafi tego lęku przezwyciężyć.

Objawy nerwicy

Objawy nerwicy są to często symptomy, które zdarzają się każdej zdrowej osobie w sytuacji stresu lub lęku. W przypadku zaburzeń nerwicowych ich nasilenie wpływa na funkcjonowanie w normalnym życiu i często istotnie je upośledza. Zaburzenia pojawiające się w sferze emocjonalnej, postrzegania i zachowania najczęściej sprawiają wrażenie nadmiernych reakcji na stres występujących u ludzi zdrowych. Zaburzenia nerwicowe często określa się jako zaburzenia czynnościowe lub funkcjonalne. Wynika to z podkreślenia faktu braku uchwytnych zmian patologicznych w powstawaniu zaburzeń nerwicowych. Brak podłoża organicznego oznacza, że pojawieniu się nerwic nie towarzyszą żadne zmiany w organizmie, głównie dotyczące ośrodkowego układu nerwowego, które można by było uchwycić na podstawie badań dodatkowych. Ważne jest rozgraniczenie, czy prezentowane przez pacjenta objawy nie są objawami chorób somatycznych, gdyż u pacjentów z chorobami somatycznymi również rozpoznaje się zaburzenia lękowe.

Do symptomów nerwicy należą:

Objawy fizyczne, które mogą towarzyszyć nerwicy, to:

Zaburzenia nerwicowe są definiowane w klasyfikacji ICD-10 jako zaburzenia psychiczne, które nie prowadzą do dezorganizacji osobowości. Osobowość może być definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczno-przyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim w interakcje. W przypadku tzw. dezorganizacji osobowości zachowania, myśli, dążenia i sądy pacjenta są nieadekwatne do danej sytuacji. W dodatku występuje brak więzi między poszczególnymi funkcjami psychicznymi, np. myśleniem a uczuciami. Przykładem może być osoba reagująca śmiechem na wieść o śmierci bliskiego. Dezorganizacja osobowości jest objawem charakterystycznym dla schizofrenii.

Podstawowe symptomy nerwicy, to: silny lęk, fobie, objawy histeryczne, objawy obsesyjne i kompulsywne, a także depresja.

Lęk

Lęk jest to negatywny stan emocjonalny, związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, niezwiązanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem. Oznacza to, że strach jest stanem, w którym boimy się realnego zagrożenia, np. ognia w czasie pożaru. Lęk natomiast jest strachem przed nierealnym lub mało realnym zagrożeniem, np. lęk przed przejściem przez jakikolwiek most (gefyrofobia), co nie stanowi zazwyczaj przecież realnego zagrożenia.

Objawy histeryczne i fobie

Objawy histeryczne, w nowej nomenklaturze nazywane objawami dysocjacyjnymi, są to somatyczne objawy psychogenne, spowodowane istotnymi czynnikami emocjonalnymi, powstające i ustępujące w wyniku sugestii. Oznacza to, że w wyniku pewnych emocji pacjent prezentuje nieświadomie inne choroby, np. „bóle serca”, bóle głowy, bezgłos. Wszystkie te objawy mogą zniknąć, jeśli w odpowiedni sposób uda się zasugerować ich nieistnienie/bezzasadność. Często w takiej sytuacji pacjent tworzy złudzenie innej choroby.

Fobia to trwała tendencja lękowa do unikania określonych sytuacji, przedmiotów lub wyobrażeń. Towarzyszy jej również potrzeba aktywnego unikania przedmiotu fobii. Jest bardzo wiele rodzajów fobii, np. agorafobia – lęk przed otwartą przestrzenią, arachnofobia – lęk przed pająkami, akrofobialęk przed wysokością, nyktofobia – lęk przed nocą oraz wiele innych.

Objawy obsesyjno-kompulsyjne i depresja

Obsesje są to nawracające i uporczywe myśli lub wyobrażenia, które są doświadczane jako pozbawione sensu, np. osoba religijna myśli w kościele o seksie z księdzem albo policjant ma przerażające myśli nakazujące mu zabijać przechodniów. Takie myśli nie są realizowane, lecz wywołują duży dyskomfort, czasem cierpienie osoby nimi dotkniętej. Kompulsje są to powtarzane, celowe i zamierzone czynności, które stanowią reakcję na myśli i wyobrażenia natrętne, np. sprawdzanie kurków od gazu przed wyjściem z domu.

Na depresję składają się takie objawy, jak: długotrwałe i stale utrzymujące się przygnębienie, któremu towarzyszą obniżenie zdolności przeżywania przyjemności, pesymizm, obniżenie aktywności życiowej, zaburzenie popędu.

Diagnostyka i leczenie nerwicy

Rozpoznanie nerwicy polega na obserwowaniu zarówno fizycznych, jak i psychicznych objawów. Są one uznane za objawy o podłożu nerwicowym, jeśli spełnione są dwa warunki:

  1. nie można odnaleźć ich przyczyn fizycznych,
  2. pacjent ma także objawy psychiczne.

Leczenie nerwicy zazwyczaj polega na psychoterapii. Osoba chora na nerwicę uświadamia sobie przyczyny swoich objawów i rozmawia z terapeutą o swoich lękach. Pozwala to rozwiązać wewnętrzne konflikty, które leżą u podłoża zaburzenia lękowego. Jeśli terapia okazuje się nieskuteczna, stosuje się leki przeciwlękowe lub antydepresanty.

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Nerwica
Nerwica

Nerwica a alkohol

do zagrożenia albo występującego pod nieobecność jakiegokolwiek niebezpieczeństwa. Czasami ludzie cierpiący na nerwicę chcą złagodzić objawy lękowe i zaczynają (...) nerwicowe nakłada się choroba alkoholowa. Jaki jest związek między...

Nerwica

Nerwica a depresja

Różnią się, a jednak są do siebie tak bardzo podobne. Często jedna występuje z drugą lub jedna drugą prowokuje. Zarówno depresja jak i nerwica (...) zaburzają zdrowie psychiczne osoby chorej, utrudniają jej życie. Czy wiesz, jak odróżnić...

Nerwica

Nerwica histeryczna

Nerwica histeryczna

Nerwica histeryczna, inaczej nazywana histerią, jest zaburzeniem równowagi nerwowej prawdopodobnie spowodowanym przez urazy psychiczne. Traktowana (...) . Charakterystyczny jest także brak objawów psychotycznych oraz zmian organicznych....

Nerwica

Jak pomóc osobie z nerwicą?

Jak pomóc osobie z nerwicą?

Osoby chore na nerwicę przeżywają wiele trudności związanych z codziennym funkcjonowaniem. Pomoc bliskich osób jest bardzo potrzebna (...) w ich przezwyciężaniu. Związany z chorobą lęk i objawy somatyczne degradują życie chorego. Dlatego...

Nerwica

Rozwój nerwicy

Zaburzenia lękowe, inaczej nazywane nerwicami, są niejednolitą grupą schorzeń charakteryzujących się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym, tzn (...) behawioralna. Z leków stosowanych u pacjentów z tego typu nerwicą...

Nerwica

Nerwica natręctw

Nerwica natręctw

Nerwica natręctw to inaczej zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne. Nerwice należą do zaburzeń psychicznych, a dokładniej - lękowych. Chorego nawiedzają (...) natrętne myśli (obsesje), a jego zachowania są przymusowe (kompulsje)....

Nerwica

Przyczyny nerwicy

Przyczyny nerwicy

Zaburzenia lękowe, inaczej nazywane nerwicami, są niejednolitą grupą schorzeń charakteryzujących się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym, tzn (...) lękowych są różne dla różnych typów zaburzeń, charakteryzujących się różnymi objawami. Przyczyny...

Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Czym różni się nerwica od innych zaburzeń psychicznych?

Nerwica to długotrwałe zaburzenie psychiczne, które cechuje się takimi objawami jak: lęk, fobie, obsesje i zaburzenia sprawności seksualnej. Podczas (...) to schorzenia o podłożu psychicznym. Czynniki wpływające na powstanie nerwicy...