Niedrożność jelita - rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

W przypadku niedrożności mechanicznej może wystąpić niedrożność wysoka, gdy pojawia się blokada światła jelita cienkiego lub niedrożność niska, gdy zablokowane jest jelito grube. Bez względu na lokalizację przeszkody, zapalenie jelit jest chorobą, która wymaga szybkiej interwencji lekarza. Nieleczona niedrożność jelit może prowadzić do śmierci.

Niedrożność mechaniczna jest wynikiem:

• guzów nowotworowych jelita,
• guzów nowotworowych innych narządów naciskających na jelito od zewnątrz,
• zrostów we wnętrzu jamy brzusznej uciskających jelito,
• guzów zapalnych uciskających jelito,
• skrętu jelita,
• uwięźniętej przepukliny,
• wgłobienia jelita.

Przyczyny niedrożności porażennej:

• zapalenie otrzewnej,
• przebyta operacja na narządach jamy brzusznej – wówczas niedrożność ustępuje zwykle po kilku dniach od zabiegu,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• ciężka niewydolność nerek,
• zatrucie niektórymi substancjami i lekami,
• zator tętnicy krezkowej górnej,
• poważne odwodnienie lub niedobór potasu i sodu,
• złamanie miednicy lub krwiak jamy brzusznej bądź przestrzeni zaotrzewnowej.

Na zapalenie jelit bardziej narażone są osoby, które przeszły operację lub zapalenie otrzewnej, miały przepuklinę brzuszną, raka jelita, uchyłki jelita grubego, wrodzoną długą esicę, choroby zapalne jelit, ciężką niewydolność jelit, migotanie przedsionków, rozległe urazy i poważne choroby, którym towarzyszy odwodnienie.

Do objawów niedrożności jelita należą:

• ból brzucha,
• wymioty,
• wzdęcie brzucha,
• brak gazów i stolca,
• osłabienie i brak apetytu,
• spadek ciśnienia krwi,
• szybsze tętno,
• gorączka (w późniejszym okresie),
• zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie i kwasica, a także zaburzenia świadomości i śmierć (końcowy etap choroby przy braku leczenia).

Jeśli pojawi się podejrzenie niedrożności jelit, należy jak najszybciej znaleźć się na oddziale chirurgicznym. Domowe leczenie nie jest skuteczne i jedynie opóźnia rozpoczęcie właściwego leczenia.

Przy niedrożności mechanicznej najważniejsze jest usunięcie przyczyny - zwykle za pomocą operacji. W przypadku niedrożności porażennej należy wyeliminować chorobę lub czynnik wywołujący niedrożność.

Choremu podaje się kroplówki, antybiotyki, leki przeciwbólowe, tlen, a także inne leki. Jednak najważniejszy jest zabieg operacyjny, który ma na celu udrożnienie jelita. Ponadto niekiedy konieczne okazuje się usunięcie zalegającej w jelicie treści.

Zarówno niedrożność jelita grubego, jak i niedrożność jelita cienkiego to zagrażające życiu i zdrowiu stany, które wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej. Jeśli pojawiły się objawy zapalenia jelit, nie warto leczyć się domowymi sposobami, tylko udać się do lekarza. Jeśli stan utrzymuje się przez dłuższy czas, u chorego pojawia się uszkodzenie ściany jelita. Jelito nie jest w stanie wchłaniać składników pokarmowych, a przez uszkodzone ściany jelita przedostają się bakterie. Zapalenie jelit może doprowadzić do martwicy ściany jelita, a nawet do jego przedziurawienia.

Źródła

1. Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
2. Noszczyk W., Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3121-4
3. Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0