Nowy zaskakujący harmonogram szczepień w USA. "Radykalna i niebezpieczna decyzja"

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ogłosiły harmonogram szczepień. Szczepienia, które wcześniej obejmowały wszystkie dzieci, mają być częściej rekomendowane jedynie osobom z grup ryzyka albo w formule "shared decision-making", czyli po rozmowie opiekuna z lekarzem.

Wśród szczepień, których status ma zostać ograniczony, wymieniane są m.in. preparaty przeciw rotawirusom, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, meningokokom oraz sezonowej grypie. W praktyce oznacza to mniej automatycznych wpisów w kalendarzu i więcej indywidualnych decyzji zależnych od wieku, chorób współistniejących, ekspozycji na zakażenie czy sytuacji rodzinnej.

Reforma ma wyraźny kontekst polityczny. Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. od lat publicznie podważa bezpieczeństwo i skuteczność części szczepień dziecięcych. Zmiany mają też wynikać z prezydenckiego memorandum nakazującego porównanie amerykańskich zaleceń z listami obowiązującymi w "porównywalnych, rozwiniętych krajach".

W grudniu doradcy ds. szczepień mieli dodatkowo głosować za odejściem od rekomendacji, by wszystkie noworodki dostawały dawkę przeciw WZW B w dniu urodzenia. W trakcie tamtych obrad przedstawiono m.in. argumenty na rzecz duńskiego kalendarza szczepień, który obejmuje mniej szczepień niż w USA, oraz wysłuchano wystąpienia prawnika specjalizującego się w pozwach dotyczących szczepionek.

Kennedy w komunikacie prasowym tłumaczył decyzję jako próbę dopasowania polityki USA do praktyk międzynarodowych. – Prezydent Trump polecił nam sprawdzić, jak inne rozwinięte państwa chronią swoje dzieci, i podjąć działania, jeśli robią to lepiej – zaznaczył.

Zapewniał też, że po przeglądzie dowodów administracja chce "wzmacniać przejrzystość i świadomą zgodę", a sama decyzja ma "chronić dzieci, szanować rodziny i odbudowywać zaufanie do zdrowia publicznego".

Według anonimowo cytowanego przedstawiciela administracji podstawą zmian była "kompleksowa ocena naukowa" porównująca USA z 20 innymi krajami. Urzędnicy podkreślali, że szczepionki nadal mają być dostępne i bezpłatne dla chętnych w tym sensie, że będą pokrywane przez ubezpieczenie – o ile pacjent lub opiekun i lekarz zgodnie uznają, że szczepienie jest wskazane.

Największe emocje budzi jednak tryb wprowadzenia reformy. Z relacji wynika, że zmiany przyjęto bez formalnych konsultacji publicznych, omijając typowy proces z udziałem wielu interesariuszy.

– To radykalna i niebezpieczna decyzja – skomentował epidemiolog Michael Osterholm. Ostrzegł też, że działania "zasieją jeszcze większe wątpliwości i zamęt wśród rodziców oraz narażą życie dzieci".

Resort odpowiada, że spada wyszczepialność i rośnie nieufność wobec szczepień, co widać m.in. w gorszych wskaźnikach ochrony przed odrą. Według urzędników większy nacisk na rozmowę i zgodę poinformowaną ma zmniejszyć opór i zachęcić do bardziej świadomych wyborów. Krytycy ripostują, że niejasne rekomendacje mogą zostać odebrane jako sygnał, że szczepienia nie są potrzebne.

Zapowiedziano również badania kontrolowane placebo dotyczące terminów podawania szczepionek i ich długoterminowych skutków, inicjowane w CDC, FDA i Narodowych Instytutach Zdrowia. Nie podano kosztów ani szczegółowego harmonogramu, a urzędnicy zastrzegli, że obserwacja może potrwać "wiele, wiele lat" i zająć "dość długo".

Efekt zmian poznamy więc nie od razu: w krótkim terminie zdecyduje to, czy nowy model uporządkuje debatę, czy raczej zamieni kalendarz szczepień w kolejne pole sporu. Lekarze ostrzegają, że więcej rozmów oznacza też mniej czasu na innych pacjentów.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: npr.org hhs.gov