Objawy białaczki u dzieci

Białaczki należą do najczęstszych nowotworów dziecięcych. Dotykają głównie maluchy od 3. do 7. roku życia, ale zachorować mogą dzieci w każdym przedziale wiekowym. Czasami przebieg choroby jest skryty, a pierwsze objawy są niespecyficzne. Ważna jest więc czujność i znajomość możliwych do zaobserwowania oznak tej choroby krwi.

spis treści

1. Rodzaje prawidłowych krwinek i ich funkcje

Trzy główne grupy krwinek tworzących krew to:

Zobacz film: "Białaczka"

Erytrocyty zawierają w sobie hemoglobinę, która ma zdolność łączenia się z tlenem i przenoszenia go we krwi. Odpowiadają więc za prawidłowe utlenowanie organizmu. Leukocyty to grupa wielu rodzajów krwinek, takich jak limfocyty, granulocyty, monocyty. Ich wspólną funkcją jest zapewnienie organizmowi odpowiedniej odporności przez zapobieganie infekcjom oraz ich zwalczanie. Płytki uczestniczą w procesie krzepnięcia krwi. W wypadku uszkodzenia naczynia krwionośnego przylegają do jego ściany, aby je uszczelnić, oraz wydzielają substancje powodujące tworzenie skrzepu.

Szczyt zachorowania na białaczkę u dzieci przypada na okres między drugim a piątym rokiem życia. Najczęściej objawia się jak ostra infekcja z powiększeniem obwodowych węzłów chłonnych i bólami kostnymi zwłaszcza w nocy. Dzieci chore na białaczkę są znacznie bardziej podatne na infekcje, dłużej niż rówieśnicy chorują, jest to skutek obniżonej odporności. Przy występowaniu podejrzanych objawów należy pilnie wykonać badanie morfologii krwi obwodowej z rozmazem.

Przy wyparciu poszczególnych typów komórek dochodzi do pojawienia się objawów wynikających z wypadnięcia funkcji pełnionej przez dany składnik. Brak erytrocytów prowadzi do anemii, czyli niedokrwistości. Choroba ta objawia się: narastającym osłabieniem, łatwą męczliwością, zaburzeniami koncentracji, bólami głowy, bladością skóry i śluzówek, dusznościami, zaburzeniami rytmu serca. Natomiast wzrost podatności na występowanie zakażeń wynika z niedoboru leukocytów – dominują głównie zakażenia grzybicze i bakteryjne, uaktywniają się zakażenia wirusowe. Pojawiają się również zaburzenia krzepnięcia.

2. Istota białaczki

Białaczka - prezentacja edukacyjna
Białaczka - prezentacja edukacyjna [7 zdjęć]

Białaczka jest nowotworem krwi objawiającym się upośledzonym, niekontrolowanym wzrostem białych krwinek...

zobacz galerię

Białaczka jest zaburzeniem dotyczącym układu leukocytów, czyli białych krwinek. W wyniku niekorzystnej mutacji powstaje komórka nowotworowa. Jest to komórka, która dałaby początek leukocytom, ale powstające z niej krwinki są niepełnowartościowe i nie są w stanie spełniać funkcji odpornościowych. Ponadto rozmnażają się w sposób niekontrolowany. Stopniowo rozrastają się w szpiku – zajmują miejsce oraz zaburzają powstawanie i dojrzewanie innych rodzajów komórek: erytrocytów, leukocytów, płytek krwi. W następnym etapie komórki nowotworowe wydostają się ze szpiku i docierają do różnych narządów, czyniąc w nich szkody.

3. Ostra białaczka limfoblastyczna u dzieci

Najczęściej występującą białaczką u dzieci jest ostra białaczka limfoblastyczna, rzadziej obserwowana jest ostra białaczka szpikowa, a najrzadziej białaczki przewlekłe. Początek objawów białaczki nieraz jest trudny do uchwycenia. Objawy białaczki wynikają z niedoborów komórek krwi potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu małego człowieka oraz z uszkodzenia narządów, do których zawędrowały komórki białaczkowe.

Zwiększa się skłonność do powstawania siniaków i wybroczyn, mogą pojawić się krwawienia z nosa czy dziąseł, może także wydłużać się czas krwawienia - na przykład po zranieniu. Pojawiać może się również zwiększona tendencja do zakażeń, głównie w obrębie układu oddechowego i zatok. Infekcje mogą trwać dłużej niż dotychczas i często nawracać, często również występuje gorsza odpowiedź na stosowane leczenie.

Ponieważ ze szpiku zostają wyparte erytrocyty przenoszące tlen – dziecko staje się blade, apatyczne, osowiałe. Zaczyna się gorzej uczyć. Traci sprawność w czynnościach, których wykonywanie do tej pory przychodziło mu z łatwością. Maluch robi się bardziej senny, nie jest tak chętny do zabawy jak wcześniej, szybciej się męczy.

Kolejnym objawem są bóle kończyn. Pojawiają się one często, gdy dziecko położy się do łóżka i rozgrzeje. Nie są to bóle mięśniowe, nie pojawiają się po urazach, a wygląd nóżek nie jest zmieniony.

Kiedy dojdzie do powiększenia wątroby i śledziony, występują dyskomfort w jamie brzusznej, bóle brzucha. Gdy komórki nowotworowe dotrą do mózgu i tam się osadzą, dziecko może skarżyć się na bóle głowy, cierpieć na poranne wymioty i nudności oraz zaburzenia widzenia.

Powiększenie węzłów chłonnych jest objawem białaczki w jej rozwiniętym stadium. Ponieważ wyczuwalne węzły chłonne są częste wśród dzieci (ponad 50% dzieci zgłaszających się do lekarza pediatry) z racji dużej ilości infekcji, które przechodzą, większość przypadków ich powiększenia nie jest niepokojąca. Zazwyczaj ustępuje samoistnie lub po kuracji antybiotykami i zakończeniu infekcji. Jeśli węzły nie zmniejszą się po wyleczeniu zakażenia i pozostaną takiej samej wielkości przez 6 tygodni lub dłużej, może to nasuwać podejrzenie choroby nowotworowej. Inne niepokojące objawy towarzyszące powiększeniu węzłów to pocenie się malucha w nocy, chudnięcie, swędzenie skóry, szybki wzrost rozmiarów węzłów.

3.1. Niepokojące zmiany w badaniu krwi

Zmiany w budowie i funkcjonowaniu krwi odzwierciedlają się w jej badaniu. Po wykonaniu badania morfologii krwi można w niej stwierdzić:

  • obecność nieprawidłowych, nowotworowych komórek we krwi – tzw. blastów,
  • wzrost, spadek ilości białych krwinek lub prawidłową ich ilość,
  • niedokrwistość, czyli spadek poziomu krwinek czerwonych i hemoglobiny,
  • małopłytkowość, czyli zmniejszoną ilość płytek.

Nie należy wpadać w panikę, gdyż wiele z wymienionych objawów, jak na przykład powiększenie węzłów chłonnych czy wymioty, rzadko jest przyczyną tak groźnej, jak białaczka, choroby dziecka. Należy jednak zachować czujność i wykonać morfologię krwi z rozmazem.

We wczesnych etapach białaczki badanie to może być prawidłowe. We krwi mogą jeszcze nie znajdować się komórki nowotworowe, ale jeśli obecne będą objawy zajęcia szpiku, takie jak niedokrwistość czy małopłytkowość, lekarz z pewnością zleci wykonanie jego nakłucia. Tylko biopsja szpiku i ocena jego budowy komórkowej pozwala na rozpoznanie białaczki.

Nie wykazano, żeby np. częstsze wykonywanie morfologii krwi u zdrowych dzieci pomagało we wczesnym wykryciu białaczki. Badanie to należy jednak zlecić, jeśli wystąpią i będą się utrzymywać opisywane powyżej objawy.

Następny artykuł: Diagnostyka

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy