Obniża ryzyko raka jelita grubego. Ten wniosek płynie z 17 badań

Naukowcy przeanalizowali dane z 17 badań obejmujących łącznie ponad 97 tys. osób. Sprawdzano zależność między spożyciem warzyw krzyżowych a ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego. Wyniki wskazują, że osoby jedzące od 20 do 40 g warzyw krzyżowych dziennie miały o około 20 proc. niższe ryzyko rozwoju nowotworu w porównaniu z osobami spożywającymi ich mniej.

Największy efekt obserwowano przy spożyciu około 20 g dziennie, natomiast powyżej 40-60 g nie odnotowano dodatkowych korzyści. Do warzyw krzyżowych należą m.in. brokuły, kalafior, kapusta, jarmuż czy brukselka.

Warzywa z tej grupy zawierają związki bioaktywne, takie jak glukozynolany, z których powstają m.in. sulforafan i indole. Badania laboratoryjne wskazują, że substancje te mogą wspierać mechanizmy obronne komórek, ograniczać stres oksydacyjny oraz wpływać na procesy związane z rozwojem nowotworów.

Dodatkowo warzywa krzyżowe są źródłem witaminy C, błonnika, flawonoidów, karotenoidów i innych fitoskładników. Błonnik pokarmowy wspiera mikrobiotę jelitową i pomaga utrzymać prawidłową funkcję bariery jelitowej, co również może odgrywać rolę w profilaktyce nowotworów jelita grubego.

Onkolodzy podkreślają, że wyniki są interesujące, ale wymagają dalszego potwierdzenia. Tego typu analizy pokazują związek statystyczny, nie dowodzą jednak bezpośredniej przyczyny i skutku. Specjaliści zwracają uwagę, że wzrost zachorowań na raka jelita grubego u młodszych osób najprawdopodobniej ma charakter wieloczynnikowy. Dieta, poziom aktywności fizycznej, masa ciała oraz inne elementy stylu życia mogą wspólnie wpływać na ryzyko.

Dla osób, które nie przepadają za smakiem brokułów czy kapusty, dietetycy proponują kilka praktycznych rozwiązań:

• lekkie gotowanie na parze zamiast długiego rozgotowywania,
• pieczenie z dodatkiem oliwy, czosnku i przypraw, co podkreśla naturalną słodycz warzyw,
• dodawanie drobno posiekanej kapusty lub jarmużu do sałatek, koktajli czy omletów,
• wykorzystanie kalafiora jako alternatywy dla ryżu lub ziemniaków.

Eksperci przypominają, że profilaktyka raka jelita grubego nie opiera się na jednym produkcie. Kluczowe znaczenie ma ogólny model żywienia - bogaty w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe i ubogi w żywność wysoko przetworzoną, a także regularna aktywność fizyczna i badania przesiewowe.

Źródło: Journal of Nutrition and Cancer Epidemiology, BMC Gastroenterology