Podiatra – kim jest i czym się zajmuje?

Podiatra to lekarz medycyny podiatrycznej, czyli specjalista w zakresie diagnostyki i leczenia chorób stopy oraz stawu skokowo-goleniowego. To osoba, której wiedza pozwala na samodzielną diagnostykę, leczenie i terapię chorób metabolicznych, geriatrycznych i cywilizacyjnych oraz wykonywanie zabiegów chirurgicznych w obrębie stopy.

Podiatra a podolog

Podiatria jest rodzajem specjalizacji lekarskiej, w odróżnieniu od podologii, która jest dziedziną związaną z kosmetologią.

Podologia i podiatria to pojęcia, które wywodzą się z języka greckiego i słowa „podos” tłumaczonego jako stopa. Oznaczają dziedziny, które zajmują się leczeniem oraz specjalistyczną pielęgnacją stóp.

By wykonywać zawód podologa, należy ukończyć szkołę policealną i stosowne kursy, co pozwala na zajmowanie się profilaktyką z zakresu schorzeń stóp i wykonywaniem zabiegów pielęgnacyjnych stóp. Podolog dba o profilaktykę schorzeń stóp, wspomaga leczenie oraz edukuje pacjentów w zakresie pielęgnacji domowej. Ma jednak zdecydowanie węższy zakres kompetencji niż podiatra.

Zabiegi podiatryczne mają różnoraki charakter i wymagają wiedzy z zakresu nauk medycznych, takich jak dermatologia, diabetologia, chirurgia, ortopedia, flebologia, immunologia, alergologia, medycyna sportowa czy neurologia (choć specjaliści zajmujący się stopami ściśle współpracują z lekarzami innych specjalizacji: ortopedami, chirurgami, dermatologami czy diabetologami).

Jak zostać podiatrą? Podiatrzy są specjalistami po studiach medycznych o specjalizacji podiatrycznej. By pracować w zawodzie należy nie tylko ukończyć studia, ale i odbyć staż w szpitalu.

Podiatrzy pojawili się w Polsce relatywnie niedawno, choć wciąż jest to zawód, który praktycznie nie istnieje. Odpowiada za to głównie brak regulacji prawnych dotyczących zakresu działania i kompetencji.

Podiatria jest specjalizacją lekarską, która w Polsce nie funkcjonuje, choć przy uczelniach mają być tworzone kierunki kształcące w tym zakresie. Prace nad stworzeniem takiego zawodu trwają już od wielu lat. W ostatnim czasie, bo 1 września 2023 r., prezydent podpisał ustawę o niektórych zawodach medycznych, która wejdzie w życie 26 marca 2024 r.

Celem ustawy o niektórych zawodach medycznych jest uregulowanie zasad i warunków wykonywania nie tylko zawodu podiatry, ale i innych zawodów medycznych, takich jak asystentka stomatologiczna, elektroradiolog, higienistka stomatologiczna, instruktor terapii uzależnień, opiekun medyczny, optometrysta, ortoptystka, profilaktyk, protetyk słuchu, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej, terapeuta zajęciowy.

Podiatra, czyli specjalista w zakresie diagnostyki i leczenia chorób stopy oraz stawu skokowo-goleniowego, zajmuje się leczeniem takich nieprawidłowości i chorób jak:

• zapalenie skóry, stany grzybicze, nadmierna potliwość skóry stóp, rany, wysypki oraz świąd, narastanie zrogowaceń oraz inne problemy skórne,
• choroby kości i stawów stóp, zwyrodnienia, problemy z poruszaniem,
• płaskostopie, wadliwe ustawienie stóp, nieprawidłowe układanie stopy podczas chodzenia i spoczynku, niewłaściwa postawa stóp,
• skrzywienie palców, także związane z reumatyzmem, deformacja palców (palce krogulcze, halluxy),
• choroby paznokci, zgrubienia i zżółknięcia płytki paznokcia, pęknięcia płytki paznokcia oraz jego rozwarstwianie i przebarwienia, wrastające paznokcie, grzybicze paznokcie,
• schorzenia związane z przemianą materii, takie jak na przykład cukrzyca,
• odciski, modzele, odgniecenia, zrogowacenia, brodawki, pękające pięty czy rozpadliny na piętach,
• dolegliwości stóp towarzyszące chorobom przewlekłym (stopa cukrzycowa, RZS, ŁZS i inne).

Z pomocy podiatry, ale i podologa przede wszystkim powinni korzystać pacjenci ograniczeni ruchowo, dotknięci chorobami skóry, kości i stawów, chorobami przemiany materii (cukrzyca) i innymi chorobami przewlekłymi, pacjenci z wadliwym ustawieniem stóp i deformacjami palców oraz różnymi dokuczliwymi dolegliwościami na stopach.

Podolodzy i podiatrzy szczególnie często zajmują się profilaktyką i leczeniem stóp sportowców, którzy bardziej narażeni są na kontuzje i deformacje narządu ruchu, częściej cierpią z powodu zakażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych.