Pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego jest chorobą obejmującą procesem zapalnym komórki mięśnia sercowego, jego naczynia, tkankę śródmiąższową, a czasami także osierdzie i prowadzącym do jego niewydolności bądź innych patologii, zwanych kardiomiopatiami. Przyczyn takiego stanu może być wiele, zarówno zakaźnych jak i niezakaźnych. U większości chorych z ostrą bądź piorunującą postacią zapalenia mięśnia sercowego w wywiadzie stwierdza się niedawno przebytą infekcję wirusową, np. grypę.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Przyczyny zapalenia mięśnia sercowego

Mechanizm wpływu wirusów grypy na zapalenie mięśnia sercowego może być bezpośredni – czyli infekcja kardiomiocytów wirusami grypy typu A, B lub pośredni – infekcja wirusowa prowadzi to stanu obniżenia odporności organizmu i ułatwia działanie innym patogenom, np. wirusom Cocsackie B, które zdecydowanie są najczęstszą przyczyną omawianej choroby.

Oprócz infekcji wirusowych, za zapaleniem mięśnia sercowego mogą się kryć następujące przyczyny:

  • bakterie: pneumokoki, gronkowce, Borrelia burgdoferi i wiele innych;
  • pasożyty – robaki i pierwotniaki, np. włosień kręty czy Toxoplasma gondii;
  • grzyby, np. Candida;
  • leki i substancje toksyczne, np. ołów, kokaina, niektóre antybiotyki i leki przeciwgrzybicze;
  • procesy autoimmunologiczne, np. w przebiegu tocznia układowego (jedna z chorób o charakterze autoimmunologicznym, czyli z tak zwanej autoagresji organizmu).

Podział zapaleń mięśnia sercowego w zależności od przebiegu choroby

Wirus grypy

Wirus grypy w przyjaznej dla oka formie.

W zależności od dynamiki pojawienia się objawów, stopnia ich nasilenia oraz postępowania wyróżnia się następujące podtypy zapalenia mięśnia sercowego:

  • piorunujące zapalenie mięśnia sercowego – nagły wyraźny początek choroby oraz szybkie narastanie objawów;
  • ostre zapalenie mięśnia sercowego – charakteryzuje się mniej gwałtownym początkiem niż powyższe;
  • podostre zapalenie mięśnia sercowego;
  • przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego.

Dwa ostatnie rodzaje ujawniają się i postępują powoli, w związku z czym są ciężkie do odróżnienia od innej choroby serca, zwanej kardiomiopatią rozstrzeniową, w której dochodzi do postępującej niewydolności serca.

Objawy zapalenia mięśnia sercowego

  • niewydolność serca objawiająca się dusznością wysiłkową, a w ciężkich postaciach także spoczynkową, obrzękiem nóg bądź „trzeszczeniami” wysłuchiwanymi przez lekarza nad polami płucnymi;
  • ból w klatce piersiowej związany z martwicą kardiomiocytów bądź zapaleniem osierdzia;
  • zaburzenia rytmu serca mogące objawić się pod postacią kołatań serca, utraty przytomności lub nawet być przyczyną nagłego zgonu sercowego;
  • objawy zapalenia osierdzia np. wysłuchiwane przez lekarza;
  • objawy zatoru obwodowego, np. niedokrwienie kończyny dolnej i wynikające z tego zaburzenia ucieplenia, bądź ból.

Badania dodatkowe pozwalające stwierdzić chorobę

Badania laboratoryjne: przyspieszenie opadu krwinek, czyli tak zwane zwiększenie OB, leukocytoza – zwiększona liczba białych krwinek - zjawiska te świadczą o toczącym się procesie zapalnym, są jednak nieswoiste, co oznacza, że występują w wielu chorobach przebiegających z zapaleniem, niekoniecznie dotyczących serca. Może także wystąpić zwiększona aktywność enzymów sercowych tj. troponin i CK-MB. Jest to związane z uszkodzeniem komórek serca. Elektrokardiografia, czyli popularne EKG wykazuje zmiany dotyczące odcinka ST i załamka T, świadczące o niedokrwieniu lub zmiany dotyczące rytmu pracy serca.

Echokardiografia, nazywana popularnie echem serca, pozwala stwierdzić zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego, pogrubienie ścian serca (w wyniku obrzęku śródmiąższowego) czy w miarę postępu choroby obraz typowy dla kardiomiopatii rozstrzeniowej. Rezonans magnetyczny pozwala pokazać obrzęk mięśnia sercowego lub uszkodzenia występujące ogniskowo, np. w początkowej fazie choroby.

Biopsja endomiokardialna jest pobraniem przy pomocy igły małego fragmentu chorej tkanki do badania mikroskopowego. Nie jest to procedura standardowa, ponieważ w piorunującym lub ostrym zapaleniu, gdy obraz kliniczny i badania dodatkowe pozwalają prawie z całkowitą pewnością postawić rozpoznanie, badanie to nie jest już konieczne. Natomiast u chorych z niejasnym początkiem choroby, u których należy wykluczyć inne przyczyny powstającej kardiomiopatii rozstrzeniowej, badanie to może pozwolić postawić prawidłowe rozpoznanie.

Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

W większości przypadków leczenie jest wyłącznie objawowe. O swoistym postępowaniu, czyli przeciwko konkretnej przyczynie można mówić w przypadku zapaleń na tle bakteryjnym czy grzybiczym – wtedy możemy zastosować odpowiednie antybiotyki. W przypadku autoimmunologicznych zapaleń skuteczne może być leczenie immunosupresyjne przy pomocy glikokortykosteroidów, cyklosporyny czy azatiopryny. Natomiast w przypadku najczęstszej przyczyny, czyli infekcji wirusowej pozostają następujące procedury (są one oczywiście również stosowane w przypadku wszystkich innych wyżej wymienionych patogenezach zapaleń mięśnia sercowego):

  • ograniczenie aktywności fizycznej;
  • stosowanie leków używanych standardowo w przypadku niewydolności serca, np. leków moczopędnych, inhibitorów konwertazy angiotensyny itd.;
  • stosowanie leków w przypadku zaburzeń rytmu;
  • wspomaganie krążenia przy pomocy amin presyjnych, to jest dopaminy czy dobutaminy w przypadku piorunującego zapalenia mięśnia sercowego. W niektórych przypadkach może okazać się konieczne zastosowanie mechanicznego wspomagania krążenia.

W przypadku nieskuteczności leczenia i postępującego rozwoju niewydolności serca jedynym ratunkiem może okazać się przeszczep serca.

Rokowanie

Wbrew nasuwającym się poglądom większość przypadków piorunujących czy ostrych zapaleń mięśnia sercowego powraca do zdrowia. Natomiast w przypadku podostrego czy przewlekłego procesu zapalnego dochodzi najczęściej do postępującego upośledzenia funkcji serca o złym rokowaniu.

Lekarz Łukasz Galus, ponad rok temu

Bibliografia

  • Influenza and cardiovascular disease, Madjid M., Naghavi M., Litovsky S. et al., Circulation 2003, Dec 2, 2732-2736
  • Bilińska Z.T., Brydak L.B.: Powikłania sercowo-naczyniowe grypy. Kardiol. Pol. 2003, 11: 431-435.
  • Brydak L.B., Machała M.: Grypa, ostatnią niekontrolowaną plagą ludzkości. Wydawnictwo Warsaw Voice SA. Warszawa 2009: 1-10
  • Brydak L.B.: Grypa groźna dla każdego. Przewod. Lek. 2003, 7/8: 124-133

Układ krążenia

Komentarze (2)
~Mariusz
~Mariusz ponad rok temu

Dla zabieganych i zapracowanych; chcących się zdrowo odżywiać; ceniących zdrowy tryb życia polecam koktajle z talieos. Odżywiają, odchudzają, oczyszczają, czyli dla każdego coś dobrego. Pełne witamin i wartości odżywczych przekąski typu instant. Można je zabrać ze sobą do pracy, na wycieczkę czy daleką podróż autem. Zdrowa przekąska zawsze pod ręką. Działają na różnych obszarach prozdrowotnych - na ukł. krwionośny, moczowy, odpornościowy...

Odpowiedz
~kuluczcz
~kuluczcz ponad rok temu

Już prawie 3 lata po zapaleniu mięśnia sercowego i całkowita zmiana stylu życia bieganie 3 razy w tygodniu zmiana nawyków żywieniowych oraz zimowe morsy oczywiście wszystko pod kontrolą kardiolog a w planach na 2016 rok pól maraton z perspektywy czasu widzę ze to co się stało wyszło na dobre dla mnie i mojej żony pozdrawiam

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Układ krążenia
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Układ krążenia
Układ krążenia

Zapalenie osierdzia jako powikłanie grypy

. Jest ono powodowane namnażaniem się wspomnianych patogenów, w komórkach worka osierdziowego oraz odpowiedzią układu odpornościowego prowadzącą

Układ krążenia

Grypa uszkadza serce i naczynia krwionośne

kardiologiczne ma inne stanowisko niż europejskie. W zaleceniach dotyczących wtórnej prewencji chorób układu krążenia znalazł się zapis o szczepieniu przeciwko grypie wszystkich pacjentów z przewlekłą chorobą układu...

Gorączka reumatyczna - przyczyny, objawy, leczenie

Guzek Aschoffa

Guzek Aschoffa

Guzek Aschoffa pacjenta chorego na zapalenie mięśnia sercowego.

Powikłania po grypie - grupy ryzyka, rodzaje, zapalenie płuc, zespół Guillaina-Barrego, Zespół Ray'a

Układ krążenia

pogrypowe - zapalenie osierdzia Tak jak w przypadku zapaleń mięśnia sercowego, zapalenia osierdzia mogą mieć różną etiologię, jednak zdecydowanie (...)...

Kołatanie serca

Na czym polega kołatanie serca? (WIDEO)

Na czym polega kołatanie serca? (WIDEO) Odtwórz wideo

serca, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, choroby układowe z zajęciem obszarów serca. Przyczyny pozasercowe kołatania serca to: nadczynność (...) powyżej 65. roku życia. Przyczyny sercowe...