Polacy żyją najdłużej w historii. Wyzwania zdrowotne wciąż jednak rosną

Z danych GUS wynika, że podobnie jak w innych krajach, w Polsce umieralność mężczyzn jest wyższa niemal w każdej grupie wiekowej. W latach 1985–2024 natężenie zgonów wśród mężczyzn poniżej 60. roku życia było średnio 2,6 razy wyższe niż u kobiet.

Powyżej 60. roku życia ta dysproporcja maleje, jednak przewaga kobiet w długości życia pozostaje wyraźna – największa różnica (7,5 roku) obserwowana jest we Wrocławiu.

Raport pokazuje również wyraźne różnice między mieszkańcami miast a wsi. Mężczyźni żyjący w miastach statystycznie dożywają średnio dłużej, przy czym największa przewaga (2,2 roku) występuje w województwie mazowieckim. W przypadku kobiet sytuacja jest bardziej zróżnicowana – w trzech makroregionach dłużej żyją mieszkanki wsi, a w czterech – miast.

GUS podkreśla, że 71 proc. zgonów w Polsce w 2023 roku wynikało z trzech głównych grup chorób: układu krążenia, nowotworów i schorzeń układu oddechowego. Choć długość życia rośnie, eksperci zwracają uwagę na czynniki, które mogą w najbliższych latach zahamować ten trend.

Jednym z kluczowych problemów jest rosnąca otyłość. Dane Eurostatu pokazują, że w 2019 roku aż 56,8 proc. Polaków miało wskaźnik BMI powyżej normy. Według analizy światowych trendów w latach 1990–2023, w 2023 roku 24,6 proc. Polek i 32,2 proc. Polaków powyżej 20. roku życia było otyłych – to wzrost odpowiednio o 7,4 oraz 20,8 punktu procentowego w stosunku do 1990 roku.

Zobacz także: Coraz więcej takich udarów u młodych. "Trwałe, rozlane uszkodzenia w mózgu"

Raport podkreśla, że pandemia COVID-19 czasowo przerwała wieloletni trend wydłużania życia, jednak od 2023 roku widoczny jest powrót do wcześniejszej dynamiki. Prognozy Eurostatu i ONZ zakładają dalszy wzrost przeciętnego trwania życia w Polsce, choć tempo tego przyrostu będzie zależne od ograniczenia wpływu czynników ryzyka – takich jak otyłość, zanieczyszczenie powietrza czy choroby cywilizacyjne.

GUS zwraca uwagę, że oprócz nadwagi i otyłości istotnym zagrożeniem pozostaje zanieczyszczenie powietrza. Wpływa ono nie tylko na częstość chorób układu oddechowego, ale także zwiększa ryzyko niektórych nowotworów oraz chorób sercowo-naczyniowych. Jeśli te czynniki nie zostaną skutecznie ograniczone, mogą zahamować dalszy wzrost oczekiwanej długości życia w Polsce, pomimo rekordowych wyników z 2024 roku.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP