Ptasia grypa nie boi się gorączki. Naukowcy ostrzegają przed groźną cechą wirusa

Badacze zwracają uwagę, że wirusy ptasiej grypy są wyjątkowo groźne, ponieważ dobrze radzą sobie w warunkach, które dla wielu innych wirusów są zabójcze. Ponieważ ewoluowały w wyższych temperaturach ciał ptaków, ludzka gorączka, która zwykle pomaga zwalczyć infekcję, w tym przypadku nie spełnia swojej ochronnej roli.

Sezonowa grypa, która co roku dotyka miliony osób, wywoływana jest przez wirusy preferujące stosunkowo chłodne środowisko. Najlepiej namnażają się one w górnych drogach oddechowych człowieka, gdzie temperatura wynosi około 33 stopnie Celsjusza.

Kiedy wirus próbuje "zejść" głębiej, do płuc albo gdy organizm odpowiada gorączką, patogen traci zdolność do efektywnego rozmnażania. To naturalna bariera, która często chroni przed ciężkim przebiegiem choroby.

Zobacz także: Na Podkarpaciu potwierdzono już 11 przypadków odry. Sanepid rozszerza dochodzenie

W przypadku wirusów ptasiej grypy sytuacja wygląda zupełnie inaczej, ostrzegają naukowcy z uniwersytetów w Cambridge i Glasgow. Te patogeny ewoluowały w organizmach ptaków, takich jak kaczki czy mewy, gdzie często zakażają jelita. W tym środowisku temperatura sięga nawet 40-42 stopnie Celsjusza – wyjaśniają autorzy pracy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie "Science".

W praktyce oznacza to, że temperatura, która dla typowego ludzkiego wirusa grypy jest zabójcza, dla wirusa ptasiego jest warunkami "domowymi", w których czuje się bardzo dobrze.

Zespół pod kierunkiem prof. Sama Wilsona z Cambridge zidentyfikował konkretny gen, który stoi za tą cechą – PB1.

W eksperymentach na myszach naukowcy pokazali, że podniesienie temperatury ciała zwierząt skutecznie zatrzymywało rozwój zwykłej ludzkiej grypy, wystarczył wzrost o 2 stopnie Celsjusza, by potencjalnie śmiertelna infekcja stała się łagodnym zakażeniem.

Inaczej wyglądało to w przypadku wirusów wyposażonych w "ptasi" wariant genu PB1. Tu gorączka nie dawała ochrony, wirusy nadal intensywnie się namnażały, prowadząc do ciężkiej choroby.

Odkrycie rzuca nowe światło na historię wielkich pandemii grypy. - Zdolność wirusów do wymiany genów stanowi nieustanne zagrożenie związane z pojawianiem się nowych odmian grypy. Miało to miejsce już podczas poprzednich pandemii, takich jak tej z 1957 i 1968 roku, kiedy to ludzki wirus wymienił swój gen PB1 na gen pochodzący ze szczepu ptasiego. Może to tłumaczyć, dlaczego tamte pandemie wywoływały u ludzi tak poważne zachorowania - mówi dr Matt Turnbull z Uniwersytetu w Glasgow.

Ekspert dodaje, że to kolejny argument za tym, by uważnie śledzić zmiany zachodzące wśród krążących w środowisku szczepów ptasiej grypy. - Kluczowe jest monitorowanie szczepów ptasiej grypy, abyśmy mogli przygotować się na potencjalne wybuchy epidemii. Badanie wirusów, które mogą przenieść się na ludzi, pod kątem ich odporności na gorączkę, może pomóc nam zidentyfikować te bardziej zjadliwe szczepy - podkreśla.

Zobacz także: Fala zachorowań na horyzoncie. "Może być gorzej niż w zeszłym sezonie"

Naukowcy przypominają, że w przypadku sezonowej grypy gorączka pełni ważną funkcję obronną. Skoro podwyższona temperatura utrudnia namnażanie się "zwykłego" wirusa grypy, jej rutynowe zbijanie lekami przeciwgorączkowymi (np. ibuprofenem czy aspiryną) nie zawsze musi być korzystne dla pacjenta, a w niektórych sytuacjach może wręcz sprzyjać rozprzestrzenianiu się wirusa.

Jednocześnie badacze podkreślają, że w kontekście ptasiej grypy sama gorączka nie jest wystarczającą barierą ochronną. W razie zakażenia potrzebna jest szybka diagnostyka, odpowiednie leczenie oraz środki zapobiegające dalszej transmisji wirusa – zaznaczają eksperci.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Polska Agencja Prasowa