Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rodzaje białaczki

Jak sama definicja mówi białaczka to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. W jej przebiegu klony jednego typu leukocytów rozprzestrzeniają się w szpiku kostnym po czym przedostają się do krwi i mogą naciekać inne narządy. W szpiku powstaje kilka rodzajów leukocytów. Według podstawowego podziału dzielimy je na granulocyty, monocyty i limfocyty. Według podstawowego podziału wyróżnia się białaczki ostre: szpikową i limfoblastyczną, przewlekłą białaczkę szpikową oraz przewlekłą białaczkę limfatyczną.

Typy białaczki

Wśród granulocytów znajdują się granulocyty obojętnochłonne (neutrofile), kwasochłonne (eozynofile) oraz zasadochłonne (bazofile). Wśród limfocytów wyróżnia się 3 główne populacje – limfocyty B, T i NK. We wszystkich grupach są też liczne podtypy. Dlatego jest wiele różnych rodzajów białaczek. Ponadto w zależności od dynamiki procesu nowotworowego białaczki dzieli się na ostre i przewlekłe.

Białaczki przewlekłe należą do nowotworowych zespołów mieloproliferacyjnych (szpikowa) i limfoproliferacyjnch (limfatyczna) wśród których znajduje się kilka innych podtypów białaczek. Ustalenie typu białaczki ma bardzo duże znaczenie przy wyborze leczenia białaczki oraz dla rokowania.

Białaczki ostre

  • Ostra białaczka szpikowa,
  • Ostra białaczka limfoblastyczna.
  • Przewlekła białaczka szpikowa,
  • Przewlekła białaczka eozynofilowa,
  • Przewlekła białaczka neutrofilowa,
  • Przewlekła białaczka mielomonocytowa,
  • Atypowa postać przewlekłej białaczki szpikowej.

Zespoły limfoproliferacyjne – przewlekłe białaczki limfatyczne

  • Przewlekła białaczka limfocytowa B-komórkowa,
  • Białaczka włochatokomórkowa,
  • Białaczka prolimfocytowa,
  • Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów.

Jak powstaje krew?

Aby zrozumieć podział białaczek, trzeba zrozumieć proces powstawania krwinek w szpiku kostnym. Na początku komórka macierzysta, dająca początek wszystkim rodzajom krwinek, dzieli się na komórki ukierunkowane. Dadzą one początek komórkom macierzystym limfopoezy (z których powstaną limfocyty) oraz mielopoezy (dla pozostałych rodzajów krwinek). Powstają szlaki rozwoju erytrocytów, płytek krwi oraz poszczególnych rodzajów leukocytów. Po kolejnych licznych podziałach z każdej linii rozwojowej powstają dojrzałe krwinki, czyli takie które już nie potrafią się dzielić.

Białaczki ostre

Ostre białaczki to nowotwory złośliwe układu krwinek białych. Pochodzą z komórek wczesnego stadium rozwoju leukocytów.

Ostra białaczka szpikowa (OBSz)

Wywodzi się z wczesnych stadiów komórek mielopoezy. Istnieje wiele typów OBSz, ponieważ mogą one powstawać z komórek dających początek różnym postaciom leukocytów, które dodatkowo mogą się różnić między sobą pod względem budowy, cząsteczek na powierzchni komórki oraz mutacji genetycznych.

Według najczęściej używanej klasyfikacji FAB ostre białaczki szpikowe można podzielić na następujące podtypy:

  • M1 – ostra białaczka mieloblastyczna bez cech dojrzewania,
  • M2 – ostra białaczka mieloblastyczna z cechami dojrzewania,
  • M3 – ostra białaczka promielocytowa,
  • M4 – ostra białaczka mielomonocytowa,
  • M5a – ostra białaczka monocytowa niezróżnicowana,
  • M5b – ostra białaczka monocytowa zróżnicowana,
  • M6 – ostra erytroleukemia,
  • M7 – ostra białaczka megakariocytowa.

Ostra białaczka limfoblastyczna (OBL)

Są to nowotwory złośliwe układu białokrwinkowego, które wywodzą się z wczesnych stadiów rozwojowych limfopoezy, a dokładnie z linii B lub T. Również w tym przypadku wyróżnia się kilka podtypów białaczki.

Według starszej klasyfikacji opartej na wyglądzie krwinki, która obecnie traci już na znaczeniu, wyróżnia się:

  • L1 – typ limfocytowy,
  • L2 – typ limfoblastyczny,
  • L3 – typ Burkitta.

Większe znaczenie ma podział na białaczki wywodzące się z limfocytów B oraz T. Po wykonaniu badań cytogenetycznych, sprawdzających jakie receptory znajdują się na komórkach białaczkowych, wyróżnia się następujące podtypy:
z linii B:

  • pro-B ALL,
  • common ALL,
  • pre-B ALL,
  • ALL z dojrzałych komórek B,

z linii T:

  • pre-T ALL,
  • tymocytowa ALL,
  • ALL z dojrzałych komórek T.

Przewlekłe białaczki pochodzące z komórek macierzystych mielopoezy

W tej grupie najczęściej występuje przewlekła białaczka szpikowa. To nowotwór który pochodzi z komórki macierzystej szpiku, mogącej przekształcić się w większość komórek krwi. We krwi są obecne krwinki na różnym etapie rozwoju, a choroba przebiega znacznie wolniej niż postaci ostre. Chociaż ostatnia faza choroby przebiega prawie identycznie jak OBSz. Jej przyczyną jest wymiana części materiału genetycznego między chromosomami 9 i 22 (translokacja). W ten sposób powstaje tzw. chromosom Piladelphia. W atypowej postaci przewlekłej białaczki szpikowej nie stwierdza się tego chromosomu. W pozostałych typach przewlekłych białaczek dominują poszczególne rodzaje krwinek w różnych fazach rozwoju.

Przewlekłe białaczki limfatyczne (PBL)

Najczęściej występuje PBL B-komórkowa. We krwi, szpiku i innych narządach obserwuje się nadmiar dojrzałych limfocytów B. W wielu przypadkach przebiega dość łagodnie, chociaż jest nowotworem złośliwym. Białaczka włochatokomórkowa to nowotwór dojrzałych limfocytów, mniej zróżnicowanych. Krwinki mają wypustki cytoplazmy, co nadaje im wygląd komórek włochatych. Wyróżniamy 2 podtypy choroby, w zależności od tego z których limfocytów pochodzi: B lub T. Białaczka prolimfocytowa również występuje w 2 podtypach: B-komórkowej i T-komórkowej.
Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów może się wywodzić z 2 populacji: limfocytów T lub limfocytów NK.


Bibliografia

Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białaczka - najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Białaczka
Białaczka

Szczepionka na białaczkę

Nowo opracowana szczepionka całkowicie eliminuje lub znacznie ogranicza postęp białaczki. Nowy lek z łatwością niszczy tkanki nowotworowe, a co najważniejsze, efekty leczenia utrzymują się przynajmniej do roku. Spis treści Przewlekła białaczka limfatyczna Przewlekła białaczka limfatyczna to najczęstsza choroba krwi. Dotyczy ona w szczególności dorosłych. Chemioterapia i promieniowanie mogą wstrzymać chorobę na lata, jednak jedyną terapią dostępną obecnie jest przeszczep...

Białaczka

Eksperymentalny lek na przewlekłą białaczkę limfocytową

Amerykańscy naukowcy donoszą, iż opracowano nowy lek, który posiada zdolność selektywnej eliminacji komórek nowotworowych będących przyczyną przewlekłej białaczki limfocytowej. Leczenie przewlekłej białaczki limfocytowej Ważnym elementem układu...

Białaczka

Lek na serce w leczeniu białaczki

Naukowcy ogłosili, że lek przepisywany obecnie pacjentom z chorobą serca może pomóc w leczeniu niektórych typów białaczki. Specyfik ten blokuje działanie białek z rodziny Rho, znanego jako ROCK (kinaza zależna od Rho), które uczestniczy w wielu różnych...

Białaczka

Białaczka a infekcje

U chorych na białaczkę infekcje zdarzają się zdecydowanie częściej niż u zdrowych osób. Dlaczego chorzy z białaczką są bardziej podatni na zakażenia? Czym one się charakteryzują? Jak należy się bronić przed drobnoustrojami? na te pytania postaram sie odpowiedzieć w poniższym artykule. Działanie białych krwinek Białe krwinki, inaczej leukocyty, dzielą się na kilka podgrup ... jest pochłanianie mikroorganizmów i ich niszczenie. Objawy białaczki Białaczka dotyczy niekorzystnych zmian w białych krwinkach. W...

Białaczka

Co to jest remisja białaczki?

(...) czy transformacji nowotworowej ulegną komórki mielopoezy czy limfopoezy powstaje ostra białaczka szpikowa lub limfoblastyczna. Leczenie ... parametry krwi prawie nie ulegają poprawie. Stan ogólny również nie zmienia się na lepsze. Przewlekła białaczka szpikowa ... wykonywanych badaniach molekularnych nie wykryje się żadnej cząsteczki tego białka, remisja jest całkowita. Przewlekła...

Białaczka

Co to są kryteria odpowiedzi na leczenie?

Białaczka to szeroka grupa nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego. Ich leczenie jest wieloetapowe i bardzo skomplikowane. Ponadto do każdego rodzaju białaczki dobiera się indywidualnie metody terapeutyczne. Wyróżnia się 3 podstawowe grupy ... staranie o przeszczep szpiku. Przewlekła białaczka szpikowa Przyczyną choroby jest powstanie specyficznej mutacji w DNA komórki ... badań kontrolnych. Przewlekła białaczka limfatyczna Najczęściej wywodzi się z limfocytów B. Dojrzałe limfocyty B...

Białaczka

Czy białaczkę można wyleczyć?

(...) naprawdę dobre wyniki. Białaczka u dzieci Większość dzieci chorych na białaczki ostre udaje się wyleczyć. Za wyleczenie uznaje ... u około 80% dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną. W przypadku białaczki szpikowej rokowanie jest nieco gorsze. Długotrwałe remisje i pełne wyleczenie uzyskuje się u około 60% młodych pacjentów. Białaczka u dorosłych U dorosłych rokowanie już ... ) nawet u 54% dorosłych Przewlekła białaczka szpikowa (PBSz) To nowotwór występujący głównie u dorosłych. U dzieci stanowi...

Białaczka

Czym białaczki różnią się między sobą?

(...) mielopoezy, powstaje ostra białaczka szpikowa. Gdy klon nowotworowy pochodzi od komórki macierzystej limfopoezy rozwija się ostra białaczka limfoblastyczna. Ponieważ zarówno granulocytów jak i limfocytów jest kilka rodzajów, wyróżnia się różne podtypy białaczek ... komórki, wydziela się liczne podtypy powyższych białaczek. Białaczki szpikowe Przewlekła białaczka szpikowa pochodzi z komórki ... komórkę do nieustannego dzielenia się przy przedłużonym okresie jej przeżycia. Białaczki limfatyczne Przewlekła...

Białaczka

Kogo dotyka białaczka - grupy ryzyka

Białaczka to najczęstszy nowotwór złośliwy u dzieci. Stanowi około 40% wszystkich złośliwych chorób onkologicznych do 15 ... przede wszystkim dziecięcą. Stanowią 95% wszystkich białaczek spotykanych przed 15 rokiem życia. Ostra białaczka limfoblastyczna To jeden ... na wyleczenie maleją. Ostra białaczka szpikowa U dzieci OBSz występuje znacznie rzadziej. Stanowi od 10 do 15% wszystkich białaczek ... częściej niż w całej populacji. Wyjątkowo często pojawia się u nich podtyp M7 ostrej białaczki szpikowej (ostra...

Białaczka

Jak wygląda leczenie białaczki

Jak wygląda leczenie białaczki

(...) nieustannie dzielić i ma znacznie dłuższy czas przeżycia niż prawidłowe krwinki. Białaczka W zależności od dojrzałości oraz rodzaju ... białaczka szpikowa lub limfoblastyczna. W krótkim czasie komórki białaczkowe wypierają ze szpiku prawidłowe komórki krwiotworzenia ... krzepnięcia krwi wywołane białaczką. Chroni to chorego przed groźnymi dla życia krwotokami. Leczy się też niedokrwistość i inne ... %. Białaczka przewlekła szpikowa Przyczyną choroby jest powstanie specyficznej mutacji w DNA komórki macierzystej szpiku. W...