Diagnostyka astmy u dzieci

Astma to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych. Objawy astmy to: świszczący oddech, kaszel, trudności z oddychaniem oraz ucisk w klatce piersiowej. Atak astmy kończy się czasami samoistnie lub po przyjęciu lekarstwa. Podłożem astmy jest nadreaktywność oskrzeli lub nadwrażliwość dróg oddechowych na różne czynniki, na przykład alergeny. Astma u dzieci jest często trudna do zdiagnozowania. Jakie trudności napotykają lekarze, próbując zidentyfikować dziecięce dolegliwości?

Polecane wideo:

1. Objawy astmy u dziecka

U dzieci objawy astmy zależą w dużej mierze od wieku i stanu zdrowia. Astma u dzieci małych może się manifestować w postaci przewlekle utrzymującego się kaszlu, okresowo występującego świszczącego oddechu, kaszlu i/lub duszności powysiłkowych. W tym okresie przebieg choroby może naśladować infekcję dróg oddechowych przebiegającą bez gorączki.

U dzieci starszych głównymi objawami astmy są: napadowo występujący suchy kaszel, szczególnie w nocy, świszczący oddech, duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej. Objawy te wywoływane są przez: ekspozycję na alergen, wysiłek fizyczny, infekcję, stres.

Rozpoznanie astmy u dzieci nie jest proste ze względu na następujące kwestie:

  • Świszczący oddech jest charakterystyczny dla astmy, ale może być spowodowany innymi czynnikami. W najcięższych przypadkach ten objaw może wcale nie wystąpić.
  • Suchy kaszel jest czasami jedynym symptomem astmy.
  • Ucisk w klatce piersiowej może być objawem astmy i pojawiać tylko po wysiłku lub w nocy.
  • Trudności w złapaniu oddechu to poważny problem w przypadku niemowląt. Poważne ataki astmy mogą się wiązać z problemami podczas karmienia lub z ciągłym płaczem. Dzieci stają się śpiące i zmieszane. W przypadku nastolatków objawy rozwijają się później, w miarę jak choroba postępuje.

W zaostrzeniach choroby występują objawy astmy, świadczące o ciężkości zaostrzenia: sinica, trudność w mówieniu, przyspieszenie czynności serca, wdechowe ustawienie klatki piersiowej, praca dodatkowych mięśni oddechowych, wciąganie międzyżebrzy, zaburzenia świadomości.

2. Diagnoza astmy u dzieci

W celu zdiagnozowania astmy lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad. Na podstawie szczegółowego wywiadu, a także obserwacji funkcjonowania płuc lub skuteczności przepisanych uprzednio leków dokonuje diagnozy. O co może pytać lekarz?

  • Czy w rodzinie były przypadki astmy?
  • Jakie niepokojące objawy wystąpiły u dziecka?
  • Jakie czynniki wywołują niepożądane symptomy? Czy są to na przykład infekcje wirusowe, zimne powietrze, kurz, kontakt ze zwierzętami, pyłki, zmiany pogody lub wysiłek fizyczny?
  • Czy między wystąpieniem objawów astmy pojawiły się inne symptomy?
  • Jak często występuje suchy kaszel? Czy ma charakter napadowy?
  • Jak często pojawiają się napady duszności?
  • W jakich porach doby objawy astmy mają miejsce?
  • Czy chory odczuwa duszność bądź ucisk w klatce piersiowej?
  • Czy i w jakich okolicznościach zdarza się świszczący oddech?
  • Jak objawy choroby wpływają na życie dziecka? Czy opuszcza dużo zajęć szkolnych?

Astma (prezentacja edukacyjna)

Czym jest astma?

Astma wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym, obrzękiem i zwężeniem oskrzeli (dróg oddechowych). W rezultacie osoba chora ma poważne...

Po wstępnej ocenie lekarz jest zwykle w stanie ocenić, czy istnieje duże prawdopodobieństwo astmy. Jeżeli diagnoza wyraźnie wskazuje na astmę, zaczyna się próbne leczenie astmy u dziecka. Metodę leczenia dobiera się do objawów choroby. Po 2-3 miesiącach mały pacjent powinien pojawić się na wizycie kontrolnej w celu oceny postępów leczenia. Natomiast w przypadku małego prawdopodobieństwa astmy konieczne jest dalsze poszukiwanie przyczyn niepokojących objawów. Do tego celu u starszych dzieci wykorzystuje się badanie spirometryczne lub prześwietlenie klatki piersiowej.

2.1. Badania w diagnostyce astmy

2.1.1. Badania czynnościowe układu oddechowego

Badania czynnościowe układu oddechowego są podstawą rozpoznawania astmy u dzieci powyżej 6-7 roku życia, młodzieży i dorosłych. U dzieci młodszych możliwości wykonywania badań czynnościowych układu oddechowego są ograniczone, ze względu na konieczność współpracy badanego w wykonywanych pomiarach, czego nie udaje się uzyskać u dzieci w wieku poniżej 5-6 roku życia.

  • Badanie spirometryczne - spirometr ma za zadanie zmierzenie zarówno objętości, jak i szybkości wydmuchiwanego powietrza z płuc. Spirometr jest tak skonstruowany, że pomiar jest przedstawiany jako wykres graficzny w przedziale czasowym. Taki wykres nazywa się spirogramem. Najważniejszą informacją uzyskiwaną ze spirometrii jest wartość przepływu oraz objętość powietrza wydmuchiwanego w pierwszej sekundzie forsownego wydechu, w skrócie FEV1. Ponieważ zmniejszenie FEV1 nie jest charakterystyczne dla astmy, określa się stosunek FEV1 do FVC, który prawidłowo jest większy niż 74%, a jego obniżenie świadczy o obturacji dróg oddechowych.
  • Ocena szczytowego przepływu wydechowego (PEF) i oznaczanie jego dobowej zmienności - służy do monitorowania przebiegu choroby. Dobowa zmienność PEF przekraczająca 20% jest uznawana za charakterystyczną cechę astmy oskrzelowej.
  • Test odwracalności obturacji oskrzeli - polega na ocenie stopnia odwracalności obturacji oskrzeli po podaniu krótko działającego B2-mimetyku. Zwiększenie FEV1 o przynajmniej 12% jest typowe dla astmy.
  • Testy prowokacyjne - polegają na kontrolowanym, wziewnym podawaniu czynnika prowokującego (alergenu) i pomiarze reakcji ze strony dróg oddechowych.

2.1.2. Badania pod kątem alergii

Schorzenia alergiczne wykrywają następujące badania:

  • ocena eozynofilii w plwocinie oraz we krwi obwodowej;
  • ocena mediatorów zapalnych - histaminy, cytokin, leukotrienów;
  • punktowe testy skórne - stosowane w celu wykrycia alergenów odpowiedzialnych za wyzwalanie reakcji alergicznych. Na skórę przedramienia nakłada się kroplę testowanego alergenu. W skórze zachodzi reakcja alergiczna typu I z udziałem IgE, manifestująca się miejscowym zaczerwienieniem i powstaniem bąbla. Na podstawie oceny pomiaru średnicy bąbla w porównaniu z reakcją na płyn kontroli dodatniej wnioskuje się o przyczynowej roli testowanego alergenu;
  • stężenie IgE - należy podkreślić, że stężenie IgE nie koreluje z objawami chorobowymi i stopniem uczulenia, a jej prawidłowe stężenie nie wyklucza alergii;
  • obecność swoistych przeciwciał IgE - ich oznaczenie wykonuje się przede wszystkim w tych przypadkach, kiedy nie można wykonać punktowych testów skórnych (rozległe zmiany skórne, stosowanie leków antyhistaminowych).

2.1.3. Badanie radiologiczne w diagnostyce astmy

Dotąd uważano, że jest potrzebne głównie dla wykluczenia innych schorzeń np. ciała obcego w drogach oddechowych lub zapalenia płuc. Klasyczne zdjęcie klatki piersiowej dziecka chorego na astmę w czasie zaostrzenia wykazuje nadmierne upowietrznienie płuc (rozdęcie), spłaszczenie kopuł przepony, szerokie przestrzenie międzyżebrowe, wąski cień śródpiersia.

2.2. Diagnostyka astmy u dzieci do 5 roku życia

Bardzo ważnym elementem postępowania jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej obturacji z uwzględnieniem badań w kierunku rozpoznania takich chorób, jak: wady wrodzone układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, mukowiscydoza, zespoły aspiracyjne, zaburzenia odporności, guzy klatki piersiowej, dyskineza rzęsek. Spowodowane jest to tym, że w tej grupie wiekowej objawy astmy oskrzelowej są niecharakterystyczne, a dodatkowym czynnikiem utrudniającym postawienie rozpoznania jest niemożność wykonania badań czynnościowych układu oddechowego.

3. Czynniki ryzyka astmy u dzieci

Co może wywołać astmę u dziecka? Najczęstsze przyczyny to:

  • czynniki dziedziczne – jeżeli w rodzinie były przypadki astmy, istnieje większe ryzyko, że dziecko także zachoruje,
  • mieszkanie w mieście – dziecko ma większy kontakt z zanieczyszczeniami itp.,
  • stres i zmartwienia na tle finansowym,
  • nadwaga,
  • przedwczesny poród i niska waga po urodzeniu,
  • przejście przez infekcje wirusowe w dzieciństwie,
  • fakt, że w czasie ciąży matka paliła papierosy,
  • przyjmowanie różnego rodzaju antybiotyków.

Objawy astmy nie muszą oznaczać, że dziecko choruje na astmę. Na wszelki wypadek warto jednak pójść z pociechą do lekarza. Może się okazać, że niezbędne będzie leczenie oraz zmiany w trybie życia. Różne rodzaje tej choroby, na przykład astma wysiłkowa u dzieci, nie są w zupełności uleczalne, ale dobranie odpowiednich leków może wiele pomóc.

Bibliografia

  • Stelmach I., Astma dziecięca - wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3308-3
  • Bręborowicz A., Emeryk A., Lis G., Astma i choroby obturacyjne oskrzeli u dzieci, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-155-6
  • Droszcz W., Grzanka A., Astma u młodzieży i dorosłych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-2004-284-9
  • Boznański A. (red.), Choroby alergiczne wieku rozwojowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2769-1
  • Osiadło G., Badania czynnościowe w diagnostyce układu oddechowego, AWF Katowice, Katowice 2002, ISBN 83-87478-46-6
  • Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
  • Kulus M., Choroby układu oddechowego u dzieci, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, ISBN 978-83-264-0095-7

Źródła zewnętrzne

Astma oskrzelowa u dzieci

Polecane wideo:

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Astma oskrzelowa u dzieci
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Astma oskrzelowa u dzieci
Astma oskrzelowa u dzieci

Atak astmy u dziecka

Astma to dość częsta choroba u dzieci. Atak astmy u dziecka może być wywołany przez alergen, na który jest ono uczulone. Może to być naskórek (...) się astmy. Okazuje się, że stres dużo bardziej...

Astma oskrzelowa u dzieci

Niepokojące objawy u dziecka sugerujące astmę

Astma jest schorzeniem atakującym drogi oddechowe. Jest to najczęstsza przewlekła choroba układu oddechowego u dzieci. Charakteryzuje się odwracalną (...) ). Ze względu na coraz częstsze występowanie, astma...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma u dziecka - kiedy do lekarza?

oskrzelowej, czego najlepiej dokona specjalista alergolog lub pulmonolog. Modyfikacja terapii zależy od stopnia ciężkości choroby (astma sporadyczna (...) działający preparat antyleukotrienowy. Wytyczne GINA 2009 zalecają,...

Astma oskrzelowa u dzieci

Inhalatory dla dziecka

dolnych dróg oddechowych. Wskazaniem do stosowania inhalatora u dzieci jest astma oskrzelowa oraz inne choroby przebiegające z zapaleniem (...) ., Emeryk A., Lis G., Astma i choroby...

Astma oskrzelowa u dzieci

Zaostrzenie objawów astmy u dziecka

u dzieci, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, ISBN 978-83-264-0095-7, Droszcz W. Astma, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-8-32-004009-8 (...) dusznością lub nieustępującym kaszlem? Silny napad astmy może...

Objawy astmy

Pierwsze objawy astmy

przyszłym mamom, że większość leków stosowanych w leczeniu astmy nie wywiera niekorzystnego działania na płód. Większe zagrożenie dla dzieci niesie (...) skutków dla rozwoju dziecka, a wręcz przeciwnie....

Astma oskrzelowa (astma bronchitowa)

Jak leczyć astmę oskrzelową?

zajmuje się chorobami związanymi z drogami oddechowymi. Jeżeli dokucza ci astma, jej leczenie wymaga wizyty u specjalisty. W diagnostyce astmy (...) odporności. Może ono trwać od trzech do pięciu lat. Leczenie...

Przyczyny astmy

Infekcje wirusowe a astma

poprzez wzbudzanie stanu zapalnego w drogach oddechowych. Uważa się, że wirusy odpowiadają za ponad 80% zaostrzeń astmy u dzieci i co najmniej 30-40 (...) . Drugi rodzaj ataków astmy ...