Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (czyli monoklonalne) białko, które nazywane jest białkiem M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Niektóre objawy kliniczne i zmiany w badaniach podstawowych mogą nasunąć podejrzenie szpiczaka mnogiego, a ich obecność skłania do dalszej diagnostyki.

1. Objawy szpiczaka mnogiego


Do objawów tych należy:

  • znacznie podniesione OB – „trójcyfrowe” czyli wynoszące powyżej 99;
  • bóle kostne;
  • przypadkowo wykryte zmiany osteolityczne (czyli ubytki w tkance kostnej);
  • złamania kości przy niewielkich urazach lub bez urazów;
  • nieprawidłowy wynik białek w surowicy.
Szpiczak - jak leczyć?

Według danych statystycznych, 1-2% osób chorych na nowotwór zmaga się ze szpiczakiem mnogim. Obecnie dostępne są nowe metody leczenia tej...

1.1. Diagnoza szpiczaka złośliwego

Gdy objawy takie wystąpią warto diagnostykę rozszerzyć. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie kryteriów małych i dużych. Najczęściej występują trzy objawy – obecność białka monoklonalnego w surowicy lub moczu, zwiększona liczba plazmocytów w szpiku, zmiany osteolityczne w kościach.

Kryteria duże (główne) to:

Polecane wideo:

  • Zwiększona liczba plazmocytów w pobranym materiale w biopsji;
  • Zwiększona liczba plazmocytów powyżej 30 % w materiale pobranym ze szpiku - w tym występowanie komórek nieprawidłowych;
  • Obecność białka monoklonalnego w elektroforezie surowicy lub moczu w odpowiednich stężeniach.

Kryteria małe to:

  • Zwiększona liczba plazmocytów pomiędzy 10-30 % w materiale pobranym ze szpiku;
  • Obecność białka monoklonalnego w elektroforezie surowicy lub moczu jednak w mniejszych stężeniach;
  • Obecność zmian ubytkowych w kościach (osteoliza);
  • Obniżenie w surowicy poziomu immunoglobulin.

Rozpoznanie szpinaka mnogiego jest możliwe, gdy występuje przynajmniej jedno kryterium duże i jedno małe. Można również postawić rozpoznanie choroby, gdy spełnione są trzy kryteria małe (w tym koniecznie zwiększenie liczby plazmocytów i obecność białka monoklonalnego).

2. Badanie laboratoryjne

W badaniach laboratoryjnych występuje często anemia, wzrost OB powyżej 100mm/h, może być stwierdzony podniesiony poziom kwasu moczowego oraz wapnia. W elektroforezie białek surowicy lub moczu stwierdza się obecność białka monoklonalnego M (w małym odsetku szpiczaka białko M nie występuje, jest to tak zwana postać nie wydzielająca szpiczaka mnogiego).

Na podstawie przeprowadzanych badan określa się stadia zaawansowania klinicznego szpiczaka mnogiego:

  • Stadium I- mała masa nowotworu – występuje gdy, spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy
  • Stadium II- pośrednia masa nowotworu – występuje gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia w surowicy 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG 50 – 70 g/l, w klasie IgA 30 – 50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem 4 – 12 g/24h; RTG kości – nieliczne ogniska osteolityczne (czyli ogniska zniszczenia kości);
  • Stadium III- duża masa nowotworu krwi – występuje gdy, gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG >70 g/l, w klasie IgA >50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem > 12g/24h; RTG kości- liczne ogniska osteolityczne.

W rozpoznaniu nowotworu złośliwego różnicowym należy wykluczyć inne gammapatie monoklonalne, hipergammaglobulinemię, nowotwory które mogą powodować przerzuty do kości (rak prostaty, nerki, piersi, płuc) oraz tło infekcyjne (na przykład w przebiegu mononukleozy lub różyczki).

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2
  • Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi - kompleksowa diagnostyka i terapia, Górnicki, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-29-5
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Szpiczak mnogi

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szpiczak mnogi
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Szpiczak mnogi
Szpiczak mnogi

Co to jest szpiczak mnogi?

Szpiczak mnogi jest bardzo groźnym nowotworem układu krwiotwórczego. Obejmuje szpik kostny, w którym produkowane są komórki odpornościowe oraz czerwone krwinki. Szpiczak mnogi wywodzi...

Szpiczak mnogi

Szpiczak - jak leczyć?

Szpiczak - jak leczyć?

Według danych statystycznych, 1-2% osób chorych na nowotwór zmaga się ze szpiczakiem mnogim. Obecnie dostępne są nowe metody leczenia tej choroby (...) terapeutyczne w leczeniu szpiczaka mnogiego powinny być stosowane...

Szpiczak mnogi

Gdzie leczymy szpiczaka?

Gdzie leczymy szpiczaka?

Szpiczak mnogi jest groźnym nowotworem układu krwiotwórczego, rozwijającym się w szpiku kostnym chorego. Najczęściej zajmuje on kości kręgosłupa (...) na infekcje, często także cierpi na anemię. Szpiczaka...

Szpiczak mnogi

Przyczyny powstawania szpiczaka

Przyczyny powstawania szpiczaka

Szpiczak mnogi jest nowotworem złośliwym szpiku kostnego. Ze względu na to, że wywodzi się z plazmocytów, komórek szpiku kostnego (będących ok. 2 (...) mnogiego mogą pojawić się także objawy neurologiczne, takie jak...

Szpiczak mnogi

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak jest nieco częściej diagnozowany u panów, za to aż dwukrotnie częściej pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej niż u białej.

Szpiczak mnogi

Styl życia vs. szpiczak

Styl życia vs. szpiczak

Szpiczak mnogi (inaczej choroba Kahlera) jest nowotworem układu krwiotwórczego. Nowotwór rozwija się w szpiku kostnym, niszcząc i osłabiając kości (...) , a także utrudniając działanie układu odpornościowego. Szpiczak...

Szpiczak mnogi

Leczenie szpiczaka mnogiego

Leczenie szpiczaka mnogiego

Szpiczak mnogi, nazywany również szpiczakiem plazmocytowym, to nowotwór złośliwy, który stanowi 14% wszystkich nowotworów krwi. Choroba jest wywołana przez nowotwory rozrostu komórek plazmatycznych,...

Szpiczak mnogi

Co to są gammapatie monoklonalne?

Gammapatie monoklonalne to grupa chorób, w których dochodzi do nieprawidłowego rozrostu jednego klonu plazmocytów, które produkują jednorodne (monoklonalne) białko. Białko to nosi nazwę białka M (monoklonalne) i zbudowane jest z dwóch takich samych łańcuchów...

Szpiczak mnogi

Objawy szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi, to nowotwór złośliwy, wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (monoklonalne) białko. Białko to nosi nazwę białka M (monoklonalne)....

Szpiczak mnogi

Immunomodulatory w leczeniu szpiczaka mnogiego

ftalimidowej oraz glutarimidowej może znaleźć zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego. Choroba ta jest obecnie nieuleczalna. Badania (...) nowotworowych krwi. Na całym świecie leki te są głównym elementem w terapii szpiczaka...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby