Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

Szpiczak plazmocytowy, czyli szpiczak mnogi to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek plazmocytowych. Wytwarzają one jednorodne (czyli monoklonalne) białko, które nazywane jest białkiem M (monoklonalne). Choroba należy do złośliwych gammapatii monoklonalnych. Niektóre objawy kliniczne i zmiany w badaniach podstawowych mogą nasunąć podejrzenie szpiczaka mnogiego, a ich obecność skłania do dalszej diagnostyki.

Polecane wideo:

1. Objawy szpiczaka mnogiego


Do objawów tych należy:

  • znacznie podniesione OB – „trójcyfrowe” czyli wynoszące powyżej 99;
  • bóle kostne;
  • przypadkowo wykryte zmiany osteolityczne (czyli ubytki w tkance kostnej);
  • złamania kości przy niewielkich urazach lub bez urazów;
  • nieprawidłowy wynik białek w surowicy.
Szpiczak - jak leczyć?

Według danych statystycznych, 1-2% osób chorych na nowotwór zmaga się ze szpiczakiem mnogim. Obecnie dostępne są nowe metody leczenia tej...

1.1. Diagnoza szpiczaka złośliwego

Gdy objawy takie wystąpią warto diagnostykę rozszerzyć. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie kryteriów małych i dużych. Najczęściej występują trzy objawy – obecność białka monoklonalnego w surowicy lub moczu, zwiększona liczba plazmocytów w szpiku, zmiany osteolityczne w kościach.

Kryteria duże (główne) to:

  • Zwiększona liczba plazmocytów w pobranym materiale w biopsji;
  • Zwiększona liczba plazmocytów powyżej 30 % w materiale pobranym ze szpiku - w tym występowanie komórek nieprawidłowych;
  • Obecność białka monoklonalnego w elektroforezie surowicy lub moczu w odpowiednich stężeniach.

Kryteria małe to:

  • Zwiększona liczba plazmocytów pomiędzy 10-30 % w materiale pobranym ze szpiku;
  • Obecność białka monoklonalnego w elektroforezie surowicy lub moczu jednak w mniejszych stężeniach;
  • Obecność zmian ubytkowych w kościach (osteoliza);
  • Obniżenie w surowicy poziomu immunoglobulin.

Rozpoznanie szpinaka mnogiego jest możliwe, gdy występuje przynajmniej jedno kryterium duże i jedno małe. Można również postawić rozpoznanie choroby, gdy spełnione są trzy kryteria małe (w tym koniecznie zwiększenie liczby plazmocytów i obecność białka monoklonalnego).

2. Badanie laboratoryjne

W badaniach laboratoryjnych występuje często anemia, wzrost OB powyżej 100mm/h, może być stwierdzony podniesiony poziom kwasu moczowego oraz wapnia. W elektroforezie białek surowicy lub moczu stwierdza się obecność białka monoklonalnego M (w małym odsetku szpiczaka białko M nie występuje, jest to tak zwana postać nie wydzielająca szpiczaka mnogiego).

Na podstawie przeprowadzanych badan określa się stadia zaawansowania klinicznego szpiczaka mnogiego:

  • Stadium I- mała masa nowotworu – występuje gdy, spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy
  • Stadium II- pośrednia masa nowotworu – występuje gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia w surowicy 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG 50 – 70 g/l, w klasie IgA 30 – 50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem 4 – 12 g/24h; RTG kości – nieliczne ogniska osteolityczne (czyli ogniska zniszczenia kości);
  • Stadium III- duża masa nowotworu krwi – występuje gdy, gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 3,0mmol/l, białko M w klasie IgG >70 g/l, w klasie IgA >50 g/l; wydalanie łańcuchów lekkich z moczem > 12g/24h; RTG kości- liczne ogniska osteolityczne.

W rozpoznaniu nowotworu złośliwego różnicowym należy wykluczyć inne gammapatie monoklonalne, hipergammaglobulinemię, nowotwory które mogą powodować przerzuty do kości (rak prostaty, nerki, piersi, płuc) oraz tło infekcyjne (na przykład w przebiegu mononukleozy lub różyczki).

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. Szpiczak mnogi, ANmedia, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927892-2-2
  • Jurczyszyn A., Skotnicki B.A. Szpiczak mnogi - kompleksowa diagnostyka i terapia, Górnicki, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-29-5
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Szpiczak mnogi

Polecane wideo:

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szpiczak mnogi
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM