Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie

Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) to przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, przebiegająca w formie nawrotów i remisji. Stwardnienie rozsiane jest chorobą powodującą plamkowate zniszczenie mieliny otaczającej nerwy w postaci osłonki rdzennej w wielu miejscach układu nerwowego, która jest nieodzowna w celu zaopatrywania w substancje odżywcze lub przewodzenia impulsów nerwowych. Uszkodzenia spowodowane przez SM mogą występować w różnych miejscach mózgu i rdzenia.

Czym jest i jak się leczy stwardnienie rozsiane?

Stwardnienie rozsiane - objawy

W stwardnieniu rozsianym objawy rozsiane są po całym organizmie. Zmiany demielizacyjne wywołane przez stwardnienie rozsiane mogą obejmować różne obszary układu nerwowego. Niekiedy procesy związane z SM zachodzą w obrębie nerwu wzrokowego, innym razem dotyczą kory mózgowej, śródmózgowia, mostku czy móżdżku. Te rozsiane objawy mogą obejmować również pojedyncze komórki nerwowe. Najpierw stwardnienie rozsiane niszczy dendryty, następnie zaś aksony.

W stwardnieniu rozsianym objawy mogą wiązać na początku również ze słabością rąk, drętwieniem, drżeniem, zaburzeniami mowy i wzroku. Objawy SM mogą się całkowicie cofnąć nawet na kilka lat, po czym pojawić się ponownie. Czasami pewne dolegliwości pozostają.

Charakter tych rozsianych objawów może być różny w zależności od umiejscowienia ognisk demielinizacyjnych, przez to też mogą występować w różnym nasileniu i konstelacji u różnych chorych na stwardnienie rozsiane. U niektórych chorych na SM będzie to znaczny niedowład lub pełne porażenie kończyn (kończyna dolna i górna po jednej stronie, obie kończyny dolne), u innych tylko niewielka niedoczulica na połowie ciała. Później do tych objawów w stwardnieniu rozsianym dochodzą także nieprawidłowości w pracy zwieraczy, zaburzenia emocjonalne i psychiczne oraz wybitnie wzmożone napięcie mięśniowe, kłopoty z utrzymaniem równowagi, zawrotami głowy, niepewnością chodu i skłonnością do upadków. Czasami symptomem stwardnienie rozsianego jest utrata słuchu.

Stwardnienie rozsiane - zdjęcia

Plansze z roku 1885 dot. stwardnienia rozsianego.

Stwardnienie rozsiane - przyczyny

Przyczyny stwardnienia rozsianego, mimo rozwoju badań medycznych, wciąż nie są znane. Z przeprowadzonych do tej pory badań wynika, że stwardnienie rozsiane ma związek z działaniem układu odpornościowego. Zakażenia wirusowe przyczyniają się do rozwoju niekorzystnych zmian w obrębie ośrodkowego układu nerwowego w stwardnieniu rozsianym. Zakażenia sprawiają, że układ immunologiczny próbuje zwalczyć stan chorobowy związany ze stwardnieniem rozsianym, którego doszukuje się w osłonkach mielinowych. Prawdopodobnie limfocyty T, wydzielając cytokiny, w największym stopniu niszczą mielinę.

Rozwój stwardnienia rozsianego przebiega różnie w zależności od indywidualnych przypadków. Zdarzają się okresy remisji w stwardnieniu rozsianym, trwające nawet do 10 lat. W tym czasie objawy stwardnienia rozsianego ustępują całkowicie bądź częściowo. Kolejne rzuty stwardnienia rozsianego pojawiają się nagle. Zauważono jednak, że nawroty w stwardnieniu rozsianym występują częściej w okresie wiosenno-letnim niż jesienno-zimowym. Prawdopodobnie podwyższona temperatura niekorzystnie działa na organizm chorego dotkniętego stwardnieniem rozsianym. Zaobserwowano także, że rzuty SM następują bardzo często tuż po przebytych infekcjach górnych dróg oddechowych. Pojawieniu się rzutu w stwardnieniu rozsianym sprzyja także stres. Stwardnienie rozsiane nie jest chorobą dziedziczną. Nie ma zatem większego ryzyka, że rozwijający się płód odziedziczy stwardnienie rozsiane po matce.

11 naturalnych metod na zwiększenie odporności

Ludzki organizm nieustannie jest atakowany przez wirusy i bakterie. Dlaczego niektórzy ludzie chorują bardzo często, a inni nie? Wszystko zależy od odporności....

Stwardnienie rozsiane najczęściej rozpoczyna się między 20 a 40 rokiem życia. Częściej występuje wśród kobiet.

Stwardnienie rozsiane - leczenie

Chory na SM zazwyczaj zgłasza się do lekarza z problemami natury neurologicznej. Lekarz kieruje pacjenta na badania specjalistyczne, ułatwiające diagnozę w stawardnieniu rozsianym. W przypadku stwardnienia rozsianego należy najpierw wykluczyć inne choroby, dające podobne symptomy (np. kiła, guzy czaszki, dyskopatia).

Procesy demielinizacyjne wykrywa się za pomocą rezonansu magnetycznego. Badanie to pozwala także zaobserwować inne niepokojące zmiany spowodowane przez stwardnienie rozsiane, które mogą wywoływać zaburzenia pracy układu nerwowego. Osobom cierpiącym na stwardnienie rozsiane jest pobierany płyn rdzeniowo-mózgowy, by określić poziom immunoglobuliny G. Ponadto neurolog ocenia sprawność chorego na SM na podstawie różnych wskaźników.

W leczeniu stwardnienia rozsianego stosuje się glikokortykosteroidy. Mogą być one przyjmowane przez chorego dożylnie bądź doustnie. Gdy terapia glikokortykosteroidami w stwardnieniu rozsianym jest nieefektywna, wówczas włącza się środki immunosupresyjne, które hamują aktywność układu immunologicznego. Obecnie coraz częściej chorzy na SM stosują interferon beta. W terapii stwardnienia rozsianego pozytywne skutki dają regularna rehabilitacja oraz aktywność fizyczna.

Chorzy cierpiący na stwardnienie rozsiane przyjmują także leki przeciwbólowe, które zmniejszają napięcie mięśniowe, oraz środki regulujące oddawanie stolca. Niektórzy chorzy na SM przyjmują ponadto leki antydepresyjne.

Niezwykle ważne w przypadku postępującego stwardnienia rozsianego jest okazywanie wsparcia choremu. Bliscy powinni opiekować się taką osobą, organizować jej czas i przestrzeń tak, by mimo schorzenia mogła prowadzić aktywne życie. Istotne zatem jest przystosowanie mieszkania do potrzeb chorego na stwardnienie rozsiane oraz umożliwienie mu dostępu do sprzętu rehabilitacyjnego. Szczególnej troski wymagają osoby, których choroba zmusza do leżenia. Trzeba pamiętać, by nie dopuścić w takich sytuacjach do pojawienia się odleżyn.

Małgorzata Kamińska, Angelika Ciuraj, 3 miesiące temu

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Bassetti C., Daetwyler C., Mumenthaler M. Diagnostyka różnicowa w neurologii, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-036-8

Źródła zewnętrzne

Neurologia

Komentarze (12)
~Lucy
~Lucy ponad rok temu

@~margo: @~margo: a orientujesz się może jak to w tej tabicie wygląda aktualnie z kosztami? dla mnie nie ma pieniędzy, które mogłyby tu jakoś zadecydować o tym czy ciocię tam wysyłać czy też nie, chodzi tylko o to by wiedzieć na co mamy się przygotować rodziną

Odpowiedz
~Lucy
~Lucy ponad rok temu

@~margo: a orientujesz się może jak to w tej tabicie wygląda aktualnie z kosztami? dla mnie nie ma pieniędzy, które mogłyby tu jakoś zadecydować o tym czy ciocię tam wysyłać czy też nie, chodzi tylko o to by wiedzieć na co mamy się przygotować rodziną

Odpowiedz
~margo
~margo ponad rok temu

@~Lucy: wszystko wygląda profesjonalnie, mama ogólnie jest wymagająca - na nic nie narzekała, aż się zdziwiłam szczerze mówiąc... też chwali sobie rehabilitantów. Przy okazji trafiła na miłych 'turnusowiczów'

Odpowiedz
~Lucy
~Lucy ponad rok temu

@~margo: słyszałam dużo dobrego nt. tego ośrodka, ale info z pierwszej ręki zawsze cenniejsze niż złoto :) możesz powiedzieć coś więcej? dobra opieka? my myślimy o takiej całodniowej bo nie jestesmy sobie w stanie sami poradzić z ciocią

Odpowiedz
~Diana
~Diana ponad rok temu

@~Filip U.: witaj . . co moglbys powiedziec na temat leczenia ten choroby? Moja ciocia z dnia na dzien przestala widziec I wykryto u niej ta chorobe.. Wiesz moze czy w Angli sa specjalsci? Mieszkam tu ciocia w polsce lapie sie wszystkiego co moglo by jej pomoc :( prosze o szybka odp.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie
Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie

Lek na astmę w leczeniu stwardnienia rozsianego

Lek, który ma na celu rozszerzanie oskrzeli u astmatyków okazał się pomocny w walce z nawrotami stwardnienia. Czym jest stwardnienie rozsiane (...) ? Stwardnienie rozsiane...

Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie

Doustny lek na stwardnienie rozsiane

na stwardnienie rozsiane. Badania kliniczne leku na stwardnienie rozsiane Badania kliniczne objęły 1106 osób z remitująco-nawracającą postacią choroby (...) z 24 krajów. Część badanych...

Stwardnienie rozsiane - przyczyny, objawy, leczenie

Większa dostępność leków dla chorych na stwardnienie rozsiane

Zgodnie z decyzją ministerstwa zdrowia, więcej chorych na stwardnienie rozsiane będzie uprawnionych do otrzymywania interferonu. Do programu (...) terapeutycznego ma być również wprowadzony nowy, silny lek dla tych,...

Stwardnienie rozsiane - przyczyny, objawy, leczenie

Plastry na stwardnienie rozsiane

Po pozytywnych wynikach testów na szczurach, opracowany w Łodzi lek na stwardnienie rozsiane przechodzi do fazy badań klinicznych. Lek w formie (...) wygodnych plastrów znacznie łagodzi przebieg choroby i ułatwia życie...

Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie

Leki na stwardnienie rozsiane trafły do refundacji

Chorzy na stwardnienie rozsiane mogą mieć powody do radości. Ministerstwo Zdrowia zdecydowało, że wprowadzi refundację dwóch nowoczesnych leków (...) ok. 45 tys. osób chorych na stwardnienie rozsiane....

Stwardnienie rozsiane - objawy, leczenie

Wpływ witaminy D na ryzyko rozwoju stwardnienia rozsianego

zmniejsza ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsiane. Badanie zależności między witaminą D i promieniowaniem słonecznym a stwardnieniem rozsianym (...) epizody objawów wskazujących...