Sucho w ustach? Sprawdź to u lekarza
Kserostomia to często bagatelizowana dolegliwość. Kojarzy się głównie z dyskomfortem, a nie poważnymi schorzeniami. Jeśli jednak objawy utrzymują się dłużej, warto poszukać przyczyny. Za suchością w ustach może kryć się poważna choroba.
Poważna dolegliwość
Dlaczego nie można lekceważyć suchości w ustach? Ślina działa jak naturalny "nawilżacz" i ochrona jamy ustnej – dzięki niej łatwiej mówić, przełykać i jeść. Pomaga też utrzymać w ustach właściwą równowagę.
"Jama ustna jest istotnym środowiskiem dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu ludzkiego. Dysfunkcje procesów w niej zachodzących mogą powodować zmiany patologiczne w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego" - czytamy w publikacji "Kserostomia — obraz kliniczny i terapia" z "Forum Medycyny Rodzinnej".
"Główną rolę w zachowaniu homeostazy w jamie ustnej odgrywa ślina" - czytamy dalej.
Gdy śliny jest wystarczająco dużo, błona śluzowa jest mniej podatna na podrażnienia, a bakterie i grzyby mają trudniejsze warunki do rozwoju.
W przypadku długotrwałej suchości warto skonsultować się z lekarzem, jeśli oprócz uczucia suchości pojawiają się takie objawy jak: lepkość w ustach, pieczenie języka, pękające wargi, suchość i "drapanie" w gardle, zmieniony smak, trudności z żuciem, mówieniem lub połykaniem, częstsze psucie się zębów oraz nieprzyjemny zapach z ust.
Zobacz także: Choroby, które można wyczytać z jamy ustnej
Kserostomia może oznaczać chorobę
Suchość w ustach może mieć różne "źródło". Wyróżnia się kserostomię prawdziwą i rzekomą, które mogą być znakiem poważnych chorób, w tym cukrzycy czy depresji.
Kserostomia prawdziwa wiąże się z realnym spadkiem wydzielania śliny (hipofunkcją ślinianek) – czyli problem ma podłoże fizjologiczne. Taki obraz może towarzyszyć m.in. działaniu niektórych leków (np. moczopędnych, przeciwdepresyjnych, przeciwlękowych), chorobom ogólnym (np. cukrzycy, nadczynności tarczycy), niedoborom (witamin z grupy B, żelaza i anemii), chorobom autoimmunologicznym i tkanki łącznej, zaburzeniom gospodarki wodnej, a także radioterapii okolicy głowy i szyi czy przewlekłemu paleniu. W cięższych lub długotrwałych przypadkach może dochodzić nawet do zaniku błony śluzowej.
Z kolei kserostomia rzekoma to przede wszystkim subiektywne odczucie suchości i pieczenia, przy prawidłowej pracy ślinianek. Częściej wiąże się z zaburzeniami regulacji w układzie nerwowym, stresem oraz stanami lękowymi i depresją, a także z sytuacjami, które "wysuszają" jamę ustną funkcjonalnie, np. oddychaniem przez usta (często przy niedrożności nosa, chrapaniu) lub długotrwałym napięciem.
Leczenie - najpierw przyczyna, potem łagodzenie objawów
Postępowanie zależy od źródła problemu. Zwykle leczy się przede wszystkim przyczynę – np. koryguje farmakoterapię (jeśli to możliwe), stabilizuje chorobę ogólną lub leczy infekcje. Równolegle stosuje się metody, które mają poprawić komfort i ograniczyć powikłania:
- preparaty stymulujące wydzielanie śliny lub substytuty śliny (żele, spraye, płukanki),
- częstsze wizyty u dentysty i ukierunkowana profilaktyka próchnicy,
- działania wspierające na co dzień (nawodnienie, higiena, unikanie czynników drażniących).
"Ponieważ najczęstszą przyczyną kserostomii są przyjmowane leki i ich wzajemne interakcje, zwłaszcza przy stosowaniu wysokich dawek, często wystarczy zmienić lub zrezygnować z niektórych preparatów. Podobnie, stabilizacja choroby ogólnej i jej właściwe leczenie może przynieść pozytywne rezultaty" - podkreślają autorzy pracy "Suchość jamy ustnej – kserostomia – przyczyny, objawy, metody leczenia – przegląd piśmiennictwa" opublikowanej w "Nowej Farmacji".
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła: Forum Medycyny Rodzinnej, WP abcZdrowie, Nowa Stomatologia
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
