zaburzenia psychiczne (strona 6 z 6)

Osobowość wieloraka to jedno z najbardziej tajemniczych zaburzeń konwersyjnych. Osobowość wieloraka doczekała się wielu pojęć-substytutów, np. dysocjacyjne zaburzenie osobowości (ang. Dissociative Identity Disorder, DID), osobowość mnoga (ang. Multiple Personality), osobowość naprzemienna, rozdwojenie osobowości albo rozdwojenie jaźni. Zaburzenie manifestuje się obecnością przynajmniej dwóch osobowości w jednym ciele. Zwykle poszczególne osobowości nie zdają sobie sprawy z istnienia pozostałych. Wbrew obiegowym opiniom osobowość wieloraka nie jest zaburzeniem osobowości. Osobowość mnogą zalicza się do szerokiej grupy zaburzeń lękowych, a dokładniej zaburzeń dysocjacyjnych.

Schizoidalne zaburzenia osobowości zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.1. Osobowość schizoidalna charakteryzuje się preferowaniem samotnictwa, izolowaniem się, unikaniem kontaktów społecznych, niechęcią wobec bliskich relacji interpersonalnych, chłodem emocjonalnym i spłyconą uczuciowością. Ludzie z osobowością schizoidalną mogą być aroganccy i wycofani, gdyż w ten sposób pokrywają swój dystans uczuciowy. Bardzo często osobowość schizoidalną utożsamia się z osobowością schizotypową. Choć w obrazie klinicznym są one do siebie bardzo podobne, to jednak zostały ujęte w odrębnych działach w ICD-10. Zaburzenia schizotypowe jako kategoria diagnostyczna znajduje się pod kodem F21. Czym różni się osobowość schizoidalna od osobowości schizotypowej?

Depresja atypowa jest jednym z najbardziej powszechnych typów depresji. Jest atypowa, ponieważ wiele jej objawów jest odwrotnych do objawów wielkiej depresji. Na przykład osoby cierpiące na ten typ depresji są w stanie zmierzyć się ze światem zewnętrznym i sprawiać wrażenie, że wszystko jest w porządku. Osoby dotknięte tym typem depresji potrafią cieszyć się z dobrych wiadomości, ale reagują bardzo źle na najmniejszą krytykę lub przeciwność losu. Nastrój osoby chorej na depresję atypową zależy zatem od bieżących wydarzeń dobrych i złych, którym musi stawić czoło. Według niektórych naukowców depresja atypowa może być związana z problemami z tarczycą.

Urojenie wielkościowe, urojenia ksobne, urojenia owładnięcia, urojenia prześladowcze – te wszystkie rodzaje urojeń zwykle kojarzy się z zaburzeniami schizofrenicznymi. I dużo w tym racji, bowiem zaburzenia treści myślenia to jeden z głównych objawów pozytywnych schizofrenii. Zaburzenia urojeniowe stanowią jednak szerszą grupę patologii psychicznych, które można znaleźć z Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F22. Jakie zespoły urojeniowe daje się wyróżnić? Co to jest paranoja? Na czym polega zespół urojeniowy?

Jesteś zmęczony, nie możesz spać, boli cię głowa, serce albo żołądek, nie masz apetytu? Uważaj, to może być depresja. Ta podstępna choroba objawia się nie tylko złym nastrojem. Spadek samopoczucia czy kiepski humor to nie jedyne objawy depresji. Czasem pod maską dolegliw ości fizycznych kryją się problemy z psychiką. Jakie dolegliwości somatyczne mogą wskazywać na zaburzenia nastroju? Nie unikaj psychologa, poszukaj prawdziwej przyczyny kłopotów ze zdrowiem.

Depresja maskowana to rodzaj depresji, który charakteryzuje się różnorodnością objawów klinicznych, determinujących trudności w prawidłowym rozpoznaniu choroby. „Zwykła” depresja manifestuje się spadkiem nastroju, depresyjnymi zaburzeniami myślenia i charakterystyczną zmianą napędu psychoruchowego. Symptomy te mogą jednak być słabo wyrażone albo w ogóle nie występować, co rodzi trudności diagnostyczne. Depresję maskowaną określa się inaczej jako depresję poronną, subdepresję, depresję podprogową lub depresję atypową. I choć w obowiązującej w Polsce Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 nie znajdzie się jednostki chorobowej o nazwie „depresja maskowana”, nie oznacza to, że zaburzenia depresyjne nie mogą ukrywać się pod „maskami” innych dolegliwości.

Schizofrenia rezydualna została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F20.5. Inaczej ten typ zaburzeń schizofrenicznych określa się jako schizofrenię przewlekłą niezróżnicowaną albo schizofreniczny stan rezydualny (resztkowy). Choroba manifestuje się głównie długotrwałymi objawami negatywnymi, związanymi z ograniczeniem różnych czynności psychicznych. U pacjentów pojawiają się: spłycenie afektywne, ograniczanie kontaktów społecznych, brak motywacji i zaburzenia mowy.

Leki przeciwpsychotyczne to inaczej neuroleptyki. Jak sama nazwa wskazuje, leki antypsychotyczne leczą objawy psychozy – urojenia, omamy, wycofanie społeczne i pobudzenie. Pierwszy raz określenia „leki przeciwpsychotyczne” użyli francuscy lekarze – Jean Delay i Pierre Deniker. Jakie rodzaje neuroleptyków można wyróżnić? Czy leki antypsychotyczne są skuteczne w leczeniu schizofrenii? Jakie działania niepożądane może wywoływać długotrwałe zażywanie leków przeciwpsychotycznych?

Zespół Capgrasa albo inaczej zespół Sozji zalicza się do urojeniowego syndromu błędnej identyfikacji (ang. Delusional Misidentification Syndrome, DMS), który towarzyszy różnym chorobom neurologicznym i psychicznym. Chory na zespół Capgrasa jest przekonany, że osoby z najbliższego otoczenia, np. członkowie rodziny, przyjaciele, sąsiedzi, zostały zamienione na obcych ludzi, identycznych w wyglądzie. Urojenia o takim charakterze mogą występować w przebiegu schizofrenii, otępieniu starczym albo po urazach głowy.

Grzyby halucynogenne to ogólne pojęcie rezerwowane na określenie zaburzeń psychicznych zdominowanych przez halucynacje (omamy). Patologiczne stany występują wskutek przyczyny organicznej albo pod wpływem substancji psychoaktywnej, np. narkotyków albo alkoholu. W psychiatrii wyróżnia się kilka rodzajów halucynozy, m.in.: ostrą i przewlekłą halucynozę alkoholową, halucynozę pasożytniczą albo halucynozę pedunkularną. Jak manifestują się zaburzenia percepcji w każdym typie halucynozy? Co to są formikacje albo zespół Ekboma?

Halucynacje alkoholowe pojawiają się u osób uzależnionych od alkoholu, które ograniczyły okresowo ilość spożywanego alkoholu lub postanowiły przestać pić. Wówczas na objawy zespołu abstynencyjnego zaczynają nakładać się objawy psychotyczne w postaci halucynacji, urojeń albo iluzji. Wśród psychoz alkoholowych można wymienić majaczenie alkoholowe, ostrą i przewlekłą halucynozę alkoholową oraz paranoję alkoholową, czyli zespół Otella. Jak manifestują się stany psychotyczne u osób uzależnionych od alkoholu? Jak leczy się halucynacje alkoholowe?

Schizofrenia, wbrew potocznemu rozumieniu tego zaburzenia psychicznego, nie ogranicza się jedynie do występowania omamów i urojeń. Zaburzenia schizofreniczne nie stanowią także jednorodnej choroby. W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 różne rodzaje schizofrenii można znaleźć pod kodem F20. Tradycyjnie wyróżnia się cztery główne typy schizofrenii – schizofrenię prostą, schizofrenię katatoniczną, schizofrenię hebefreniczną i schizofrenię paranoidalną. Jak manifestuje się psychoza schizofreniczna i jak rozpoznać każdy z jej rodzajów?

Zaburzenia nawyków i popędów zostały opisane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 w odrębnym rozdziale pod kodem F63. Kategoria zaburzeń obejmuje patologie zachowań i impulsów, których nie opisano w innych działach. Mechanizm patogenezy objaśnia się zwykle, odnosząc się do teorii popędów. Zaburzenia nawyków charakteryzują się powtarzaniem działań bez racjonalnej motywacji. Podejmowanie patologicznych działań prowadzi zwykle do uzyskania przyjemności i uwolnienia się od napięcia, ale zwykle zachowania takie szkodzą osobie. Mimo ewidentnie negatywnych konsekwencji zachowań, chory nie potrafi ulec impulsom ani ich kontrolować. Zaburzenia nawyków i popędów nie obejmują nałogowego nadużywania substancji psychoaktywnych ani zaburzeń seksualnych, np. nałogowego masturbowania się.

Osobowość histrioniczna albo inaczej histrioniczne zaburzenia osobowości zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.4. Termin „osobowość histrioniczna” pochodzi z języka łacińskiego (łac. histrio – aktor). Osoby o cechach histrionicznych cechują się teatralnością gestów, dramatyzowaniem i przesadnym wyrazem emocjonalnym. Mogą być odbierane przez otoczenie jako domagające się uwagi, bycia w centrum zainteresowania i prowokujące swoją seksualnością. Demonstrują swoje uczucia na zewnątrz, ale w środku panuje chłód uczuciowy i emocjonalna pustka. Histrioniczne zaburzenia osobowości obejmują osobowość histeryczną i psychoinfantylną.

Osobowość unikająca (ang. avoidant personality), określana także mianem osobowości lękliwej to zaburzenie osobowości. Pacjenci dotknięci tym problemem są nad wyraz nieśmiali, mają problem z wchodzeniem w związki. Towarzyszy im nieustanny stan zalęknienia w sytuacjach społecznych. Jak wygląda kwestia osobowość unikająca a związek? Jak się zachowuje człowiek zamknięty w sobie?

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F45. Pacjenci z zespołem Briqueta skarżą się na objawy fizyczne i uporczywie domagają się kolejnych badań, pomimo negatywnych wyników. Zaburzeń z somatyzacją nie należy mylić z urojeniami hipochondrycznymi. Choroba dotyka znacznie częściej kobiet niż mężczyzn i zwykle zaczyna się we wczesnym okresie życia dorosłego.

W naszym słowniku deprecha to po prostu uczucie przygnębienia. Często używamy słowa "depresja" do określenia naszego stanu, kiedy po prostu mamy gorszy dzień. Depresja to jednak nie tylko jednodniowe przygnębienie - to poważna choroba, którą trzeba leczyć.

Dla osób, które nigdy wcześniej nie korzystały z tego typu pomocy, wizyta u psycholog, psychiatry czy psychoanalityka wydaje się czymś nienaturalnym. Decyzja o zwróceniu się o pomoc do specjalisty rodzi się powoli. Kiełkuje wolno w umyśle, kiedy nie skutkuje już pomoc najbliższych, kiedy pocieszania i wsparcie rodziny, przyjaciół czy partnera nie są w stanie poprawić złego stanu psychicznego. Pojawia się potrzeba pomocy innego typu. Zdania typu "nie przejmuj się", "wszystko będzie dobrze" i "niedługo ci przejdzie" są równie nieskuteczne, co irytujące.