Usunięcie wątroby

Przed zakwalifikowaniem pacjenta na operację należy wziąć pod uwagę zaawansowanie choroby wątroby, powikłania schorzenia, dolegliwości towarzyszące. Badania wykonywane przed zabiegiem to określenie stopnia niewydolności choroby, badanie kliniczne, pomiary antropometryczne, oceny żywienia.

Lekarz powinien zlecić serologiczne oznaczenie przeciwciał:

• WZW B,
• WZW C,
• CMV,
• EBV,
• HIV,
• toksoplazmozy.

Zanim dojdzie do operacji pacjent musi wykonać USG Doppler, które ustali wielkość naczyń krwionośnych i kierunek przepływów. Dodatkowo wskazane jest przeprowadzenie endoskopowej oceny żylaków przełyku, ocenę wydolności układu oddechowego, EKG, echo serca, RTG klatki piersiowej.

Wątroba jest organem o znacznych właściwościach regeneracyjnych, dlatego po operacji usunięcia jej części, może się zregenerować. Niestety nowotwór może się uaktywnić z powrotem. Wznowienie choroby po 5 latach odnotowuje się u prawie wszystkich pacjentów.

W przypadku usunięcia części płata wątroby istnieje możliwość jego odtworzenia. Proces regeneracji możliwy jest dzięki zdolnościom proliferacyjnym i multipotencjalnym komórek wątroby. Niestety, jeżeli narząd jest zniszczony w wyniku działania substancji hepatotoksycznych lub w wyniku działania wirusów hepatotropowych, zdolności regeneracyjne wątroby są minimalne, a często nie dochodzi do regeneracji.

Istnieje wiele wskazań do przeszczepu wątroby. Do schorzeń, które wymagają leczenia poprzez przeszczepienie narządu należą:

• marskość wątroby,
• niektóre choroby metaboliczne, takie jak hemochromatoza,
• piorunująca niewydolność wątroby,
• rak wątrobowokomórkowy,
• zespół Budda-Chiariego.

Wśród przeciwwskazań możemy wyróżnić:

• zakażenie HIV,
• chorobę nowotworową o lokalizacji pozawątrobowej oraz zaawansowaną chorobę o lokalizacji wątrobowej,
• zaawansowane choroby ogólnoustrojowe, takie jak ciężka niewydolność krążenia, posocznica,
• zaawansowany wiek chorego.

Z powodu braku dawców wykonuje się także częściowe resekcje wątroby od osób żywych najczęściej spokrewnionych z biorcą.

Istnieją dwa typy powikłań przeszczepienia narządu wątroby: pochodzenia wątrobowego i te związane z funkcją całego organizmu. Do przyczyn wątrobowych należy niepodjęcie przez nową wątrobę funkcji, zakrzepica oraz niedrożność dróg żółciowych. Wśród przyczyn ogólnoustrojowych możemy wyróżnić zakrzepicę, niewydolność nerek, niewydolność krążeniowo-oddechową, zakażenie ogólnoustrojowe.

Ponadto pacjent przez całe życie będzie musiał przyjmować leki immunosupresyjne, które osłabią reakcję własnego organizmu na obcy narząd. Przyjmowanie leków immunosupresyjnych związane jest z większą podatnością na infekcje i choroby zakaźne.

Źródła

1. Jeziorski A., Szawłowski A., Towpik E., Chirurgia onkologiczna - tom 1-4, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3719-7
2. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
3. Popiela T. (red.), Davidson Chirurgia. Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-128-0
4. Noszczyk W., Chirurgia: repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3843-9