Uzależnienie od leków

Uzależnienie od leków określa się inaczej mianem lekomanii. Dla lekomana najbliższym „przyjacielem” stają się tabletki, kapsułki i różnego rodzaju medykamenty. Kiedy przyjaciele, rodzina, znajomi i lekarze próbują uświadomić choremu siłę nałogu i niebezpieczeństwo wynikające z przedawkowania leków, odbiera on ich interwencje i sugestie jako zamach na jego autonomię i wolność. Przyjmując środki przeciwbólowe, człowiek jedynie „oszukuje” siebie, znosząc wrażenie bólu, a przecież ból to sygnał dla organizmu, że „coś jest nie tak”. Leki przeciwbólowe eliminują objaw, a nie przyczynę choroby. Bezmyślne faszerowanie się pastylkami, zamiast pomagać – szkodzi i stopniowo degraduje zdrowie człowieka.

Zobacz film: "Coraz więcej Polaków cierpi na depresję"

Na czym polega lekomania?

W podręcznikach psychiatrycznych znajduje się kilka terminów-substytutów na opis tego samego zjawiska: uzależnienie od leków, lekomania, farmakomania, zależność lekowa albo lekozależność. Uzależnienie od leków wywołuje stan fizyczny lub psychiczny, który wynika z interakcji leku z żywym organizmem, prowadząc do zmian zachowania łącznie z uczuciem przymusu stałego lub okresowego zażywania leku. Chory w miarę rozwoju nałogu musi przyjmować coraz większe dawki substancji, by otrzymać pożądany efekt lub aby uniknąć nieprzyjemnych doznań w związku z brakiem leku. W ten sposób wzrasta niebezpieczeństwo przedawkowania leków, wystąpienia skutków ubocznych, zatrucia, a nawet śmierci. Lekomania to forma toksykomanii, która najczęściej dotyczy leków przeciwbólowych, nasennych, dopingujących, euforyzujących i hormonalnych. Wyróżnia się dwa rodzaje uzależnienia od leków:

  • nałóg – cięższa postać uzależnienia,
  • przyzwyczajenie – lżejsza postać uzależnienia.

Kto jest podatny na uzależnienie od leków?

Większość osób uzależnionych od leków to kobiety w wieku 35-50 lat. Lekozależność powstaje zazwyczaj wtórnie do pierwotnych problemów, jakimi są zaburzenia emocjonalne, depresja, nerwice, psychozy, nierozwiązane problemy z okresu dzieciństwa czy wczesnej młodości. Do nadmiernego zażywania tabletek prowokują również rzeczywiste objawy bólowe w przebiegu poważnych chorób somatycznych (np. nowotworów), ale częściej uzależnienie od leków wynika z kompulsywnego i niekontrolowanego przyjmowania kapsułek na skutek urojonych zaburzeń czynności narządów wewnętrznych lub z powodu hipochondrii – irracjonalnego lęku o własne zdrowie.

Do lekomanii przyczyniają się także kampanie reklamowe koncernów farmaceutycznych. Polacy znajdują się w czołówce, jeśli chodzi o nadmierne kupowanie medykamentów w aptekach. Mamy skłonność do leczenia się „na własną rękę”, łykamy mnóstwo suplementów, preparatów wspomagających, witamin, pastylek ziołowych i środków na poprawę samopoczucia czy leczenie problemów ze snem. Zazwyczaj człowiek wybiera specyfiki propagowane przez reklamy, a kiedy tabletki zawodzą, dopiero wtedy udaje się do lekarza z prośbą o fachową pomoc. Tymczasem kierunek działania powinien być odwrotny – najpierw wizyta u doktora, potem zażycie lekarstw zgodnie z jego zaleceniami.

Skutki nadmiernego zażywania leków

Nadmiernie i zbyt często przyjmowane dawki leków powodują przestrojenie czynności psychicznych i somatycznych organizmu. W wyniku nagłego odstawienia środka mogą pojawić się objawy abstynencyjne, które wywołują nieprzyjemne doznania i niejako zmuszają do ponownego zażycia leku. Najszybciej i najczęściej wytwarza się u lekomana uzależnienie psychiczne, które objawia się trudnościami w przezwyciężeniu chęci przyjmowania substancji działającej na psychikę.

Uzależnienie fizyczne (somatyczne) pojawia się rzadziej i później, a wiąże się ze zjawiskiem tolerancji – koniecznością przyjmowania coraz większej dawki, ponieważ poprzednio przyjmowana już nie działa ze względu na przyzwyczajenie się mózgu do stałej obecności substancji we krwi. Uzależnienie fizyczne powoduje zmiany pracy narządów wewnętrznych. Może doprowadzić do powstania wrzodów żołądka, upośledzenia funkcji wątroby lub nerek, a u astmatyków nasilać skurcz oskrzeli. Inne konsekwencje nadużywania leków to m.in.: zaburzenia ciśnienia krwi, czynności serca, oddychania i funkcji układu trawiennego.

Najbardziej popularne formy lekozależności

Człowiek najczęściej sięga po leki, gdy odczuwa dyskomfort fizyczny (ból somatyczny) albo kiedy „boli dusza”, a więc ze względu na brak równowagi psychicznej, nierozwiązane konflikty wewnętrzne, labilność emocjonalną albo trudności w codziennym funkcjonowaniu. W przypadku problemów natury psychicznej lepszą metodą pomocy jest wsparcie najbliższych, psychoterapia, wgląd w siebie, autoanaliza niż leczenie objawowe – farmakologiczne. Szczególne niebezpieczeństwo niesie fakt krzyżowego łączenia się dwóch typów uzależnień (lekomania + alkoholizm) – popijanie tabletek alkoholem.

W polskim społeczeństwie ciągle funkcjonuje stereotyp „osoby z problemami psychicznymi”. W obliczu trudności i nieumiejętności poradzenia sobie człowiek zazwyczaj myśli: „Przecież nie jestem jakimś wariatem, żeby iść do psychiatry albo na rozmowę do psychologa”. Zaczyna szukać pomocy i wzmocnienia indywidualnie, np. w lekach albo środkach odurzających. Alkohol, psychostymulanty i niektóre kapsułki umożliwiają poprawę nastroju, łagodzenie kompleksów, dodawanie sobie odwagi bez narażania się na ostracyzm społeczny w związku z wizytą u psychiatry. Niejednokrotnie uzależnienie psychiczne od leków powstaje dlatego, że najbliżsi chcą ukryć przed otoczeniem wstydliwy problem natury psychicznej jednego z członków rodziny. I tak nałóg rozwija się „w czterech ścianach”, degradując życie człowieka. Najlepszym rozwiązaniem jest odcięcie lekomana od środków uzależniających i nakłonienie go do leczenia, a nie podświadome wypieranie problemu i udawanie, że nic niepokojącego się nie dzieje.

Najbardziej rozpowszechnione typy lekozależności dotyczą zażywania leków nasennych (typ barbituranowy i benzodiazepinowy) oraz leków przeciwbólowych. Wyróżnia się dwie główne grupy leków przeciwbólowych – narkotyczne (opioidowe), których działanie jest bardzo silnie uzależniające oraz nienarkotyczne, najczęściej nadużywane, np. paracetamol, ibuprofen, aspiryna, ketoprofen. Silne uzależnienie fizyczne i psychiczne wywołują długo przyjmowane barbiturany, które zwiększają niebezpieczeństwo popełnienia samobójstwa. Barbiturany nie są polecane jako leki nasenne ze względu na szybki rozwój zjawiska tolerancji oraz silne właściwości tłumiące na ośrodkowy układ nerwowy. Należą do starszej generacji leków i wykazują tendencję do kumulowania się w organizmie, prowadząc do zatruć. Mniejsze działanie uzależniające mają pochodne benzodiazepiny o właściwościach nie tylko nasennych, ale i uspokajających oraz przeciwlękowych. Jednak i one po jakimś czasie uzależniają i pogarszają jakość snu. Nadmierne dawki leków nasennych obejmują szereg skutków ubocznych: ospałość, apatię, senność, uczucie rozbicia, niepamięć, bełkotliwą mowę, drżenie, oczopląs, dezorientację, spadek koncentracji uwagi, zaburzenia koordynacji ruchowej. U osób starszych mogą pojawić się stany lękowe, niepokój, pobudzenie, drażliwość, majaczenie oraz nasilenie objawów otępiennych.

Komentarze (8)
Dr n. med. Bohdan Tadeusz Woronowicz
Dr n. med. Bohdan Tadeusz Woronowicz 2 miesiące temu

Informację należy uzupełnić, bo są jeszcze niebenzodiazepinowe leki nasenne posiadające silny potencjał uzależniający, którego nie wolno lekceważyć. Te leki to: ZOLPIDEM dostępny w postaci preparatów: Hypnogen, Nasen, Onirex, Polsen, Sanval, Stilnox, Xentic, Zolpic, ZolpiGen, Zolsana, Zoratio. ZOPIKLON dostępny jest w postaci preparatów: Dobroson, Imovane, Zopiratio. ZALEPLON dostępny jest w postaci preparatów: Sonata, Starnoc i Selofen.

Odpowiedz
Nowakowska
Nowakowska 5 miesięcy temu

Moja matka jest juz po dwoch probach samobojczych (truła się najpierw signopamem a po latach Xanaxem i Dobrosenem). Obyło się bez płukania żołądka ale ma tak zjechaną psychikę że wykańcza wszystkich w rodzinie zwłaszcza ojca a teraz dodatowo przeżuciła sie na mnie i moją dorosłą córkę. Oczywiście twierdzi ze jest zdrowa tylko my jesteśmy chorzy. O leczeniu nie ma mowy, dostaje szału na wspomnienie o nim i wówczas mamy gehennę w domu. Ojciec jest wykończony a ja juz niejednokrotnie lądowałam u kardiologa ze względu na serduszko które tez nie wytrzymuje tego napięcia. Jej uzależnienie jest do tego stopnia męczące ze wymyśla niestworzone choroby (co dwa dni inną chorobę, a to cukrzycę a to dyskopatię a to inne problemy np.ginekologiczne) a wszystko po to aby którykolwiek lekarz zapisał jej brakujące leki czyli XanaX i Dobrosen. Wiem ze zażywa jest w ilościach ogromnych - 60 tabletek czyli po dwa opakowania z obu wystarczają jej na 2 - 3 tygodnie. Łatwo można policzyć w jakich ilościach je zazywa. Próby wydzielania jej leków lub chowania opakować doprowadzały do rekoczynów w naszą stronę. W tej chwili postanowiła wykańczać nas psychicznie wiecznymi pretensjami o wszystko. Próbujemy ignorować jej zachowanie ale to nie przynosi efektów bo nawet najtrwalszy i najmocniejszy organizam nie wytrzyma wiecznego utyskiwania w sposób mega obraźliwy. Najgorsze jest to ze my pomimo najlepszych intencji nie potrafimy już normalnie funkcjonować w spokoju i z usmiechem bo choroba psychiczna spowodowana uzależnieniem od leków zniszczyła nam wszyskim zycie i sens dalszego działania.

Odpowiedz
~Mana
~Mana 11 miesięcy temu

Leczenie uzależnień nie jest łatwe. Ale da się to zrobić, szczególnie lekomanię. Wydaje mi się że jest trochę prościej niż inne uzależnienia. Ja leczyłam się w poradni Wiosenna w Krakowie i udało mi się dzięki nim wyrwać z tego nałogu. Gdyby nie oni to pewnie dalej bym się staczała...

Odpowiedz
~CM MEDICA
~CM MEDICA ponad rok temu

Uzależnienie to choroba. Lekomania jest problemem powszechnym. Codziennie 2 miliony osób w Polsce kupuje różnego rodzaju leki. Miesięcznie wydajemy na nie w sumie ponad 2 miliony złotych. Jesteśmy 6tym co do wielkości rynkiem zbytu środków farmaceutycznych. Około jedna trzecia z nas nadużywa leków. Około tysiąca osób rocznie trafia do szpitala z zatruciem z ich powodu. W wielu przypadkach problem ze zbyt łatwą dostępnością do leków wynika z faktu braku możliwości zweryfikowania na poziomie lekarza psychiatry, czy nie jest on jednym z wielu lekarzy Pacjenta, który zgłosił się o pomoc. Nadużywanie zaufania lekarzy staje się prawdziwą plagą. Leczenie uzależnienia od leków i innych substancji psychoaktywnych jest bardzo trudnym procesem leczniczym. W wielu przypadkach uczestniczy w nim nie tylko sam Pacjent ale i jego bliscy a ze strony personelu medycznego w leczenie włącza się lekarza z oddziału detoksykacji, lekarza psychiatrę oraz psychoterapeutów. Osoby zainteresowane podjęciem profesjonalnego leczenia uzależnienia od substancji psychoaktywnych zapraszamy do naszej placówki medycznej

Odpowiedz
~Monika
~Monika ponad rok temu

Czytałam na Medox, że bardzo łatwo jest się uzależnić od leków. Ostatnio podobnież lekomania stała się problemem społecznym, z którym nie każdy jest sobie w stanie poradzić i zorientować się w odpowiednim czasie, że już ma problem. Warto wejść i dowiedzieć się czegoś więcej http://medox-lekomania.pl/#about - świadomość problemu to podstawa.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Uzależnienie od leków
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Uzależnienie od leków
Uzależnienie od leków

Kodeina

Kodeina

To popularny składnik leków na kaszel i przeziębienie. Stosowana zgodnie z zaleceniami lekarza likwiduje nieprzyjemne dolegliwości (...) , jednak jej stosowanie w nadmiarze może prowadzić nawet do poważnego uzależnienia....

Uzależnienie od leków

Leki, które zabijają więcej osób niż heroina

Leki, które zabijają więcej osób niż heroina

Jak informuje Krajowe Centrum Zwalczania Chorób Zakaźnych (CDC), każdego roku więcej Amerykanów umiera w wyniku przedawkowania leków na receptę (...) niż przez narkotyki. W ostatnich 10 latach gwałtownie wzrosła liczba zgonów wywołana...

Uzależnienie od leków

Uzależnienie od leków nasennych

się uzależnienie od leków nasennych? Jakie leki nasenne uzależniają najszybciej i jakie objawy są charakterystyczne dla lekomanii? Leki nasenne Bezsenność, a (...) ), a w konsekwencji może pojawić się uzależnienie...

Uzależnienie od leków

Uzależnienie od leków przeciwbólowych

„oszukuje" te receptory, zażywając leki uśmierzające ból. Tracąc kontrolę nad ilością i częstotliwością dawek, może pojawić się uzależnienie od leków (...) przeciwbólowych. Co to jest uzależnienie...

Uzależnienie od komputera - objawy, leczenie

Uzależnienie od telefonu komórkowego

Uzależnienie od telefonu komórkowego

Osoby uzależnione traktują telefon komórkowy jak przedłużenie ręki lub ucha, a brak telefonu może u nich wywoływać napady lękowe.

Uzależnienie od komputera - objawy, leczenie

Uzależnienie od komputera u dzieci

Uzależnienie od komputera u dzieci

Problemy wychowawcze mogą być spowodowane uzależnieniem od internetu lub komputera. Dziecko traci kontakt z rzeczywistością, uzależniając się od życia w wirtualnym świecie.

Uzależnienie od papierosów

Nałóg nikotynowy u młodzieży

Nałóg nikotynowy u młodzieży

Badacze odkryli niepokojącą zależność: im większe uzależnienie młodego człowieka od nikotyny, tym mniej aktywna kora przedczołowa.

Uzależnienie od seksu

Uzależnienie od pornografii (WIDEO)

Uzależnienie od pornografii (WIDEO) Odtwórz wideo

Na uzależnienie od pornografii skarży się coraz większa ilość mężczyzn. O tym, jak odróżnić uzależnienie od filmów i gazet porno od nieszkodliwego (...) jej przeglądania opowiada Arkadiusz Bilejczyk, seksuolog. Ta...

Klasyfikacja narkotyków

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Narkotyki dzieli się na miękkie i twarde. Te drugie - brane często - powodują silne uzależnienie. Unikanie terapii odwykowej może zakończyć się trwałym uszkodzeniem zdrowia lub śmiercią.