Używka na cenzurowanym. Zakazane tropikalne orzechy

Orzechy betelowe, znane również jako nasiona palmy areki, od wieków zajmują ważne miejsce w kulturach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Zwyczaj żucia betelu polega na owinięciu kawałka orzecha w liść pieprzu betelowego, często z dodatkiem wapna gaszonego oraz przypraw. Tak przygotowana mieszanka działa pobudzająco, lekko euforyzująco i barwi ślinę na czerwono, co stało się charakterystycznym elementem ulicznych pejzaży wielu krajów regionu. Dla wielu osób spożywanie betelu ma wymiar towarzyski i rytualny, a w niektórych społecznościach jest elementem gościnności.

Choć praktyka ta ma głębokie korzenie kulturowe, orzechy betelowe są dziś uznawane za poważne zagrożenie zdrowotne. Regularne żucie prowadzi do uszkodzeń jamy ustnej, przyspieszonego rozwoju próchnicy, przewlekłych stanów zapalnych dziąseł i błony śluzowej. Najpoważniejszym skutkiem jest jednak zwiększone ryzyko nowotworów, zwłaszcza raka jamy ustnej, gardła i przełyku. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaliczyła betel do substancji rakotwórczych, co sprawiło, że stał się przedmiotem debat zdrowia publicznego.

Badania naukowe jednoznacznie potwierdzają związki między spożywaniem betelu a chorobami nowotworowymi. Przykładowo, opublikowana w 2017 roku w czasopiśmie "BMC Cancer" metaanaliza wykazała, że regularne żucie betelu znacząco zwiększa ryzyko raka jamy ustnej, zwłaszcza w populacjach Azji Południowo-Wschodniej.

Autorzy podkreślili, że nawet osoby, które nie palą papierosów ani nie piją alkoholu, a jedynie żują betel, są narażone na wielokrotnie wyższe ryzyko rozwoju zmian przedrakowych i nowotworowych w obrębie jamy ustnej. Wyniki te stały się jednym z naukowych fundamentów dla wprowadzanych regulacji prawnych.

Ze względu na rosnące dowody naukowe na szkodliwość betelu, część krajów zdecydowała się na radykalne kroki prawne. Zakazy sprzedaży i spożycia wprowadzono nie tylko w trosce o zdrowie publiczne, ale również z powodu kosztów leczenia poważnych chorób związanych z nałogiem. Władze argumentują, że zakaz chroni przede wszystkim młode pokolenie przed wejściem w uzależniający nawyk.

Przykładem są takie państwa jak Bhutan, który całkowicie zdelegalizował betel, czy Papua-Nowa Gwinea, gdzie wprowadzono restrykcyjne regulacje dotyczące sprzedaży. Ograniczenia istnieją także w Singapurze, gdzie karane jest nie tylko żucie, ale i posiadanie orzechów betelowych w miejscach publicznych.

W Australii i w wielu stanach USA obowiązuje zakaz importu i sprzedaży orzechów betelowych.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: "BMC Cancer"