Wątroba a skóra. Jak zaburzona praca wątroby objawia się na skórze?

Wątroba to największy gruczoł w organizmie człowieka, w którym zachodzi szereg procesów, wpływających na kondycję całego organizmu. Żaden inny narząd nie pełni tyle funkcji, co wątroba. Narząd ten należy do układu pokarmowego. Bierze udział w metabolizmie niemal wszystkich substancji, które są wchłaniane w układzie pokarmowym. Dlatego też tak istotne jest, by pracował prawidłowo.

Wiele chorób wątroby może rozwijać się bez typowych objawów i dolegliwości bólowych. Jednak o problemach z nią mogą świadczyć zewnętrzne oznaki związane z kondycją skóry, takie jak:

• żółtaczka,
• pokrzywka,
• rumień,
• siniaki,
• pajączki naczyniowe,
• świąd skóry,
• wzmożona pigmentacja,
• kępki żółte,
• skóra pergaminowa.

Gdzie położona u człowieka jest wątroba?

W którym miejscu jest wątroba? Po której stronie znajduje się narząd? Wątroba znajduje się w górnej części jamy brzusznej. Zlokalizowana jest z prawej strony, tuż pod prawym żebrem.

Żółtaczka, czyli żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu, to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów chorej wątroby. Jej przyczyny mogą mieć jednak także inne źródła.

Żółte zabarwienie skóry może mieć różne odcienie – od jasnożółtych przez pomarańczowe, nawet po szarozielone. Powodem żółtaczki jest hiperbilirubinemia, czyli nadmierne nagromadzenie bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu. Bilirubina to żółtawy barwnik, który wytwarzany jest na drodze rozpadu hemu, głównie z hemoglobiny czerwonych krwinek.

Choroby wątroby, które mogą objawiać się żółtaczką to przede wszystkim ostre zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, niedrożność dróg żółciowych wewnątrz lub na zewnątrz wątroby. Żółtaczka to także jeden z zewnętrznych objawów marskości wątroby, czy nowotworów dróg żółciowych i wątroby.

Wątroba, która nie funkcjonuje prawidłowo, może objawiać się także tzw. pajączkami wątrobowymi. Są to poszerzone naczynia krwionośne, które najczęściej zauważyć można na twarzy i szyi. Pojawiają się także one na ramionach oraz klatce piersiowej.

W początkowym okresie zmiany te mogą nie rzucać się w oczy, są widoczne jako pojedyncze, cienkie czerwone niteczki. Jednak po pewnym czasie pojawia się ich znacznie więcej, co przypomina pajęczą sieć. Zmiany te bledną po naciśnięciu.

Pajączki wątrobowe mogą być objawem uszkodzonej wątroby, wskazywać na niealkoholową stłuszczeniową chorobę tego narządu.

Głowa meduzy jest kolejnym możliwym, choć stosunkowo rzadkim, objawem problemów z wątrobą. Pojawia się zwykle na skutek rozwoju nadciśnienia wrotnego, będącego powikłaniem marskości wątroby.

Pierwsze objawy marskości wątroby często nie są charakterystyczne. Dopiero wraz z postępem schorzenia zaczynają się manifestować w sposób bardziej oczywisty. Najczęściej chorych niepokoi ogólne osłabienie, zmniejszony apetyt, czy wzdęcia i stan podgorączkowy. Mogą pojawić się też objawy skórne marskości wątroby. Na zdjęciach dostępnych w sieci widać, że pacjenci często zmagają się z problemami, takimi jak przebarwienia skóry, świąd, podskórne wylewy krwi, czy teleangiektazje.

Natomiast głowa meduzy towarzyszy już zaawansowanym stanom chorobowym. Jest to poszerzenie żył w okolicy okołopępkowej lub żył wewnętrznych zlokalizowanych na ścianie brzucha. Objawia się podskórnymi wylewami, albo rozszerzonymi naczyniami krwionośnymi, które wyglądają jak węże, wijące się na głowie mitologicznej Meduzy.

Marskość wątroby charakteryzuje się uszkodzeniem miąższu tego narządu, które prowadzi do jego zwłóknienia i zniszczenia struktury. Jest to choroba przewlekła i bardzo poważna, w której dochodzi do zaburzenia czynności tego narządu. Rokowania przy marskości wątroby są bardzo zróżnicowane. Długość życia zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby, ale też od przestrzegania zaleceń lekarskich i trybu życia.

O problemach z wątrobą mogą świadczyć też kępki żółte (żółtaki). Są to grudkowate zmiany skórne, zlokalizowane najczęściej na skórze powiek. Mogą mieć różnorodne kształty, czasem są wypukłe, a czasem płaskie. Nierzadko rozwijają się symetrycznie na wszystkich powiekach. Zmiany te mogą wskazywać na pierwotną marskość żółciową wątroby i pojawiać się w przewlekłej cholestazie.

Objawem chorób wątroby na twarzy, czy ciele mogą być też brązowe przebarwienia, które pojawiają się w zaawansowanej hemochromatozie (nadmierne gromadzenie żelaza, także w wątrobie). Plamy na skórze od wątroby mogą mieć też postać rumienia na dłoniach, a czasem na podeszwie stopy (np. objawy skórne stłuszczenia wątroby).

Plamy wątrobowe

Czasem w kontekście chorej wątroby mówi się także o plamach wątrobowych na twarzy, czy innych częściach ciała. Jednak plamy te nie są związane z chorobą tego narządu.

Jak wyglądają plamy wątrobowe? Na zdjęciach mogą wyglądać nieco jak piegi. Są jednak ciemniejsze i większe od piegów. Pojawiają się najczęściej u osób po 40-50 roku życia. Plamy wątrobowe, zwane też pigmentacyjnymi lub starczymi, mają kolor zbliżony do barwy wątroby, stąd ich nazwa.

Jednak ich przyczyna jest inna, najczęściej są konsekwencją nadmiernej ekspozycji na słońce w wieku dziecięcym, czy przyjmowania niektórych leków.

Swędzenie skóry może być także objawem chorób wątroby. Świąd może wskazywać na cholestazę, czyli zaburzenie wynikające z zatrzymania odpływu żółci lub upośledzenia czynności wydzielniczej wątroby. Świąd dotyczy często dłoni i stóp.

Przyczyną swędzenia skóry, zwłaszcza swędzenia łydek i piszczeli może być też przewlekłe zakażenie wirusem HCV, zapalenie wątroby, ale i poalkoholowa marskość wątroby. Świąd skóry czasem może być także objawem skórnym raka wątroby.

Także zmiana wyglądu płytki paznokcia może być sygnałem poważnej choroby wątroby. Szczególnie niepokojące są zmiany określane jako tzw. paznokieć Terry'ego.

Charakteryzują się one zmętnieniem paznokcia niemal na całej długości. Różowy pozostaje jedynie wąski pas na końcowej granicy płytki. Takie zmiany na paznokciach obserwuje się najczęściej u pacjentów z marskością wątroby.

Choroby wątroby mogą powodować także łysienie. Nie jest to jednak oczywisty objaw problemów związanych z tym narządem, dlatego często pozostaje pomijany, nawet na medycznych forach. Przeciążona wątroba objawiać się może nie tylko wypadaniem włosów, ale też przerzedzeniem brwi i rzęs, utratą owłosienia na przedramionach, w okolicy łonowej czy pach.

Takie zmiany obserwuje się u obu płci. Natomiast u mężczyzn pojawić się może też spadek tempa wzrostu zarostu na twarzy.