Wpływa na skuteczność antybiotyków. "Występuje dziś praktycznie wszędzie - w glebie, żywności, a nawet w wodzie z kranu"

Międzynarodowy zespół naukowców, w składzie którego znaleźli się badacze m.in. z Wiedeńskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Uniwersytetu w Bonn, sprawdzał, jak nanoplastik wpływa na działanie antybiotyków. Wyniki badań opublikowano online na łamach czasopisma "Nature".

Pod lupę wzięto między innymi tetracyklinę. To antybiotyk o szerokim spektrum działania wykorzystywany m.in. w leczeniu trądziku, infekcji układu oddechowego czy jelit. Wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.

Naukowcy sprawdzali, czy tetracyklina będzie wchodziła w interakcje z nanocząstkami powszechnych tworzyw - polietylenu (PE), polipropylenu (PP), polistyrenu (PS) i nylonu 6,6 (N66). Są one szeroko wykorzystywane we współczesnym przemyśle m.in. do produkcji opakowań.

Badacze dowiedli, że nanocząstki plastiku mogą wiązać tetracyklinę, co z kolei zmniejsza jej skuteczność. Zauważyli także, że wiązanie to było szczególnie silne w przypadku nylonu.

- Nanocząstki plastiku przyspieszają rozwój bakteryjnych biofilmów, co stwarza nowe wyzwania w skutecznym stosowaniu antybiotyków. Nie tylko działanie leku się zmniejsza, ale także w organizmie mogą powstawać antybiotykooporne bakterie. Z przerażeniem patrzę na problem antybiotykooporności w Polsce. Antybiotyki są nadużywane, zwłaszcza przy błahych infekcjach. Stosujemy je zbyt często i za krótko - zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska, specjalistka medycyny rodzinnej, członkini Polskiego Towarzystwa Żywieniowego i założycielka Instytutu Medycyny Integracyjnej Arcana.

Światowa Organizacja Zdrowia umieściła oporność na antybiotyki na liście 10 największych globalnych zagrożeń zdrowia publicznego. Szacuje się, że w 2050 roku liczba zgonów związanych z antybiotykoopornością może sięgnąć nawet 10 milionów rocznie. Polska jest w pierwszej dziesiątce krajów europejskich, w których przyjmuje się najwięcej antybiotyków.

- Przy wystąpieniu antybiotykooporności leczenie antybiotykiem nie przynosi oczekiwanych efektów, ponieważ nie zabija on lub nie hamuje namnażania bakterii. Problem ten nabiera nowego wymiaru w obliczu odkrycia, że nanoplastik, wszechobecny w naszym otoczeniu, ma zdolność wiązania się z cząsteczkami antybiotyków, co prowadzi do zmniejszenia ich skuteczności. A nanoplastik występuje dziś praktycznie wszędzie - w glebie, żywności, a nawet w wodzie z kranu - wylicza dr Cubała-Kucharska.

Nanoplastik definiuje się jako cząsteczki mniejsze niż 100 nm, występujące głównie w postaci odpadów. Te sproszkowane kawałki są tak małe, że mogą przedostać się do małych przestrzeni, w tym do naszych ciał i komórek. Naukowcy podnoszą, że wiązanie tetracykliny z nanocząstkami plastiku może nie tylko zmniejszać jej aktywność biologiczną, ale także sprawić, że antybiotyk zostanie przetransportowany do niepożądanych miejsc w organizmie.

- To bardzo niepokojące zjawisko. W takcie stosowania antybiotyku może dochodzić do tego, że straci on swoje ukierunkowane działanie i potencjalnie może wywoływać niepożądane skutki. Trzeba będzie zastanowić się także, jak ma wyglądać dawkowanie danego antybiotyku, jeżeli cząsteczki nanoplastiku zmniejszają jego skuteczność - tłumaczy specjalistka medycyny rodzinnej.

Lekarka wskazuje, że także inne substancje mogą wpływać na skuteczność antybiotyków.

- W trakcie przyjmowania antybiotyku nie powinniśmy sięgać po sok grapefruitowy. Unikajmy także jedzenia tego owocu. Powód? Może on zwiększyć toksyczne działanie leku. Antybiotyku nie należy popijać także mlekiem. Wapń z mleka tworzy wiązania chemiczne z antybiotykiem, co prowadzi do osłabienia jego działania. Należy odczekać ok. dwie godziny pomiędzy zażyciem leku a spożyciem nabiału - wyjaśnia specjalistka medycyny rodzinnej.

Ekspertka wskazuje, że podobne działanie może wykazywać błonnik. Znajdziemy go np. w pełnoziarnistych wyrobach żytnich, ryżu, kaszy czy płatkach owsianych. Nie oznacza to jednak, że na czas przyjmowania antybiotyku należy zrezygnować z produktów pełnoziarnistych. Warto jedynie zachować odstęp między zażywaniem ich i leku.

- Nie należy popijać antybiotyku także wysoko zmineralizowaną wodą. Może ona znacznie zmniejszyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego. Najlepiej zażywaj antybiotyk godzinę przed lub dwie godziny po posiłku, popijając go szklanką przegotowanej, przestudzonej wody. I nie zapominajmy również o tym, aby podczas antybiotykoterapii zrezygnować ze spożywania alkoholu. Takie połączenie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i ciśnienia krwi oraz osłabienia działania terapeutyku - tłumaczy dr Cubała-Kucharska.

Lekarka podnosi także, że bardzo ważne jest, aby wybrać antybiotyk do końca, według zalecenia lekarza. Kluczowe jest także zapoznanie się z ulotką przed jego zastosowaniem.

- Czytanie ulotki to postawa. Znajdziemy tam wszystkie najważniejsze informacje dotyczące tego, jak i kiedy przyjmować antybiotyk oraz z czym go nie łączyć. Taka wiedza zabezpieczy nas przed sytuacją, gdy często nieświadomie możemy osłabić jego działanie - podsumowuje dr Cubała-Kucharska.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl