Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie

Wrzód dwunastnicy to przewlekła choroba, która charakteryzuje się ubytkiem błon śluzowej i podśluzowej oraz blaszki mięśniowej dwunastnicy. Choroba wrzodowa występuje w każdym wieku, chociaż najczęściej pomiędzy 25 a 55 rokiem życia. Wrzód dwunastnicy lokalizuje się zazwyczaj zaraz za odźwiernikiem w opuszce, najczęściej na ścianie przedniej, niekiedy w postaci dwóch położonych naprzeciwko siebie wrzodów.

Polecane wideo:

1. Wrzód dwunastnicy - przyczyny

Wrzód dwunastnicy powstaje w wyniku infekcji bakteryjnej. Bakteria Helicobacter pylori ma kształt korkociągu, który pozwala na łatwą penetrację błony śluzowej. Powoduje zmiany w układzie immunologicznym, które pozwalają jej na przeżycie w żywym organizmie człowieka dzięki produkcji enzymu - ureazy, który neutralizuje kwas solny i zapewnia jej przeżycie w silnie kwaśnym środowisku żołądka. Bakterie te wytwarzają również liczne toksyny, które powodują zapalenie i uszkodzenie błony śluzowej. W porównaniu z chorobą wrzodową żołądka, chorobie wrzodowej dwunastnicy zawsze towarzyszy zakażenie bakterią Helicobacter pylori.

Inne przyczyny wrzodu dwunastnicy to:

1. Czynniki agresji:

  • nadmierne wydzielanie kwasu solnego i pepsynogenów,
  • przyspieszanie opróżnienia żołądka, co wywołuje nadmierne zakwaszenie dwunastnicy,
  • nadmierna reakcja gastrynowa na obecność i rozciągnięcie żołądka pokarmem.

2. Czynniki protekcji:

  • niektóre hormony przewodu pokarmowego,
  • alkaliczna treść dwunastnicy,
  • prawidłowe ukrwienie błony śluzowej dwunastnicy.

Czasami zdarza się, że wrzody dwunastnicy powstają w wyniku infekcji wtórnej Helicobacter pylori, tzn. przedostania się z żołądka do dwunastnicy. Wynika z tego, że wrzód dwunastnicy może być powikłaniem choroby wrzodowej żołądka.

2. Wrzód dwunastnicy - czynniki ryzyka

Długotrwała terapia niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi (leki NLPZ) jest również przyczyną powstania wrzodów dwunastnicy. NLPZ działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie poprzez blokowanie cyklooksygenazy - enzymu, który jest związany z produkcją prostaglandyn, które wywołują reakcje zapalne oraz działają na ścianę jelit, powodując skurcz.

Inne czynniki wrzodu dwunastnicy:

3. Wrzód dwunastnicy - objawy

Do najczęstszych objawów wrzodu dwunastnicy należą:

  • bóle o charakterze ucisku, gniecenie w nadbrzuszu,
  • ból na czczo,
  • bóle głodowe, tzn. występujące nocami i wczesnym rankiem,
  • ból ustępujący po spożyciu posiłku,
  • potrawy sokopędne nasilające bóle,
  • brak apetytu,
  • zaparcia stolca,
  • spadek masy ciała.

Objawy wymagające natychmiastowej pomocy:

  • ostry ból brzucha z towarzyszącymi wymiotami i krwawieniem,
  • czarne, smoliste lub krwiste stolce,
  • wymioty krwią.

Nieleczony wrzód dwunastnicy może prowadzić do poważnych konsekwencji i zagrożenia życia. W okresie remisji owrzodzenie ulega zagojeniu, bliznowacieje i pokrywa się prawidłową błoną śluzową.

4. Wrzód dwunastnicy - leczenie

Podstawą leczenia wrzodów dwunastnicy jest terapia lekami, polegająca na przyjmowaniu dwóch antybiotyków i jednego leku zmniejszającego wydzielanie kwasu solnego. Celem tego leczenia jest wyeliminowanie bakterii, gdyż bez usunięcia ich z ustroju chorego nie można mówić o wyleczeniu z choroby wrzodowej dwunastnicy. Typowa trójlekowa kombinacja składa się z omeprazolu, klarytromycyny i amoksycyliny. Prawidłowo przeprowadzona kuracja trwająca 14 dni daje ponad 90% wyleczeń. Stosowane jest także leczenie skojarzone ze związkami bizmutu, które działają na Helicobacter pylori. Jednak samo zastosowanie preparatów bizmutu nie wpływa na bakterię.

Dawkowanie leków zleconych przez lekarza powinno być ściśle przestrzegane, ponieważ każda następna kuracja może być mniej skuteczna. W czasie potrójnej terapii mogą pojawić się łagodne objawy niepożądane, takie jak: nudności, wymioty, biegunka, metaliczny smak w ustach czy grzybica pochwy u kobiet. Operację chirurgiczną stosuje się głównie w przypadku powikłań choroby wrzodowej: perforacji wrzodu, zwężenia nieustępującego po leczeniu zachowawczym, nawrotach krwawienia z przewodu pokarmowego. W przypadku nieskuteczności terapii trójlekowej, stosowane jest skojarzenie 4 leków.

Ponadto dieta w chorobie wrzodowej jest niezbędna. Należy unikać picia herbaty, kawy i napojów zawierających kofeinę. Należy spożywać często niewielkie posiłki oraz unikać pokarmów, które powodują ból i podrażniają błonę śluzową.

Redakcja abcZdrowie.pl, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6

Źródła zewnętrzne

Układ pokarmowy

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie
Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie

Wrzód żołądka - zdjęcia

Wrzód żołądka - zdjęcia

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Układ pokarmowy

Rak dwunastnicy

trawiennymi z trzustki. Przyczyny raka dwunastnicy Czynniki ryzyka raka dwunastnicy: rodzinna polipowatość (...) i skonsultować...

Choroba wrzodowa - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania, rokowanie

Wskazania do gastroskopii

można także stwierdzić, czy choroba wrzodowa ma charakter trawienny czy nowotworowy. W przypadku objawów dyspeptycznych można stwierdzić czy ich przyczyną jest wrzód, nowotwór, zapalenie żołądka czy inne schorzenie....

Objawy celiakii - przyczyny, objawy ze względu na rodzaj, diagnostyka, leczenie

Pacjent z chorobą trzewną

Pacjent z chorobą trzewną

Szacowana liczba chorych na celiakię to 1% społeczeństwa.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka

ryzyka zwiększającym prawdopodobieństwo zapadnięcia na raka żołądka są: czynniki genetyczne, czynniki dietetyczne (dieta bogata w azotany (...) . Im wcześniej jest on wykryty, tym skuteczniejsze...

Rak jelita grubego - czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, leczenie

Nowotwory jelita grubego

Nowotwory jelita grubego

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej wykrywanych chorób układu pokarmowego.

Bąblowica - tasiemiec ludzki, czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, leczenie

Pasożyt bąblowca

Pasożyt bąblowca

Bąblowica to choroba wywoływana przez pasożyt tasiemca.

Polip w nosie - czynniki ryzyka, rodzaje, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jama nosowa - budowa

Jama nosowa - budowa

Kolor różowy - kość sitowia. Kolor niebieski - małżowina nosowa dolna.

Wirusowe zapalenie wątroby - żółtaczka, przyczyny, objawy

Czynniki ryzyka chorób wątroby

Jakie czynniki mogą powodować choroby wątroby? Jak się okazuje, są to nie tylko wirusy. Innymi przyczynami pojawienia się problemów z wątrobą (...) ruchu. Do tego dochodzi także cukrzyca i otyłość. Na skutek wymienionych...