Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie

spis treści
rozwiń

Wrzód dwunastnicy to przewlekła choroba, która charakteryzuje się ubytkiem błon śluzowej i podśluzowej oraz blaszki mięśniowej dwunastnicy. Choroba wrzodowa występuje w każdym wieku, chociaż najczęściej pomiędzy 25 a 55 rokiem życia. Wrzód dwunastnicy lokalizuje się zazwyczaj zaraz za odźwiernikiem w opuszce, najczęściej na ścianie przedniej, niekiedy w postaci dwóch położonych naprzeciwko siebie wrzodów.

1. Wrzód dwunastnicy - przyczyny

Wrzód dwunastnicy powstaje w wyniku infekcji bakteryjnej. Bakteria Helicobacter pylori ma kształt korkociągu, który pozwala na łatwą penetrację błony śluzowej. Powoduje zmiany w układzie immunologicznym, które pozwalają jej na przeżycie w żywym organizmie człowieka dzięki produkcji enzymu - ureazy, który neutralizuje kwas solny i zapewnia jej przeżycie w silnie kwaśnym środowisku żołądka. Bakterie te wytwarzają również liczne toksyny, które powodują zapalenie i uszkodzenie błony śluzowej. W porównaniu z chorobą wrzodową żołądka, chorobie wrzodowej dwunastnicy zawsze towarzyszy zakażenie bakterią Helicobacter pylori.

Zobacz film: "Wirtualna Poradnia: Wrzody"

Inne przyczyny wrzodu dwunastnicy to:

  1. Czynniki agresji:
  • nadmierne wydzielanie kwasu solnego i pepsynogenów,
  • przyspieszanie opróżnienia żołądka, co wywołuje nadmierne zakwaszenie dwunastnicy,
  • nadmierna reakcja gastrynowa na obecność i rozciągnięcie żołądka pokarmem.
Przyczyną wrzodów dwunastnicy jest bakteria Helicobacter pylori
Przyczyną wrzodów dwunastnicy jest bakteria Helicobacter pylori (Shutterstock)
  1. Czynniki protekcji:
  • niektóre hormony przewodu pokarmowego,
  • alkaliczna treść dwunastnicy,
  • prawidłowe ukrwienie błony śluzowej dwunastnicy.

Czasami zdarza się, że wrzody dwunastnicy powstają w wyniku infekcji wtórnej Helicobacter pylori, tzn. przedostania się z żołądka do dwunastnicy. Wynika z tego, że wrzód dwunastnicy może być powikłaniem choroby wrzodowej żołądka.

2. Wrzód dwunastnicy - czynniki ryzyka

Długotrwała terapia niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi (leki NLPZ) jest również przyczyną powstania wrzodów dwunastnicy. NLPZ działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie poprzez blokowanie cyklooksygenazy - enzymu, który jest związany z produkcją prostaglandyn, które wywołują reakcje zapalne oraz działają na ścianę jelit, powodując skurcz.

Zdrowa dieta przy skromnym budżecie (prezentacja edukacyjna)
Zdrowa dieta przy skromnym budżecie (prezentacja edukacyjna) [11 zdjęć]

10 pomysłów jak zdrowo i niedrogo komponować smaczne posiłki Dowiedz się jak zaoszczędzić pieniądze,...

zobacz galerię

Inne czynniki ryzyka wrzodów dwunastnicy:

3. Wrzód dwunastnicy - objawy

Do najczęstszych objawów wrzodu dwunastnicy należą:

  • bóle o charakterze ucisku, gniecenie w nadbrzuszu,
  • ból na czczo,
  • bóle głodowe, tzn. występujące nocami i wczesnym rankiem,
  • ból ustępujący po spożyciu posiłku,
  • potrawy sokopędne nasilające bóle,
  • brak apetytu,
  • zaparcia stolca,
  • spadek masy ciała.

Objawy wrzodów dwunastnicy wymagające natychmiastowej pomocy:

  • ostry ból brzucha z towarzyszącymi wymiotami i krwawieniem,
  • czarne, smoliste lub krwiste stolce,
  • wymioty krwią.

Nieleczony wrzód dwunastnicy może prowadzić do poważnych konsekwencji i zagrożenia życia. W okresie remisji owrzodzenie ulega zagojeniu, bliznowacieje i pokrywa się prawidłową błoną śluzową.

4. Wrzód dwunastnicy - leczenie

Podstawą leczenia wrzodów dwunastnicy jest terapia lekami, polegająca na przyjmowaniu dwóch antybiotyków i jednego leku zmniejszającego wydzielanie kwasu solnego. Celem tego leczenia jest wyeliminowanie bakterii, gdyż bez usunięcia ich z ustroju chorego nie można mówić o wyleczeniu z choroby wrzodowej dwunastnicy. Typowa trójlekowa kombinacja składa się z omeprazolu, klarytromycyny i amoksycyliny. Prawidłowo przeprowadzona kuracja trwająca 14 dni daje ponad 90 proc. wyleczeń. Stosowane jest także leczenie wrzodów dwunastnicy skojarzone ze związkami bizmutu, które działają na Helicobacter pylori. Jednak samo zastosowanie preparatów bizmutu nie wpływa na bakterię.

ZOBACZ TAKŻE:

Dawkowanie leków zleconych przez lekarza powinno być ściśle przestrzegane, ponieważ każda następna kuracja może być mniej skuteczna. W czasie potrójnej terapii wrzodów dwunastnicy mogą pojawić się łagodne objawy niepożądane, takie jak: nudności, wymioty, biegunka, metaliczny smak w ustach czy grzybica pochwy u kobiet. Operację chirurgiczną w przypadku wrzodów dwunastnicy stosuje się głównie w przypadku powikłań choroby wrzodowej: perforacji wrzodu, zwężenia nieustępującego po leczeniu zachowawczym, nawrotach krwawienia z przewodu pokarmowego. W przypadku nieskuteczności terapii trójlekowej wrzodów dwunastnicy, stosowane jest skojarzenie 4 leków.

Ponadto dieta w chorobie wrzodowej jest niezbędna. Należy unikać picia herbaty, kawy i napojów zawierających kofeinę. Należy spożywać często niewielkie posiłki oraz unikać pokarmów, które powodują ból i podrażniają błonę śluzową.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!