Wstrząs anafilaktyczny

Wstrząs anafilaktyczny to ciężka, uogólniona reakcja nadwrażliwości (w której dochodzi do zagrażającego życiu obniżenia ciśnienia tętniczego krwi), pojawiająca się w odpowiedzi na kontakt z określonym czynnikiem wywołującym. Czynnik ten w prawidłowych warunkach nie powinien wywoływać takiej reakcji, jednak u osób predysponowanych po dostaniu się do organizmu, bardzo szybko, bo już w czasie kilku minut (czasem nawet kilku sekund), uruchamia on kaskadę przemian, która w efekcie doprowadza do ciężkiego zaburzenia funkcjonowania organizmu w postaci wstrząsu.

1. Przyczyny i objawy wstrząsu anafilaktycznego

Czynnikiem wywołującym wstrząs anafilaktyczny może być wiele różnych substancji. Najczęściej są to jady owadów błonkoskrzydłych (osy, pszczoły), kontaky skóry z roślinami zawierającymi histaminę w swoich tkankach, leki (np. antybiotyki, opioidy, leki zwiotczające, niesteroidowe leki przeciwzapalne, jak aspiryna), krew i preparaty krwiozastępcze (dekstran, HES, albumina), szczepionki i surowice odpornościowe, kontakt z lateksem, pokarmy (zwłaszcza ryby, owoce morza, cytrusy, orzeszki ziemne), alergeny z powietrza (sierść zwierząt) oraz radiologiczne środki cieniujące.

2. Leczenie wstrząsu anafilaktycznego

W leczeniu wstrząsu ważne jest, aby działać bardzo szybko. Jeżeli to możliwe, należy usunąć źródło alergenu. W pierwszym etapie leczenia wstrząsu anafilaktycznego należy ocenić stan pacjenta - drożność dróg oddechowych, oddychanie i krążenie i w razie potrzeby zastosować intubację dotchawiczą oraz podjąć resuscytację. Jeśli reakcja nastąpiła w wyniku ukąszenia lub ukłucia, należy założyć opaskę uciskową powyżej miejsa ukłucia/ukąszenia. Należy również podawać tlen oraz zapewnić dostęp do żyły i przetaczać duże ilości płynów, aby uzupełnić objętość, która przemieściła się do przestrzeni pozanaczyniowej. Następnie podać we wlewie dożylnym 0,5 mg adrenaliny i w razie potrzeby dawkę powtarzać. Podaje się również leki przeciwhistaminowe (I generacja antagonistów receptorów H1) dożylnie (np. klemastynę). Glikokortykosteroidy (jak metyloprednizolon czy hydrokortyzon) podawane są zapobiegawczo w celu zmniejszenia ryzyka pojawienia się znów reakcji anafilaktycznej i wstrząsu anafilaktycznego. W razie skurczu oskrzeli i wystąpieniu trudności w oddychaniu stosuje się B-mimetyki rozszerzające oskrzela (np. salbutamol). Ponadto, należy monitorować pacjenta przez 8 do 24 godzin po ustąpieniu objawów wstrząsu.

3. Zapobieganie wstrząsowi anafilaktycznemu

Ponieważ wstrząs anafilaktyczny jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu, ważne jest, aby w przyszłości zapobiegać jego ponownemu wystąpieniu. Przede wszystkim należałoby zidentyfikować czynnik, który wywołał taką reakcję. Dzięki temu będzie możliwe unikanie ponownego z nim kontaktu. Nie zawsze jednak taka identyfikacja jest możliwa. Profilaktycznie więc przed każdym podaniem jakiegoś leku czy szczepionki trzeba poinformować personel medyczny o tym, że w przeszłości wystąpił wstrząs anafilaktyczny. Pozwoli im to zachować wszelką ostrożność i być odpowiednio przygotowanym w razie ponownego jego wystąpienia. Można także, na przykład w razie uczulenia na jady owadów, zaopatrzyć się w gotowe do podania ampułkostrzykawki z adrenaliną, które wstrzykuje się domięśniowo, jeżeli dojdzie do ukąszenia i które zabezpieczą przed rozwojem reakcji anafilaktycznej i wstrząsu. Osoby zagrożone wystąpieniem wstrząsu anafilaktycznego powinny nosić ze sobą jeden z zestawów do pierwszej pomocy:

  • Ana-Kit – składa się ze strzykawki i igły zawierającej podwójną dawkę epinefryny, leku przeciwhistaminowego w tabletkach, gazików nasączonych alkoholem i opaski uciskowej.
  • Epi-Pen – zamiast strzykawki zawiera sprężynkowy wstrzykiwacz uruchamiany przez silne przyciśnięcie do skóry.

Wstrząs anafilaktyczny to ciężka postać reakcji alergicznej. Jego objawów w żadnym wypadku nie należy lekceważyć.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7
  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
  • Steciwko A. (red.), Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-062-7
  • Dambro M.R. 5 minut konsultacji klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-97-3
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Alergologia i pulmonologia

Komentarze (8)
~agusia
~agusia

Dużo pożytecznych informacji na temat wstrząsu anafilaktycznego znalazłam na stronie odetchnijspokojnie.pl. Jak pomóc, jak reagować - naprawdę warto poczytać, jeśli ktoś bliski jest zagrożony takim wstrząsem

Odpowiedz
~Kociak
~Kociak

@~okkina: ja doskonale znam tą strone ponieważ jestem alergikiem i czytałam wszystko dotyczące alergii i wstrząsu anafilaktycznego. Przeszłam kurs pierwszej pomocy i już wiem jak reagować podczas wstrząsu i jak komuś pomóc. Myslę, że każdy z nas powinien to wiedzieć. W końcu ostatnie zajęcia z pierwszej pomocy człowiek ma w szkole. A później ...zostawia swoje życie przypadkowi i strzępkom informacji.

Odpowiedz
~okkina
~okkina

W tym temacie to polecam poczytać sobie o wstrząsie anafilaktycznym na stronie dla alergików odetchnijspokojnie.pl. Adrenalina może uratować życie i naprawdę nie warto ryzykować. Ja mam ją zawsze przy sobie

Odpowiedz
~czupryna
~czupryna

słuchajcie a co jeśli masz uczulenie na antybiotyk, który bierzesz pierwszy raz w życiu i nawet nie podejrzewasz że możesz mieć objawowy alergii lub wstrząsu. Ludzie naprawdę nie mają pojęcia co to jest wstrząs anafilaktyczny. Ja byłam na stronce podanej przez laki i trochę sobie poczytałam i pooglądałam i jak rozmawiałam ze znajomymi to wszyscy byli w szoku, że w ogóle coś takiego jest. Ja rozumiem że jesteśmy bardzo młodzi ale okazuje się, że większość nastolatków jest zielona jak trawką w takim temacie.

Odpowiedz
~laki
~laki

to prawda mój znajomy miał wstrząs anafilaktyczny i zapewniam że to nic ciekawego. Generalnie rodzice powinni uważać na dzieciaki bo zbliża się lato i będzie dużo więcej owadów. Nigdy nie wiadomo jak zareaguje organizm dziecka na jad pszczoły lub osy. Fajne rzeczy są na stronie odetchnij spokojnie, jest nawet film jak zareagować w takiej sytuacji.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wstrząs anafilaktyczny
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Wstrząs anafilaktyczny
Wstrząs anafilaktyczny

8 sposobów na uniknięcie wstrząsu anafilaktycznego

8 sposobów na uniknięcie wstrząsu anafilaktycznego

Czym jest anafilaksja? Anafilaksja, zwana też wstrząsem anafilaktycznym, to potencjalnie śmiertelna reakcja alergiczna w wyniku spożycia pewnych (...) , aby wszystkie przechowywać według zaleceń na opakowaniu.Podwójna...

Badanie krwi

Badania krwi - Leukocyty

Badania krwi - Leukocyty

, wstrząs anafilaktyczny, a także choroba szpiku. W przypadku choroby szpiku charakterystyczne jest zwiększenie podatności na rozwój innych chorób zakaźnych, o czym opowiada lekarz Łukasz Kowalski.

Użądlenia

Pierwsza pomoc - użądlenie osy

Pierwsza pomoc - użądlenie osy

Użądlenie osy nie jest przyjemnym doświadczeniem. W momencie ugryzienia przez osę na skórze pojawia się silny, nagły ból, miejsce wokół ugryzienia lekko puchnie i staje się czerwone. Można wtedy zastosować pewne sposoby zmniejszające obrzęk i ból i skracające...

Pierwsza pomoc

Postępowanie z osobą nieprzytomną

Postępowanie z osobą nieprzytomną

, np. lekami, – ukąszenia owadów, – przegrzanie lub wychłodzenie organizmu, – zaburzenia metaboliczne, np. cukrzyca, – wstrząs (...) kardiogenny, septyczny i anafilaktyczny. Jak postępować z...

Antybiotyki

Uczulenie na penicylinę

W grupie penicylin wyróżnia się różne jej rodzaje. Uczulenie na ampicylinę nie oznacza wystąpienia alergii np. na amoksycylinę. Ważna jest konsultacja z lekarzem. Dopiero po badaniach będzie wiadomo, którego leku mamy się wystrzegać. Objawy...

Leczenie alergii

Jak działa histamina?

pod nieaktywną postacią. Uwolniona histamina silnie wpływa na ludzki organizm. Może powodować wstrząs anafilaktyczny, astmę, uciążliwy katar sienny

Alergia pokarmowa

Fakty i mity o alergiach pokarmowych

Fakty i mity o alergiach pokarmowych

mit. Alergia pokarmowa może powodować potencjalnie zabójczą anafilaksję. Wstrząs anafilaktyczny sprawia, że tkanka w gardle puchnie i powoduje zatrzymanie dopływu powietrza do płuc. Nastolatki częściej są podatne na...

Życie z alergią

Jak pokonać strach przed ciężką alergią?

Jak pokonać strach przed ciężką alergią?

anafilaktyczny.Czym jest wstrząs anafilaktyczny? To potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna powodująca spadek ciśnienia krwi i trudności z oddychaniem (...) fakt, że nie można przewidzieć, jak poważna będzie...

Niedociśnienie tętnicze

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

narządów wewnętrznych. Wstrząs anafilaktyczny Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) to potencjalnie śmiertelna reakcja alergiczna na leki (...) się do krwiobiegu, gdzie uwalniają...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby