Zaburzenia obsesyjno–kompulsywne – charakterystyka, objawy, leczenie

Stale wykonywane czynności lub powracające myśli, których próba odparcia skutkuje rosnącym poczuciem lęku lub niepokoju, mogą świadczyć o tym, że cierpimy na zaburzenia obsesyjno–kompulsywne. Taki stan wymaga konsultacji ze specjalistą i podjęcia terapii.

Zaburzenia obsesyjno–kompulsywne – charakterystyka

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne nazywane są także nerwicą natręctw, zespółem anankastycznym oraz nerwicą anankastyczną. Terminy te oznaczają tyle co obsesje (natręctwa) oraz czynności przymusowe (kompulsywne). Zaburzeniom obsesyjno-kompulsywnym towarzyszą bezustannie powtarzające się myśli natrętne, które trudno odeprzeć.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Oprócz natręctw w zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych wyróżnia się czynności przymusowe. Są to wielokrotnie powtarzane, stałe rytuały, które wykonywane są całkowicie niepotrzebnie, lecz wynikają z lęku przed konsekwencjami zaniechania danej czynności. Wypełnienie danego rytuału wzbudza w danej osobie tymczasowe poczucie bezpieczeństwa.

Jak dotąd nie ustalono przyczyny zespołu natręctw, jednak uznaje się, że wpływ na powstanie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych mogą mieć nieprawidłowości w budowie anatomicznej lub funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, obciążenie okołoporodowe, czynniki genetyczne lub środowiskowe.

Zaburzenia obsesyjno–kompulsywne - objawy

Obsesje, czyli myśli natrętne są zazwyczaj bardzo intensywne i wzbudzają niechęć, poczucie wstydu lub złe samopoczucie u osoby z zaburzeniami obsesyjno–kompulsywnymi. Zazwyczaj myśli natrętne pojawiają się wbrew woli pacjenta, lecz osoba cierpiąca na obsesje, często uznaje je za swoje własne myśli.

Wśród obsesji w zaburzeniach obsesyjno–kompulsywnych można wyróżnić natrętną niepewność, która najczęściej pojawia się w związku z rzeczami prozaicznymi, typowe dla tego rodzaju obsesji są następujące zachowania, np. kilkakrotne sprawdzanie czy drzwi zostały zamknięte, czy gaz jest zakręcony, czy światło zostało zgaszone, czy przed wyjściem zostało wypięte żelazko, czy ręce są właściwie umyte itp.

Ponadto myśli natrętne w zaburzeniach obsesyjno–kompulsywnych mogą mieć charakter obsceniczny, a także wulgarny. Tego typu nawracające myśli są zazwyczaj nie na miejscu, np. pojawiają się podczas spotkania towarzyskiego lub pobytu w kościele. Obsesje w zaburzeniach obsesyjno–kompulsywnych mogą przybierać formę impulsów natrętnych, są to nasilone myśli, które popychają do zachowań nie na miejscu, jak np. agresja w stosunku do bliskich osób, krzyk lub obnażanie się w miejscu publicznym. W nerwicy natręctw impulsy te nie zostają zrealizowane, lecz pojawiają się wraz z silnym poczuciem lęku przed ich zrealizowaniem, osoba silnie przeżywa taki rodzaj impulsów i skupia się na próbach zapobiegnięcia im.

Jak radzić sobie z obsesjami?

Jedną z najbardziej pomocnych wizualizacji do zastosowania podczas obsesyjnego myślenia jest wyobrażenie sobie samochodu na autostradzie. Kiedy dopada...

Oprócz tego u osoby cierpiącej na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą wystąpić luminacje, które polegają na długotrwałym i bezużytecznym rozmyślaniu nad jedną kwestią, niemożności podjęcia konkretnej decyzji. U niektórych osób występują obsesje dotyczące lęku przed nieczystością, brudem lub tendencje pedantyczne. Oprócz natrętnych myśli w zaburzeniach obsesyjno–kompulsywnych występują kompulsje czyli natrętne czynności, często są one bezsensowne, lub krępujące, lecz osoba odczuwa silne przynaglenie do ich wykonania.

Kompulsje przy zaburzeniach obsesyjno–kompulsywnych mogą występować w formie zbieractwa przedmiotów, dziwacznych rytuałów, które mają uchronić przed katastrofą, a także natrętnego sprawdzania np. kurków od gazu, zamkniętych drzwi, czynności związanych z czyszczeniem, porządkowaniem (częste mycie rąk, przestawianie przedmiotów według określonego ładu. W zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych mogą wystąpić także zaburzenia lękowe, np. lęk napadowy, depresja, ajchmofobia (lęk przed ostrymi przedmiotami), myzofobia (lęk przed brudem).

Zaburzenia obsesyjno–kompulsywne - leczenie

W przypadku długotrwałych objawów zaburzeń obsesyjno–kompulsywnych należy skonsultować się z lekarzem psychiatrą i podjąć leczenie np. w formie psychoterapii poznawczo-behawioralnej, leczenie farmakologiczne (np. leki przeciwdepresyjne). Rozpoznanie zaburzeń obsesyjno–kompulsywnych przebiega podczas wywiadu lekarskiego, który przeprowadza psychiatra. Ponadto, może istnieć konieczność wykonania podstawowych badań biochemicznych (z krwi) aby określić ogólny stan zdrowia, czasami lekarz zleca wykonanie tomografii komputerowej lub rezonans magnetyczny.

Komentarze

Pomocni lekarze

Artykuły Choroby i dolegliwości
Choroby i dolegliwości

Probiotyki

niemetabolizowanej laktozy objawia się w postaci dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Szczepy bakterii w probiotykach wytwarzają enzym (β-galaktozydaza

Choroby i dolegliwości

6 zaskakujących rzeczy, które są zaraźliwe

6 zaskakujących rzeczy, które są zaraźliwe

Emocje są zaraźliwe To zaskakujące, ale nie tylko zarazki stanowią dla nas czynnik zaraźliwy. Organizm człowieka jest równie podatny na emocje, w tym nastrój i zachowanie osób trzecich. Badania kliniczne potwierdzają, że bardzo często nie kontrolujemy...

Choroby i dolegliwości

Sprawdzone sposoby na uniknięcie chrapania

Sprawdzone sposoby na uniknięcie chrapania

Jak pozbyć się chrapania? Chrapanie to jeden z najbardziej uciążliwych nawyków. Chociaż osobie chrapiącej może wcale nie przeszkadzać (mimo to może powodować groźny bezdech senny), to bywa nieznośne dla otoczenia. Stopery w uszach czy poduszka na głowie...

Choroby i dolegliwości

Co twoje stopy mówią o zdrowiu?

Co twoje stopy mówią o zdrowiu?

Dziwne zmiany na stopach Pierwsze symtomy choroby wcale nie muszą być związane z bólem czy osłabieniem organizmu, bo wiele groźnych schorzeń (...) paznokcia. Może to być poważny objaw raka płuc lub chorób serca. Inną przyczyną są choroby...

Choroby i dolegliwości

7 powodów, dla których warto zrezygnować z jazdy samochodem

7 powodów, dla których warto zrezygnować z jazdy samochodem

Wygodnie, ale niezdrowo Może być przyczyną otyłości, chorób kręgosłupa, a także poważnych wypadków. Chociaż jazda samochodem jest komfortowa i znacznie ułatwia dotarcie do konkretnego miejsca na czas, to niestety nie wpływa korzystnie na zdrowie. Może...

Choroby i dolegliwości

Kancerogenna żywność

Kancerogenna żywność

Rakotwórcze produkty Zdrowe odżywianie zmniejsza ryzyko rozwoju groźnych nowotworów. Odpowiednio skomponowana dieta chroni również przed chorobami (...) choroby. Dowiedz się czego powinieneś unikać. Żywność light Żywność...